evvel zaman içinde

2011-12-12T11:41:00.005+02:00

KURMACA METİN: GEÇMİŞİN TÜM YOLCULARI / SON DURAK DENİZ

Bazen içimde sonsuz derinlikte bir deniz olduğunu düşünürüm. Hayata paralel bir akışkanlığı olan bu deniz kimi zaman hırçın dalgalarıyla önüne geleni savurur, haşmetine set çekilmez kimi zaman da süt liman olur. Camgöbeği gökyüzü bile sularıma yansıyan kendi aksine hayran olur tıpkı bir nergis gibi.

İçimdeki denizi her zaman açığa vurmam. İnsanlar içimde bir denizle yaşadığımı öğrenselerdi beni ya bir labaratuara ya da bir tımarhaneye yatırırlardı. Bu sebeple değil üçüncü ikinci, bir kişiye bile açmadığım bu sırrımı o gün hiç düşünmeden paylaşmıştım onunla. “Benim içimde koca bir deniz var” demiştim. “Öyle büyük ki tüm üzüntülerimi orada yıkayabilirim”. “Benim de içimde deniz olsun mu?” demişti bana. Gözlerim denize dönüşmek üzereydi, sadece sustum.

Yol çok uzundu. Epeydir seyahat halinde olmama rağmen henüz yolu yarılamamıştım bile. Tren camından geçtiğimiz şehirlerin, kasabaların ve kırsalların görüntüsünü fotoğrafik hafızama kaydetmeye çalışırken trenin o başta çekiç etkisi yapan gürültüsü bir süre sonra yerini uğultu halinde bir ninniye bırakmıştı. İşin tuhaf yanı, sesin aynı ses ve şiddetinin de aynı şiddette olmasına rağmen insan beyninin bir süre sonra bu tatlı işkenceyi kabul ediyor olması. Ben de tatlı işkence sepetinden payıma düşen bir ninniyle uyuklamak üzereyken trenin dar koridorundan gelen bir çiçek kokusu anesteziyle uyutulmuş bir hastanın yavaş yavaş kendine gelişi gibi yarı ölüm sayılan uykunun kucağından almış gözü açıkların uyku dünyasına götürmüştü beni: Geçmişi anımsamak. O vakitte mis kokulu, baygın rayihalı hanımelinin bana yaptığı işte tam da buydu. Hayalet kondüktör biletimi vermiş ve ben de geçmişin zamanı gelince varılmak üzere bir köşeye saklanmış kuytusuna yolculuğa başlamıştım. Gerçekte başımı trenin camına dayamış, yeni doğmuş günün tabiata bahşettiği muhteşem görsel şöleni izlerken, içsel yolculuğum bambaşka bir mecraya akmıştı. Gerçek zaman bütün görkemiyle geride kalmıştı.

“İnsanlar aldanırlar. Başlarına gelen felaketi yedi milyar insanın felaketi ya da felaketçikleri karşısında birincilikle taçlandırırlar. Oysa “olmuş, olan, olacak” üçlüsünü muhteviyatında barındıran kader, ağını altın ipekten ören bir örümcek titizliğiyle çalışmaktadır ve bu döngü dünyanın son güneşe uyanacağı son güne kadar devam edecektir. Kimsenin felaketi en büyük değil, hiç kimsenin onun bile.”

Üzülmüştüm. Onun müstesna kalbinin böyle hissedebileceğine, en zoru bile çözebilen zihninin böyle düşünebileceğine hiç ihtimal vermemiştim. Tam hayal kırıklığımı cümlelere dökecekken susturdu beni. “ İnan bana. Sen iyilik yapmak istedikçe dikenli teller bürüyecek etrafını. Sen bir adım attıkça önün sıra ısırganlar boy verecek. Üzgün oluşunu anlıyorum, beni tanıyor ve seviyorsan bu öğüdümü sakın unutma” Elindeki yarı dolu maşrapayla çiçeklerini sulamaya devam ediyordu. Bütün koruma kalkanlarım, düm dikenlerim çivi gibi içime içime batıyordu. “Ama” dedim “ hani sen iyiliğin asla boşa gitmeyeceğini söylemiyor muydun? Kendin zorda olsan bile senin yardımına ihtiyacın olan birine sakın sırt çevirme diye” . O her zaman içimi ısıtan, ruhumu tatlandıran tebessümüyle “ Ah benim güzel kızım, munis kızım, dedim tabi, aynı senin söylediğin gibi söyledim hem de. Ama bazen durmak gerek, bile bile ateşe atlamaya razı olur mu insan? Canın yansın istemem”. Arkam ona dönük vaziyette az önce suladığı çiçeklerin gerisinden dışarı bakıyordum. Gözlerime oturan cam kırığı yakıcı yaşlarımı elimle engelleyip yanına gittim. Kadife ellerini öpüp, vedalaşıp evden çıktım. Kendimi sokağa attığımda kararsızlığın girdabından kurtulmuştum ama çok yakın bir zamanda gönüllü yanacağım bir yangına atlayacak olmanın dehşetiyle kıvranıyordum.

&

Yemyeşil gözleri vardı, içini gösteren cam bilyeler gibi. Mahallemize yeni taşınmışlardı. Babası kamyondan eşyaları çıkarmaya uğraşırken annesi çoktan eve girip camları açmıştı.Ben bisikletimi durdurup öylece onları izliyordum. Mahallenin oğlanları da yaptıkları maçı bırakıp kamyonun etrafına doluşmuşlardı. Çocuklar değişikliği severler. O gün mahalleye yeni birilerinin taşınıyor olması, hele ki yıllardır boş duran bir eve taşınmaları yeterli değişikliği sağlamıştı işte çocuklara. Her birinin merak dolu gözleri kamyona odaklanmıştı. Bu manzarayı uzaktan görecek olsanız kamyonun ev eşyasından ziyade oyuncak dolu olduğuna ihtimal verirdiniz. Tüm mahalle çocuklarını etrafında toplayabilecek şey merdaneli bir çamaşır makinesi ya da büyükçe bir somya olamazdı. Ama çocukluğumun o leblebi tozu yutmuşçasına boğazı gıdıklayan o neşeli günlerinde bu kesinlikle büyük bir değişimdi. Çocukların kesinlikle seveceği, kadınların kendi aralarında fısır fısır taşınanlar hakkında bilgilerini ortaya dökecekleri bir hadiseydi. Tam da kapı önlerindeki basamaklara toplanıp çekirdek çitleyen, ya da bir akrabasının tülbentinde görüp beğendiği oyanın örneğini çıkarmaya çalışan bir kadının, ya da akşama ne pişirsem derdine düşen ya da okuldan bit kapan çocuğunun kafasına gaz yağı sürmek için komşusundan biraz gazyağı isteyen, ya da odun kömürün pahalılığından dert yanan ve mutfaktaki kavanozunda gizlice pazar parasından artırdığı paraların zihninde muhasebesini tutan kadınlar için de büyük bir değişikliktir mahalleye taşınan yeni komşu. Yeni komşu hakkında kim daha fazla bilgi sahibiyse o gün o konuşur diğerleri dinler ama bir yandan da daha hızlı bir şekilde çekirdek çitletilirdi. Çekirdek çıtırtısı arttıkça anlatılanların heyecenlı bir noktaya geldiğini anlardınız tabi bir de kadınların sohbeti sırasında araya kaynamaya çalışan altı yaşında bir çocuksanız annenizin size söyleceği “Burada büyükler konuşuyor, sen git oyun oyna” cümlesi anlatılanların içeriği hakkında size önemli bir ipucu verir: “Gizli şeyler konuşuyorlar...” Ben de her ne kadar büyüklerin konuştuklarını merak etmiş olsam da hâlâ eşya boşaltan kamyonun çocuk seyircileri arasına katılmak daha eğlenceli gelmiş olmalı ki arkadaşlarımın yanına gidiyorum.

Yemyeşil gözler...Ben onun bir yemyeşil gözlerine bir ayağındaki eskimiş pembe naylon ayakkabılarına bakıyordum, o ise iki tekerlekli bisikletime...

2011-12-12T06:06:00.004+02:00

Bugünden itibaren blog yorumlara kapanmıştır. İzleyici listesi kaldırılmıştır.

Anlayış gösterenlere teşekkür ediyorum.

2011-11-18T02:27:00.000+02:00

Sergüzeşt-i Şizofren

dokuzuncu gün, hafızada bit ayıklarken...

Doktorum ve ben, adına seans ya da terapi dense de basbayağı hoş bir sohbetin içine düşmüştük. Dünden kalan mevzuların arasına koyulan ayraç yerinden çıkarıldı ve bugün de kaldığımız yerden devam ettik sohbete. Tabi gözüm kapalı bir şekilde ve hafif yatar vaziyette olduğum sohbetin asıl anlatıcısı ben, tek dinleyicisi de doktordu ama eğer özgürlüğünüz bir kere de olsa elinizden alınmışsa içinde bulunduğum durumu daha iyi anlayabilirsiniz: Doktor benim için yavaş yavaş bir arkadaşa dönüşüyordu.

1600 kalorilik diyet listemde yer alan artık klasikleşmiş altı çorba kaşığı sebze yemeği, Trakya usulü tarhana çorbası bir dilim tam tahıllı ekmek ve bol yeşillikten oluşan menüyü afiyetle yedikten tahmini bir saat sonra kapım tıklandı. Burada olduğum şu kısa zaman içinde öğrendiğim bir şey varsa çalan zile, tıklanan kapıya "kim o?" demenin artık benim için bir lüks olduğu. Zira doktordan başka ziyarete gelenim yok. Onunki de ziyaretten çok ticaret boyutu işin ya, neyse. Ziyarete gelenim yok demek bir bakıma eksik bir ifade, çünkü arkadaş kurbanı sevgili Edmond, Shawshank'ten Andy, takıntılı dedektif Monk hatta Küçük Prens bile ziyaretime geliyorlar ve diğerleri. Kimiyle bazen uzun uzun sohbet ediyoruz, kiminin de duvara yansıyan suretini görüyorum sadece. Duvardaki suretler pek konuşma taraftarı değiller ama gerçekten çok iyi dinleyiciler, öncelikle sözümü kesmiyorlar ki bu benim gibi çenesinin civataları gevşemiş biri için büyük nimet.

Ve uçuş hazırlıkları tamamlandı, geri sayım başladı. Ben köstekli saat beklerken doktor kalın mercekli gözlükleriyle gözlerime odaklanmştı. Demek uyarıcı etken doktorun kola şişesinin içine düşmüş gibi bakan gözleri olacak. Ziyanı yok, bana uyar. Saat tik takları hiçbir zaman uykumu getirmez zaten yattığım odada saat bulundurmamamın bir nedeni de bu. Hoş, daha önceki seanslarda aksesuar amaçlı yanında getirdiğini düşündüğüm saati artık getirmemesini ben söylemiştim doktora. Neden diye sormadı, belli ki hastası hakkında epey hazırlıklı. Saatleri sevmeyen bir hastanın gözlerinin önünde sarkaç misali saat sallarsan hastanın pantere dönüştüğünü görürsen şaşmamalısın, haksız mıyım?

"Bir şarkı söyle, içinden ne gelirse", dediğinde "Çanakkale içinde Aynalı Çarşı, ana ben gidiyom düşmana karşı, oooyyy gençliğim eyvah" ı söylemiştim. Seans sonrası durum değerlendirmesi yaparken Çanakkale üzerine binbir soru sordu. Neden bir Çanakkale türküsü? Çanakkale'ye hiç gittim mi? Çanakkaleli bir tanıdığım var mı, Çanakkale'ye gitmek ister miyim?... Doktora bu türkünün içimi acıttığını ve bu sayede ruhuma antrenman yaptırdığımı söyleyemezdim. Ruhu paslatmamak gerek ve bunun için de bolca hislenmek. Ama bu sözlerin terhisimi uzatacağını biliyordum ve yine yalana sığındım. İnsanoğlunu zor durumlardan kurtaran kuzu postuna bürünmüş kurt, sana ihtiyacım olduğunda hep hazırda bekliyorsun.

Ardından hiç çılgın bir şey yapıp yapmadığımı sordu. Ben de lise yıllarıma döndüm ve cevapladım soruyu. "Benim için çılgınlık okulu asıp adına müzikevi denen hoş bir yapıda kulaklığı takıp Vivaldi dinlemekti. Vivaldi'nin Four Seasons'ını özellikle Spring'ini. Niye çılgınlık, bugün hiçbir lise talebesinin Vivaldi dinlemek için okulu asacağını düşünmüyorum da ondan. Anneannemin karşı komşusunun bir orkestrada çello çaldığını o devasa çalgıyı anneannemin kapısı önünde görünce öğrenmiştim. Hay çılgın, demek çello çalıyorsun. Oysa ben flüt bile çalamam. Ama isterdim kanun ve piyano çalabilmeyi.". "Demek müzikten hoşlanıyorsun?". "Hoşlanmayan var mı ki? Farid Farjad'ın ağlayan kemanına kim kayıtsız kalabilir? Ya da Can Atilla'nın müziğini duyup da kendini on altıncı yüzyıl Osmanlısında saray ahalisinden hissetmeyen? Pachelbel'in re majör kanonunu icra eden piyano tuşlarını söküp kulağının en içine, kulak zarına monte etmek istemeyen? Hani B12 vitamin eksikliğinde kulak çınlaması olur ya kişi de, kulağının içinde arı vızıltısı, motor sesi, çekirge sesi gibi rahatsız edici sesleri 5+1 ses sistemiyle kulağının içinde duyar ya, işte ben de kulağımda o notalar çınlasın isterdim. Belki o zaman içimdeki pitbull uslu bir tazıya dönüşürdü. En uslu köpek tazıymış doktor, biliyor muydunuz?
Doktor sadece "ilginç" demekle yetindi, ama ilginç olan neydi işte onu ben de anlamadım...

"Doktor" dedim, "Size bir soru sorabilir miyim?". "Rolleri mi değişiyoruz yoksa?" Estağfirullah doktor, sizin elinize su dökemem demek üzereyken u dönüşüyle "Estağfirullah" dedim.
"Sor bakalım.", "Gemici düğümlerini bilir misiniz doktor?", "Gemici düğümü mü? Neden şaşırdım bilmem ki. Şey, gemici düğümünü bilirim evet ama o düğümleri yapmayı bilmem, ilgi alanıma girmedi hiç."," Gemici düğümlerinin kimisi vardır ki epey bir uğraşırsın o düğümü atmak için, oldukça kafa karıştırıcıdır erbabı olmayana. Yapması ne kadar zorsa çözmesi o kadar kolaydır kimilerini. İpin bir ucundan çektin mi oradan alıp şuraya attığın, şuradan alıp buraya soktuğun o ip çözülüverir anında. İp baskısı gibi."

"Yani?"
"Yani o ki doktor, kimi insanlar kolay bir düğüm, kimiyse çetrefilli bir düğümdür. Ama çözmesini bilene sadece ip baskısı kadar zor. Ben on ikili Pelikan sulu boyayla boyanmış bir ip baskısıyım. Daha fazlası değil, lütfen artık çöz şu düğümü!"...

2011-11-17T03:45:00.007+02:00

Sergüzeşt-i Şizofren

sekizinci gün...
bir fincan yeşil çayın zihinde portakallı oralete dönüştüğü vakitler...

Bugün feylesofluğum üstümde. Bu durumun müsebbibi Küçük Prens diyebilirim ama tüm sorumluluğu küçük ve yalnız bir çocuğun omuzlarına yıkmak istemem. Maziden bir kare çalmak istiyor canım: Balon patlata patlata Pembo sakız çiğnemek ve Turbo sakızdan çıkan araba resimleriyle koleksiyon yapmak istiyorum. Neden Vita tenekesine düşmüş gibi vıcık vıcık bir nostalji yapışkanlığı var üstümde, anlatayım:

Sevgili doktorum, bu sabah vizitesine biraz geç geldi. Geldiğindeyse üzerinde 90'lı yılları çağrıştıran şu ekose desenli oduncu gömleğinden vardı. Elinde tuttuğu fincandaki bol limonlu ıhlamurun kokusu odamın havasını tazelemişti tazelemesine ama yüksek oktavdan gelen bir "hapşuuu" sesi milyon tane mikrobu da odama salmıştı. Mikropları ve havadaki c vitamini aromasını savaşmaları için kendi hallerine bırakıp " Geçmiş olsun doktor, şifayı kapmışsınız" dedim, "Sağol, öyle oldu biraz. Geçen akşam misafirlerimiz vardı. Koskoca adam ağzını kapatmadan hapşurdu durdu bütün akşam. Haliyle mikrobu kaptık.", "hı?" Başta ünlem olmak üzere tüm noktalama işaretleri yüzümde geçit resmi yaparak doktora selamlarını sundular ama doktor kendi mikroplarını adam sınıfına sokmamış olacak ki selama karşılık vermek şöyle dursun oduncu gömleğinin cebinden, katlana katlana origami halini almış kağıt mendilini çıkarıp uzun bir boru sesi eşliğinde burnunu temizlemekle yetindi. Karşımdaki koltuğuna geçip "Küçük Prens'le tanıştın mı?" diye sordu. "Evet dedim, lakin kendisiyle tanışıklığımız yeni değil"." Önceden okumuş muydun?"." Evet ama tekrar tekrar okuyabilirim". "Güzel o zaman, bugün Küçük Prens'ten bahsetmek ister misin?". "Aslında kitabı bitirdikten sonra konuşsak". "Peki o zaman, çocukluğundan devam edelim öyleyse.". "Olur, doktor" dedim ve doktor vizitesini bitirip seans saati gelmek üzere odadan ayrıldı.

Aradan birkaç saat geçti ve kırmızı oduncu gömlek içindeki doktorum seans için yerini aldı. Kırmızı uyarıcı bir renk. Oduncu gömleğiyle birleşince zihnim çağrışım kapılarını sonuna kadar açtı haliyle. Göl evine ışınlanmıştım ve kulağım doktordan gelecek soruya hazır hale getirilmişti. "Çocukluğundan en çok neyi özlüyorsun?" deyince "Doktor, bende zaman bol da acaba sende de durum aynı mı?" demek istedim ama onun yerine "Eski zamanların güzelliğini özlüyorum" dedim. "Dikkat ettiniz mi doktor, insanlar belli bir yaşa geldiklerinde hep kendi çocukluğunun çok güzel olduğunu, o zamanların daha masum olduğunu söylerler. İstisnasız bütün insanlar, ağız birliği etmişçesine neden aynı şeyi söylüyor? O zamanları güzel yapan neydi? Neden biri çıkıp da içinde bulunduğumuz şu anın geçmiş anlardan daha güzel olduğunu söylemiyor? Yiten zaman neden kıymetli oluyor?... "Fikrimi soruyorsan dünya değişiyor, insanlar kalabalıklar içinde yalnızlaşıyor. En büyük nedeni bu.", "Belki. ben bunun nedenini, samimiyet duygusunun yerini menfaate bırakmış olmasında buluyorum. İlişki en az iki kişi arasında olur. Düşünün, bir kişi dünyayı değitirebilir diyorlar, öyleyse iki kişi dünyayı tepetaklak çevirebilir, değil mi? Peki bu temsili iki kişi arasında samimi bir ilişki yerine menfaat ilişkisi varsa, işte buyurun o zaman cenaze namazına ya da 'Welcome to Dante's Inferno'. "Enteresan bir bakış açın ve kesinlikle çok üretken bir zihnin var. Haklı olabilirsin. Bana o samimi bulduğun geçmişten bahseder misin? Durmadan ne düşünüyorsan anlat, dinliyorum." Doktor Freddy, bilinç akışı tekniğiyle hamlesini yaptı, neden vezirimi tehlikede hissediyorum?...

"Film kareleri... Film şeritleri geliyor gözümün önüne.Manuela vardı doktor, güzellik timsali ve kötü kalpli ikizi Isabelle. Rapunzelvari sırma saçlarıyla inci gülüşü gözlere şenlik. Bir de Alf vardı, tüy yumağı, kruvasan burunlu sevimli uzaylı. Müşfik Kenter'in dublajıyla pazar sabahları evimizde bir uzaylıyı ağırlardık. O uzaylı şimdinin dünyalısından daha samimi geliyor bana. Tek fırça darbesiyle bir ağaç, beş fırça darbesiyle muazzam bir orman oluşturan bugünün bonusu o zamanın bol hacimli kıvırcık saçlarıyla Bob Ross gibi bir adam vardı, resim sevincini program ismi olmaktan çıkarıp izleyicide hayranlığa dönüştüren. Yelpaze fırçasıyla bütünleşen, dünyayı yağlı boyayla kaplayabilecek bir adam. Öldüğünü duyduğumda çok üzülmüştüm... Kaptan Cousteau'yla derin mavilere açılan bir kız çocuğuydum doktor, şimdi kıyısından geçtiğim hiçbir deniz o zamanın naifliğini, samimiyetini estiremiyor ruhuma. "...

"Sustun, dinliyorum."
"Sözün özü, o zamanın 'çokomel'ini bugünün 'toblerone'una değişmem doktor!"...

görsel: Bob Ross (saygıyla anıyorum)

2011-09-18T05:00:00.001+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

yedinci gün, yalnızlığın demlendiği vakitler/ gün bitmeden...

"Günaydın doktor, bugün erkencisiniz." dediğimde verdiği karşılık tam da şu şekildeydi:
"Hadi hadi, tembellik etmeyi bırak da yürüyüş bandını taşımama yardım et. Saat sabahın yedisi ve sen hâlâ uyuyorsun." Anlaşılan doktor solundan kalkmış ya da taktik değiştirmiş. Sabah zılgıtımı yiyip üzerine de yarabbi şükür dedikten sonra bir ucundan "Saygıdeğer ve pek sevgili dokturum Freddy" diğer ucundan da zat-ı şahanem tutarak "Voit" marka mekanik yürüyüş bandını camın önüne gelecek şekilde yerleştirdik. Doktor, spor yaparken giymem için eşofman da getirmiş lakin ne nike ne de türevleri. Bildiğin salı pazarından alınmış bir görüntü sergileyen eşofmanı ve 40 numarasını bulamayıp 39'unu aldığını görür görmez anladığım idare eder spor ayakkabıları alıp doktora "sıkma canını doktor, ilk kez başıma gelmiyor" dedim. "Ne ilk kez başına gelmiyor?"," Ayağıma uyan ayakkabı bulamamak" dediğimde canı hiç de sıkılmışa benzemiyordu aslında.

Doktor, giyinip spora başlamam için odadan çıktı. Ardından eşofmanları giyip 20 dk.lık ısınma hareketlerine başladım. Birden kendimi So Ji Sub'la danseder buldum, fonda "tomorrow" eşliğinde. "Saragni saragni" diyor, ipek sesiyle Chae Jung An. "yarın, yarın bitse bile sonraki gün seni özleyerek yaşacağım..." ah, ah nasıl bir diziydi o öyle, So Ji oppa, bu senaristler seni kıskanıyor galiba ya da Allah çirkin bahtı versin sözü boşuna söylenmemiş . Hele bir de "Bali'de Neler Oldu?" mevzusu var, oraya hiç girmeyeyim istersen. Sözlükte talihsizin karşısında sen mi varsın So Ji oppa? Gong Yoo'ya gülmek, sana da ağlamak mı yakışıyor yoksa? Bu Güney Kore dizileri "romantizm" denen şeyi çözmüşler, holivud çek ellerini, kopyacı seni!

Oppa'yla dansı kısa kestim, o çekik gözleriyle makus talihine 1 numaralı bakışını attıktan sonra ortadan kayboldu ben de romantik dansı, ısınma turları yerine saydım ve bantta yürümeye başladım. Hiç ses yok, ayaklarımın altındaki bandın sesinden başka. Spor ayakkabıları giymedim, "Cat" bot mağduru, topuk dikenine maruz kalan ayaklarım çıplak şekilde yürüdüm, çimenlerin üzerinde yürür gibi. Daracık odada bol oksijeni ciğerlerime çektim. Kendime oluşturduğum yeşillik denizinde yürüdüm, yürüdüm, dijital göstergede yarım saat, 2 km yürüdüğüm yazıyor ve 150 kalori verdiğim. Durmak yok, yola devam diyerek kimi çağırsam şimdi yanıma diyorum. Zira bu yalnızlık sıkıcı olmaya başladı. Derken aklıma doktorun getirdiği kitap geliyor. Bugün Edmond'la görüşmek yok, o hücresinde volta atarken ben de fazla kiloların hapsinde voltamı atıyorum, bugün aynı şeyi yapıyoruz belki de aynı anda Edmond, hı?

Evet, doktor okumam için kendi kitaplığından olduğu şüphe götürmez bir kitap getirdi. Sporu bitirip, duşumu aldıktan sonra kitapla tanışma faslına geçtim. Yatağımın üzerindeydi, elime alıp ön kapağı çevirdiğimde hiç de yabancı olmadığım bir kitaba "Hoş geldin" dedim, "hoş geldin gezegenime Küçük Prens. Görüşmeyeli uzun zaman oldu, hı?" Bana, o sevimli ürkek bakışlarıyla gülümsedi.

Ne yapmalı? Rodin'in "Düşünen Adam"ı gibi düşüncelere mi dalsam, Marcel Ayme'ın "Duvargeçen"i gibi duvarın içinde mi sıkışsam? Ya da şu leziz animasyon "9" gibi ruhla beslenen makinelerle mi savaşsam? Bugün yensem mi, yenilsem mi, ezsem mi ezilsem mi? Bugün küçük bir misafirim var, çook uzaklardan gelen, onunla ilgilenmeliyim. Şu da var ki, bugün Küçük Prens'in baobablarıyla başım dertte. Kendimi gittikçe çoğalan baobabların arasında onlarla boğuşuyor gibi hissediyorum, bana da bir koyun lazım, baobabları yiyecek ama çiçeğime dokunmayacak...

Sevgili Pilot, bana da bir koyun çizer misin ama tasması da olsun, olur mu?

2011-09-03T04:18:00.026+03:00

Film Listelerim 2

Directed by Alfred Hitchcock

1. Arka Pencere / Rear Window

2. Kuşlar / The Birds

3. Aşktan da Üstün / Notorious

4. İp / Ölüm Kararı / The Rope

5. Sapık / Psycho

6. Trendeki Yabancılar / Strangers on a Train

7. Ölüm Korkusu / Vertigo

8. Rebecca

9. Cinayet Var / Dial M for Murder
10. Gizli Teşkilat / North by Northwest

11. Şüphe / Suspicion

12. Öldüren Hatıralar / Spellbound

13. Kaybolan Kadın / The Lady Vanishes

14. Yaşamak İstiyoruz / Lifeboat

15. Harry ile Derdimiz / The Trouble with Harry

16. Lekeli Adam / The Wrong Man

17. Celse Açılıyor / The Paradine Case

18. Hırsızlar Kralı / To Catch a Thief

19. İtiraf Ediyorum / I Confess

20. 39 Basamak / The 39 Steps

21. Çok Şey Bilen Adam / The Man Who Knew Too Much

22. Cinnet / Frenzy

*Yetmişe yakın filmi olan yönetmenin izlediğim yirmi iki filmi arasında yapılan bir beğeni listesi. Numaralandırma beğeni sırasına göredir. Tekrar tekrar izlediğim filmleri sıralarken biraz zorlandım açıkçası.

Benim için Hitchcock'un yeri özeldir. Sinemadan bugün bu kadar keyif alıyorsam müsebbibi kendisidir.

2011-09-01T20:28:00.012+03:00

Film Listelerim 1

Pek Sevdiğim Film Türleri

1. Gerilim/Korku

2. Dram

3. Macera/Aksiyon/Polisiye/Suç

4.Tarihi/Biyografik

5.Animasyon/Anime

6.Komedi

7.Bilim-Kurgu

8. Romantik

Sıralama elbette beğeni sırasına göredir. Ana maddeler halinde durum bu şekildedir ama kendisine bir kategori verilirse hapishane/mahkeme filmleri beğeni listemin everestidir her daim.

2011-09-01T20:22:00.003+03:00

Blog Dünyasında Dördüncü Yıl Anısına...

Eylül nihayet geldi. Artık yazabilirim.

Şimdi bu iki cümle şöyle bir izlenim veriyor farkındayım: Yazmak için yaz mevsiminin geçmesini beklemişim gibi bir anlam. Lakin bilinçli bir bekleyiş değildi bu. Sadece zihnim, fikrim, hislerim artık nasıl adlandırırsak, yazmaya hazır değildi, elverişli hiç değildi. Yorgun bir zihin pek üretken olamıyor, yazın getirdiği rehavet, ardından ramazan derken bir bakmışım eylül gelmiş. Yorgun zihni nasıl canlandırabilirim diye düşünürken takip ettiğim bazı blogların liste yaptıklarını gördüm. Ki pek severim beğeni ya da beğenmeme konulu listeleri. Ben de tamamen öznel listelerimle yazmaya kaldığım yerden devam edeceğim böylece. Sıra geldi, neyin listesini yapacağıma. Filmlerden başlayalım bakalım, rastgele o zaman kaptan!

"En" kelimesi yerine "pek" kelimesini kullanacağım, zira "pek" kelimesini pek severim.

Dipnot: Blog dünyasında dört yılı devirmişim, listelerim de dördüncü yıl anısına olsun...

2011-05-23T01:58:00.004+03:00

Evvel Zaman İçinde 3. KOCAELİ KİTAP FUARI'ndan Bildiriyor

14-22 Mayıs tarihleri arası Kocaeli Kitap Fuarı vardı ve bu yıl üçüncüsü düzenlenen etkinliğin açılış gününde kızımla birlikte ben de oradaydım. Geçen sene isteyip de bir türlü gidemeyen ben bu sene fuarı kaçırmamaya niyetliydim, başardım da. Fuarın ilk günü Ahmet Ümit söyleşisi ve imza etkinliği vardı. İstanbul Hatırası'nı yanımda götürmedim, imzada çok kuyruk olacağını bildiğim için sadece yazarın fotoğrafını çektim. Yazar, Tv'de göründüğünden daha zayıf geldi bana. Ama gayet güleryüzlüydü.

Kitap fuarına gitmeyeli uzun yıllar olmuş. Küçükken teyzemlerle birlikte Sultanahmet'teki fuara giderdik sık sık. Aradan yıllar geçti ve Kocaeli'de gitmek nasip oldu. Fuara girer girmez sahaflarda aldım soluğu. Zaten giriş sahaflarla başlıyor. Saymadım ama epeyce sahaf vardı. Neler yoktu ki o güzel tezgahlarında... Osmanlıca-Arapça metinler, o eski Ses mecmuaları ve diğerleri, Tommiks ve benzeri çizgi romanlar, gözünü sevdiğim 60'lardan 70'lerden kalma Agatha Christieler...
Agatha Christie kitapları Ak Kitabevi'nden çıkmış o zamanlar ama kitabeviyle ilgili araştırma yapabilmek için hiçbir veri bulamadım internette.

Ve Agatha demişken beş kitabını aldım yazarın. Altın Kitaplar'dan çıkan 1988 basımı On Küçük Zenci (yıllar önce arkadaştan okumak için aldığım aynı baskı olsun diye diğer basımlarıyla ilgilenmedim), Ak Kitabevi'nden çıkan 1963 basımı Bulutlar İçinde Ölüm, yine Ak Kitabevi'nden 1962 basımı Bağdat'ta Buluşalım, Altın Kitaplar'dan çıkan 1985 basımı Filler de Hatırlar ve son olarak Ak Kitabevi'nden çıkan 1964 basımı Uğursuz Malikâne. Kitaplarla ilgili iki güzel detay var ki ilki fiyatları 5 TL. Aynı basımlar internette daha yüksek bir fiyata satılırken fuarda herbiri aynı fiyattı.

İkinci güzel detaysa Bağdat'ta Buluşalım kitabının içinden çıkan üstteki şu nottu. Tanımadığım bir İnci'den tanımadığım bir Güzin'e yazılmış samimi bir not. Hayat ne enteresan...

Sahaf harici standları da gezdim elbet. Uykusuz stand açmış, çok da güzel ve büyük bir standdı ama onun yerine Leman'ı görmeyi tercih ederdim. Ntv Yayınları'nın standı da güzeldi, bir-iki kitapta gözüm kaldı ama fiyatları biraz yüksek olduğu için alamadım malesef. Bordo-Siyah Yayınları'ndan çıkmış kitaplarım var ama fuardaki kitapları hem ebat olarak daha küçük hem de daha özensiz geldiler gözüme. Daha pek çok yayınevi vardı. Onlar harici değişik sergiler vardı. Mesela canlı canlı ebru yapıyordu bir bayan. Etrafındaki kalabalık da onu izliyordu.

Sonra değişik el işlerinin olduğu bir sergiden şunu aldım, çok yönlü kullanılabilen bir kılıf. Ben kalem koyarım büyük ihtimal.

Fuarda arayıp da bulamadığım bir kitap vardı ama o da sahafların söylediği gibi "o çok zor bulunur".
Ben de bulamadım çocukluğumun Cin Ali'sini...

2011-05-15T23:50:00.006+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

altıncı gün

Ben küçükken Büdü olurdum, o Edi. Ben Donatello olurdum o Michelangelo. Ediyle Büdü en sevdikleri sayı hususunda konuşurken Büdü patlatırdı besteyi "en sevdiğim sayı altı" diye. Şimdi düşünüyorum da Büdü bize mesaj mı veriyordun o zaman? Artık altı değil benim sayım, kabul küçükken öyleydi o zaman p.ropaganda nedir bilmiyordum tabi. . Bugün biraz agresifim çünkü karnım aç. Kandaki glikoz yerlerde sürünüyor, durum vahim. Elinde tepsiyle içeri geliyor. Bakalım bugün ne var yemekte? Gözlerime inanamıyorum. O la la, aldente spagetti. Aldente ve yağsız olmayanı tercihim ama iyidir, iyidir, detoks çorbasından iyidir.

Makarnamı ve bol yeşilliğimi yedikten sonra kendime geliyorum. Freddy, detoksla, arınmayla uğraşacağına direk lavman olayına girsen daha iyi olurdu gibime geliyor ama sükut altındır, altınlarım birikti. Altın avcısı tesisatçı Mario şimdi de sen geldin aklıma, az vaktimi çalmamıştın küçükkene. Küçük ve kene, küçük kene, hafazanallah, bahçelerden ırak.

Pozisyon alındı, kemerler takıldı, uçuşa geçiyoruz. Seans başladı. Ben country tarzda döşediğim göl evimdeyim. Pes, bir günde nasıl havasız kalmış ev. Aç bakalım camları. Oh, rüzgar efil efil essin, iyot koksun burnuma oh, mis mis. Sorgu sual başlıyor: " İnsan neyle yaşar?" Vay, çalıntı soru. Tolstoy’un sorusu bu, bilmem mi, hey doktor sen kiminle dans ediyorsun? İnsan gıdayla yaşar, yemek yemek. Ama bunu sana demeyeceğim, içime atıyorum yine. Sıkı dur, beklediğin cevap geliyor: "İnsan sevgiyle yaşar". Çalıntı soruya çalıntı cevap. "Peki sevgi senin için ne demek, sevmek ve sevilmek ne kadar önemli senin hayatında?" Şimdi kompozisyon yazıp eline vereceğim. Kompozisyonum iyidir benim, lisede öğretmenim kompozisyonumu sınıfa okumamı istemişti. Okuyamadım tabi edilgen yapıya sahip olduğum için, kompozisyonum okundu. Sevmek benim için önemli mi, önemli ama bencil davranıp oyumu sevilmekten yana kullanacağım, ama sana söylemek yok sevgili Peter. Peter, pederle çağrışım yapıyor gibi geldi bana. Aman ha, karıştırmayalım orayı. Benimki sevgili doktorum Peter Lorre. Fritz Lang’in "M" filmindeki maniac. Yani onun çakması. Peter+Freddy Krueger= Sevgili dr.

Cevap bekleyen bir soru vardı muhatabı ben olan. "Sevmek de isterim, sevilmek de. Çünkü ikisi de mutluluk kapısının anahtarını elinde tutar. O kapıdan girmek için ikisine de ihtiyaç duyar insan.". "Peki kurmaca bir mutluluk mu gerçek bir acı mı desem, hangisiyle yüzleşebilirsin?" Şimdi sen bana çok okuyup izlediği için deli muamelesi yapıyorsun ya, ben de kendimi kurgu karakter olarak görüyorum ya senin çürük domates tezine göre, sana kapak olacak bir cevap verirdim amma dur hele. "Gerçek bir acıyı tercih ederim. Onunla yüzleşebilirim. Çünkü kurmaca bir mutluluk kısa sürer ve kallavi bir acı alır yerini. Ondan korkarım. Boyum yetmez onunla yüzleşmeye. Ama gerçek bir acıyı özümseyerek, iyileştirerek, paylaşarak mutluluğa çevirebilirim.". "Çok iyi gidiyorsun. Böyle düşünmene sevindim. Seninle bu yolda yürümek inan bana, çok kolay olacak". "Elbette". Çatal dilli beyaz insan. Yine yalan söyledin. O da yalan makinesi getireymiş yanında. Onu da ben mi düşüneyim. Ben menfaatlerimi gözetirim.

"Bugünlük bu kadar. Yarın okuman için sana kitap getireceğim. Yani yarın Monte Kristo günü değil. Bir de spora başlıyoruz. Yürüyüş bandı getireceğim sana. Yarından itibaren her gün bir saat yürüyeceksin. Sevindin mi?". "Çok, bayıldım, mutluluktan havalara uçuyorum, görmüyor musun? Liposuction denesek olmaz mıydı, ya da sana karşındakini fotoshoplu gösteren bir gözlük alsak, hı?". "Sevindim. Yarını sabırsızlıkla bekleyeceğim".

Hay dananın kuyruğu, bin eşek arısı dilimde vals yapsın. Ceyo terlikler ardım sıra yürüsün. Dilek kuyusuna düşeyim de beni dileyen olmadığı için orada milyon yıl kalayım. Ak koyun kara koyun gelsin, yanlış kutuyu işaretleyeyim emi. Üfffff. Ay bari Nike eşofman da getirse de havamız olsa. İyi de hava kime, hava cıva işte...

görsel: Tolstoy

2011-05-14T03:57:00.004+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

beşinci gün, swatchuma su kaçtı, (impossible!)

Sevgili Peter, bu mektubu sana Clara’nın evinden yazıyorum. Büyükbabamı, seni, Alpleri, kuzuları, köpeği hatta mor inekleri çok özledim. Burada günlerim "yüksek yüksek tepelere ev kurmasınlar" türküsünü söyleyerek ve Clara'nın kaprislerine boyun eğerek geçiyor. Şafak çizelgeme bir çizik daha attım. Valla ben samandan da olsa kendi yatağımı çok özledim. Benim köyümün samanı bile bir başka güzel. İmza: Heidi

Doktorum Peter’le aralarında sadece isim benzerliği var, farkındayım kaldı ki ben de kırmızı yanaklı Heidi değilim. Güneş görmemiş bir konak kızı kadar beyazım. Ve çocukluk çağım çok gerilerde kaldı. Bugün Freddy biraz geç gelecek. Yatırılması gereken faturaları varmış. Pes, sen o kadar oku, doktor ol, git fatura kuyruğunda bekle. İnternet bankacılığı denen bir şey var, var da eski toprak doktorumun bundan haberi var mı işte orası meçhul. Yani bugün Edmond’la zaman geçireceğim. Ben davet ettim, o davetime icabet edecek mi derken iki yaprak okuduktan sonra geldi yanıma. "Küstüm ben bu savcı Vilfor’a" dedi "Hayırdır, sabah sabah kimler üzmüş benim Edmond’u mu?" dedim. " Vilfor alçağı, İf’e gönderdi beni. Yarı açık olmasına da razıydım. Off Mercedes ne haldedir şimdi?"

"Bak Edmond’um, Dantes’im, ne küsmesi, intikam duyacaksın, intikam. İntikam soğuk yenen bir yemektir, şu yemeği on dört yıl ısıtma. Çıkınca temcit pilavı gibi istediğin kadar ısıtırsın. Maceranı altı kere okudum, her şey güzel olacak diyorum, yüreğini ferah tut diyorum. Kısmetin açık diyorum, falında dev gibi balıklar var diyorum, azıcık sık dişini. Hem 14 yıl çabuk geçer, topu topu birkaç yüz sayfa.". "Demesi kolay, ne güzel Mercedes’le evlenip çoluk çocuğa karışacaktım, ühühhü". "Sana Mercedes’ten başka kız mı yok, ne balık hafızalısın ya, boynuzladı seni diyorum hem de Fernand’la.". "Deme öyle, öyle deme". "Edmond kuzum, sen dizi mi izliyorsun yoksa?". "O ne?". "Neyse boşver, şimdi söylerim de Shawshank kaçkını damlar yine "Andy Dufresne’in suçu ne diye, hiç çekemem". "Senin benden başka arkadaşların mı var, bari seni paylaşmasaydım off". "oooo, msn, facebook...Eskisi, yenisi bir sürü arkadaşım var ama genelde çevrimdışıyım.". "Hı?" "Boşver, önemsiz bir mevzu. Edmond, Cary Grant’ı bilir misin?" . "O kim, nerenin kontu, yoksa prens falan mı" . "Üstüne bastın, gönlümün prensi". " Hadii, ateş bacayı sarmış o zaman. İzdivaç ne vakit?". "Senin dediğin tv’de öğle programı. Hem Cary çoktan toprak oldu.". "Bir ölüyü mü seviyorsun yani". "Hayır canikom, sadece hayal kurmayı seviyordum ta ki sen hayalimin içine edene kadar.". "Kalbimi kırıyorsun."

"Biliyor musun Edmond, ben küçükken bizim mahallede Hezime Teyze diye kırık çıkıkçı bir kadın vardı. Her türlü kırığı çıkığı iyi ederdi de bir kırık kalplere merhem olamazdı. En başta da kendinin. Hezime Teyze hezimete uğradı çekti gitti dünyadan.". "Ne oldu, ne geldi başına yoksa o da benim gibi iftiraya mı uğradı?". "Oyy oyy yordun beni Edmond. Oldu, hezimet deyince hemen aklına iftira gelsin. Kalbi rahatsızdı kadının, kalbine pil takmışlardı. Meğer Çin malı pil takmışlar, kadın bir yıl geçmedi öteki dünyaya intikal etti. Tabi şimdi sen, kalp pili mi diyeceksin, deme Edmond, valla deme, ölümü gör deme." . Biz Edmond’la hasbihal halindeyiz elinde sazı Âşık Veysel gelmesin mi yanımıza. "Buyur üstad" dedim "Şöyle söyle de kalp gözümüz açılsın." O da kırmadı beni, toprağı bol olsun "Dost dost diye nice nicesine sarıldım, benim sadık yârim kara topraktır. Beyhude dolandım ey dost boşa yoruldum, benim sadık yârim kara topraktır, kara topraktır..." diye mest etti bizi. Devam etti "Aldanma cahilin kuru lafına, kültürsüz insanın kulu yalandır. Hükmetse dünyanın her tarafına, arzusu hedefi yolu yalandır". "Ah be hocam, bugünü mü gördün, sana kör diyenler, asıl onlar körmüş hocam, verin elinizi öpeyim.". Öptüm toprak kokan ellerini, güle güle ey Âşık Veysel, toprağın bol olsun, mekanın cennet olsun".

Edmond içlendi tabi, ne de olsa hislidir, kalbi temizdir. Ah Edmond, benim toprağımdan bir Âşık Veysel geçti, bilir misin sen?

görsel: Edmond Dantes (James Caviezel)

2011-05-14T02:24:00.004+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

dördüncü gün... (sabahın körü ya da erken vakitlerde)

Besinimi almıştım. Psikanaliz seansı için hazırdım. Peter Lorre, deri koltuğuna oturmuş, elinde spiralli bloknotu ve sarı kurşun kalemiyle pozunu almış, yatağa uzanan hastasına fon oluşturacak manzarayı düşlüyordu. "Doktor?" dediğimde hastasına uygun arka planı bulmuş olacak ki "Buldum" dedi " göl evine ne dersin?". Hangi Göl Evi, şu holivud’un çekip de aslını arattığı güney kore filmi mi? O ev de güzeldi hani. İçinde bulunduğum duruma da tam uyar. Posta kutusuyla zamanda yolculuk yerine İbrahim Kurban'ın ses değiştirici bant takmadığı testere gibi tırtıklı sesiyle çok sevgili doktorum Freddy&Peter'la bir yolculuğa mı? Aslında Michael J.Fox’u yol arkadaşım, elektrik çarpmış saçlarıyla doktoru da, doktorum olarak tercih ederim. Onun tıp doktoru olmamasının benim için bir mahsuru yok. "Peki" dedim "bana uyar".

Göl evine gittim. Issız adaya gidilip de yanınıza alacağınız üç şey sorunsalı bu seansta geçerli değildi tabi. Hem bile isteye ıssız adaya niye gidilir onu da anlamış değilim a bu soruyu hayatımıza sokan meçhul şahıs. Göl evini Freddy dekore etmiş, tam ona uygun. Yazık ki ben minimalist değilim. Evi country tarzında döşedim. Yıllarca Country Homes okumanın verdiği alışkanlık. İngiliz porseleni fincanımda da bol sütlü kahvemi hazırlayıp pofuduk koltuğuma yerleştim. Seans sırasında gözlerim kapalı, İstanbul’u dinlemek yerine Freud’u dinliyorum. Aman sonum Dora gibi olmasın!

İlk soru çalışmadığım yerden çıktı: "Hayattan ne bekliyorsun?". Bir beklentim var mıydı hayattan? Daha önce hiç düşünmemiştim bunu. Hem ben bekletilmekten hiç hoşlanmam. Geliyorsa gelsin tez elden, gelmezse keyfi bilir. Tabi böyle demedim. “ Zamanda yolculuğun ne zaman keşfedileceğini merak ediyorum. Bunu bekliyorum hayattan." Ne cevap ama. " Hımm, peki zamanda yolculuk keşfedilmiş olsaydı hangi zamana ve nereye gitmek isterdin?". Biliyorum, kendim kaşındım. M.Ö. 1700 yılında Marduk zigguratına gidip taş atmak isterdim, şeytan taşlamak maksadıyla. Bu isteklerimden sadece biri ama bunu ona söylersem havaalanında aylarca mahsur kalan Tom Hanks gibi olurum bu hücrede ki bu işime gelmez. "İlk hatamı yaptığım güne dönmek isterdim. İlkokuldaki sıra arkadaşım sürekli burnunu karıştırır ve burnundan çıkan artık materyalleri sıranın altına depolardı. Ben de bir gün onu, başka bir sınıf arkadaşıma ispiyonladım. Biz kıkırdarken meğer o da arkamdaymış ve bütün konuştuklarımızı duymuş. O günden sonra benimle hiç konuşmadı. Zaten kısa süre sonra da okul yaz tatiline girmişti. Okullar tekrar açıldığında okula gelmedi, meğer taşınmışlar." Doktor ses verdi "Peki, o güne geri dönsen, arkadaşının yaptığı hoş olmayan şeyi diğer arkadaşına söyler miydin yine" söylerdim tabi ama bu sefer arkamı kolaçan ederdim, demedim tabi. " Söylemezdim. Onun kalbini kırdığım için çok üzgünüm" dedim. Hiç de üzgün değilim. Kırmızı kalem ve kokulu silgilerimi indira gandi yaparken iyiydi. Oh olsun!

"Evet, bugün güzel bir başlangıç yaptık. Önümüzde uzun bir süreç var. Bana kapılarını açtığın sürece bu yolculukta beraber olacağız. Şimdilik bu kadar. Monte Kristo Kontu nasıl gidiyor?"

Edmond bana küstü. Nasıl gittiğini soruyorsan yaya olarak. Aslında bir havuçlu kek yapsam yanına da şöyle bergamutlu çay demlesem kokusuna gelir mi? İf Şatosu’nda yediklerinden sonra adama mide spazmı geçirtmeyelim. Neyse, yemek faslı kalsın.

"İyi gidiyor. Güzel bir tercih yapmışım." Tercih mercih yapmadım. Sadece hile yaptım. Destur... Kendime de mi yalan söyüyorum. İşte bu çok tehlikeli.

Doktor sırıtkan edasıyla odadan çıkıyor. Kapılarımı açarsammış... Doktor, kapıyı arkandan kapar mısın?, demedim tabi.

görsel: Back to Future (game)

2011-05-14T01:25:00.003+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

üçüncü gün...

come bambini feliçita'yı nağmeli söylerken, (saat eti kemik geçsin mi, hadi geçsin)

Envaiçeşit otla kaynattığı detoks çorbasıyla içeri girdiğinde kapıya arkam dönüktü. Döndüğümde feliçitaya ara vermek zorunda kaldım. Yüzüm kızarmıştı. "Çekinme lütfen, söylemeye devam et, güzel söylüyorsun" demez mi? Ah bu doktorlar... Nihavend makamında söylenmiş feliçitanın nesi güzel. Al Bano duysa şok geçirir. Ama tabi hastaya özgüven aşılama, kendini iyi hissetmesini sağlama ayakları. İsmail Yk'dan Allah Belanı Versin'i repertuvarıma alıp söylemeye başlayacaktım ki midemin gurultusu susturdu beni. "Midemden, ses midemden geliyor" dedim. Bu da neydi şimdi? İğrencim, iğrençsin, iğrenç başa dön iğrencim. Çorbamı derhal elinden alıp içmeye koyuldum. Tadı cadı kazanında pişirilen enteresan ve bol malzemeli çorbalara benzese de açlıktan kağıt yiyecek vaziyete geldiğim için kasenin dibini gördüm."Elinize sağlık, çorba çok güzel olmuş" dedim, "Afiyet olsun ama ben yapmadım, aşçı kadın yaptı" dedi zatları. Yani Batuhan bunu tatsa, devamını getirmek istemiyorum. Neyse geçti karşıma ve "Bu üçüncü günün, kendini nasıl hissediyorsun, bedenin rahatladı mı, hafiflik duyuyor musun" babında konuşuyor. Üç yüz gram verdim ya, kanatlandım, tabi böyle demedim. "Biraz şişliklerim indi sanki" dedim. Pes yani, beni 365 gün aç bıraksan anca zayıflarım ben, sen üç günde neremi yontacaksın be Peter Lorre çakması, sahte doktor olması kuvvetle muhtemel Doktor Freddy.

"Yarın büyük gün"... Yoksa Tiffany'de kahvaltı mı yapacağız doktor, demedim tabi. Zaten demediklerim yüzünden buradayım ya, neyse o sahneye daha var, ama Monk'un sahnesinden önce mi sonra mı söylemem. "Yarın seanslara başlıyoruz. Her şey güzel olacak" dedi de ben onu film diye biliyordum. Cem Yılmazlı, Mazhar Alansonlu. Keyifli bir filmdi, ben sevmiştim, Hokkabaz'ı da ama diğerlerini ı ıhh. "Peki" dedim. Her şeye de peki diyoruz, sonumuz hayrolsun.

Ne yapsam. Doktor da gitti. Feliçitaya devam. Nani nani nani nani feliçita.. Come bambini feliçita... Bu şarkının sözleri bu kadar değildi ya, hah tamam nane nane nane nane na na nane...

Hayda. Şimdi de Ajdar'a döndük iyi mi? Ajdar mı İsmail yk mı birini daha ekleyelim de tam olsun, kırdın kalbimi Nihat Doğan mı, oyum aforizma piri Nihat Doğan'a. Felsefeyi severim bilirsin, kim bilir, bilen bilir, hihihi..

Yarın büyük gün... Soruları bilmiyorum ama cevapları biliyorum. Şifre hesabı...

görsel: Louis Wain

2011-05-14T01:05:00.003+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

ikinci gün

(açlıktan ölmek üzereye geri sayım 3,2...)

Elinde meyve tabağıyla içeri girdiğinde ölmeme bir saniye kalmıştı, ölümün eşiğinden dönmüştüm. O an gözümde kurbağalıktan prensliğe terfi etmişti ama çakma Peter Lorre, çalıntı yüzüyle sırıtıp "günaydın" dediğinde rüyadan uyandım. Ne günaydını be. Saat en azından ikindiye yaklaşmadıysa ne olayım. "size de günaydın"...

Programın ikinci günü -çarşamba- menüde meyve tabağı. buna da şükür olmamış muz ve hindistan cevizi de getirebilirdi pek âlâ. İnsaflıymış. Meyveleri yedim, ben yerken başımda beklemesi sinir bozucuydu ama sesimi çıkarmadım. Yanımda getirdiğim kitabı bugün okumaya başlamamı söyledi. "Elli sayfalık bir okuma istiyorum senden" dedi "peki" dedim. Ve yanımda getirdiğim kitabımı açtım. Freddy odadan çıktığında Edmond Dantes anlatıyor, ben de dinliyordum. Yani senin başına gelen pişmiş tavuğun başına gelmez sevgili Edmond, diyordum tam kendisine -kitabı altı kere okuduğum için olaya hakimdim- ki Michael Scolfield seslendi, Burrows da ardından "dont forget us", kendimi Sucre gibi hissettim, her zaman yanınızda olup her an sizi düşenemem beyler, dedim. Onlar da" eyvallah" deyip Fox River'a döndüler zaten, ya da ben öyle yorumladım, İngilizcem pek yeterli değil ben de dublaj yaptım işte. Hem neden İngilizce dünya dili oluyormuş? Oylama mı yapıldı, bana soruldu mu, televoting'e de razıyım. Sözlüğünde "gönül" olmayan dili ben ne yapayım, boşuna mı okuduk o kadar Oktay Sinanoğlu'nu. Hay Allah, Edmond'u unuttum, sen çaldır kapat, ben sana dönerim diyemeyeceğime göre ki kendisinin cep telefonu yok, olsa bile yüzü burda kendisine söylesene, söylüyorum Edmond sen devam et dinliyorum ben derken kim geldi? "Benim suçum, günahım neydi" dedi Andy Dufrense. Ya sen ne zaman çıktın Shawshank'ten demeye kalmadı odada volta atmaya başladı kaçkın. "Andy Dufrense'in suçu ne?, Andy Dufrense'in suçu ne?" Ben ne bileyim, yazan öyle yazmış, çok takma kafana rolünü yap sen dedim. O hala aynı yerde "Andy Dufrense'in suçu ne" demesin mi, tepem attı tabi. Adama bak, müthiş bir filmin başrolünde oynamışsın, filmin imdb'de bir numara. Filmseverlerin arşivinde yerin sağlam minvalinde yumuşatıcı sözler söylüyoruz yok, o ninni gibi mırıldanmaya devam. Yeter artık rol çalmayı bırak diyecektim ki biri benden önce söyledi. Ben playback yapmakla yetinmişim zira ağzım ye.. sesinde kalmış, cümleyi Monk tamamladı. Monk nerden böyle dedim. San Francisco Polis Departmanı'ndan dedi tabi. Adamda suç yok, bu da soru mu şimdi. Monk, Allahını seversen git, söz sana sonraki sahnelerde rol yazacağım ama şimdi değil, n'olur git dedim ama o ellerini oynatmaya başladı. Tipik Monk. Başını sağa sola yatırır, omuzlarını oynatır, eller açık vaziyette ipucu bulmaya çalışır. İyi de burası olay mahalli değil Monk, an itibariyle hiç de hijyenik olmayan ellerimle seni kolundan tutup dışarı atabilirim dediğimde "wipes, wipes!" diye çığlık atmaya başladı. Islak mendil bulamayınca gitti zat-ı şahaneleri. Karşındakinin zaafını bildiğin sürece ondan üstünsün, al sana aforizma.

Edmond kalktı, gidecek. Edmond, Allahını seversen sen anlatmaya devam et, benim suçum değil, sen kendi gözünle gördün, kendileri geldi, ne yani kovsa mıydım, Türk'üm ben, yani biz misafirperver bir milletiz, aslında kovdum bile sayılır, git dedim ya, Edmond, lütfen yapma yaav"

Tabi o beni dinlemedi...

görsel: Jim McDermott

2011-05-14T00:30:00.009+03:00

Sergüzeşt-i Şizofren

birinci gün...

(güneş henüz doğmakta)

Yanıma sadece bir kitap alabileceğimi söyledi. Sadece bir kitap. Bu uzun yolculuk için bir kitabın yeterli olmayacağını söyledim ona ama "Kurallara uymalısın" dedi "Hem yolculuk süresince okuyacağın başka kitapların da olacak ama sen yanında bir kitap getirmelisin ve kitabını iyi seçmeni öneririm. Diğer kitaplar da sana yol gösterecek elbet ama seçtiğin kitap seni çıkışa ulaştıracak, haberin olsun" dediğinde çok zor bir tercihle başbaşa bırakıldığımı anladım. O beni dışarda bekleyeceğini söylerek yanımdan ayrılınca küçük kitaplığımın başına geçtim. Neyi seçsem... roman mı, şiir mi, hikaye mi önce türü belirlemem gerekti. Çok düşünmeden romanı seçtim. Peki nasıl bir roman seçsem... polisiye, aşk, gerilim, fantastik, komedi, dram... Tabi o zaman başıma geleceklerden haberim olmadığından kitaplığımdaki roman köşesinden gözümü kapayarak bir kitap seçtim. Doktor Freddy -ona bu adı taktım, kabusum oldu- bana günlük tutmam için bu defteri verdiğinde kendisinin klinik dediği ama getirildiğimde çoktan uyutulmuş olduğum için nerede olduğumu bilmediğim bu odada gözlerimi açmamın üzerinden tam yedi gün geçmişti. Günlüğümü okumayacağını hatta buradan iyileşmiş biçimde çıkacağım gün onu da yanımda götürebileceğimi söyledi. Ona inanmalı mıyım bilmiyorum ama şimdilik en iyisi onun sözünü dinlemek.

İlk gün bana hiç yiyecek vermedi. Neymiş efendim, bağırsakların temizlenmesi için bu gerekliymiş. Yedi gün boyunca bedeni arındırma programı uyguladık onun deyişiyle. Gerçi ilk günün ardından hiç yemek vermedi diyemem bu ona büyük haksızlık olur, ikinci gün elinde elma, greyfurt ve kuru incirle geldiğinde mal bulmuş bedevi gibi sevinmiştim. Açlığa çok fazla dayanamam ben, en fazla dört saat boş kalabilir midem, sonra çanlar benim için çalmaya başlar. Ye, ye, ye. Zaten Bay Freddy de fazla kilolarından muzdarip beni gördüğünde, planının ilk maddesinine şunu eklemiştir muhakkak:

"Denek buzdolabından ağır, ilk hedef deneği buzdolabıyla aynı kiloya getirmek.

Dipnot 1:Denek pazartesi mağduru.

Dipnot 2: Zayıflama programına salı günü başlanacak."

Yani tahminimce böyledir. Gerçi doktorun espri anlayışı hangi düzeyde onu bilmiyorum ama görüntüde Peter Lorre'un klon hali olmaktan yaklaşık on santimle kurtulduğuna inanıyorum.

Arsenic and Old Lace'deki hapishane kaçkını ayyaş doktor, bilseydim başıma bu çorapları öreceğini, izler miydim seni? Dur bir dakika, yoksa ortada bir dümen var da serdümen de İbrahim Kurban mı? Hani şu Afilli Filintalardan, Nuh Tufan'ın işbirlikçisi. Maske yapıp voleyi vuruyorlardı, hoş kendileri de namlunun ucundaydı ya, o kısım değil konu. Diyorum ki Turgut Özatay maskesi yapan o eller neden Peter Lorre yapmasın ki, bir siparişe bakar.

Şimdi bizim doktor Freddy, Peter Lorre maskesi takan sahte diplomalı bir doktor olabilir mesela, hayatta her şey mümkün. (ihtimaller zinciri: halka 1.)

görsel: Louis Wain

2011-05-07T19:48:00.007+03:00

umut fakirin ekmeği, karpuz kabuğuysa gemisi...

Hani bir etki olur, seni yüreğinden, derinden derinden vurur. Bir kitap olur bu bazen, bir resim olur, belki fotoğraf ya da bir söz. Şu vakitteyse bir film oldu bu. Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak adında bir film. Gişede sessiz kalan ama bol ödüllü bir film. Ne tezat ama...

2004 yılında gösterime giren film, Ahmet Uluçay imzası taşıyor. Yönetmenin ilk sinema filmi.

60'lı yıllarda Kütahya'nın sevimli bir kasabasında geçiyor film. On dört-on beş yaşlarında karpuzcu çırağı Recep ile berber çırağı Mehmet'in hayatlarından bir yaz mevsimi. Gündüzleri kasabada çıraklık yapmakta, akşamlarıysa köydeki evlerinin bitişiğindeki ahırda yaptıkları derme çatma film makinesinden film izlemeye çalışmaktadırlar. Kasabanın sinemasından aldıkları kopmuş filmleri tamir ederek oynatmaya çalışırlar ama bir türlü hareket etmez film karelerindeki adamlar.

Bir de kalp ağrısı vardır Recep'in. İki kız annesi dul bir kadın "sen benim oğlum olsana" der ona. Önce kadının inekleri için karpuz kabukları götürür ardından çaydı yemekti derken kadının ısrarıyla evlerine gitmeye başlar. Evin küçük kızı Recep'ten hoşlansa da Recep'in gönlü kendisinden neredeyse beş yaş büyük diğer kıza, Nihal'e kayar.

Karpuzcu satar karpuzları ve bırakır işi. Kendi deyimiyle karpuz kabuğundan gemiler yapmış ve o gemi de nihayetinde batmıştır. Recep güzel resimler çizmektedir ve karpuzcu da Recep'e "oku sen" der, yani benim gibi karpuz kabuğundan gemiler yapma...

Mehmet de sürekli azarlandığı ve tokatlandığı berberin yanından ayrılır. Recep, filmleri oynatmayı başarır ve ikisi hatta köyün delisiyle birlikte üçü köyün çocuklarına film oynatırlar. Adları "Gımıldak Recep ve Mehmet"tir artık.

İkisi de işsiz kalınca kasabaya gitmek için sinema ve Nihal olur sebepleri. Recep yazdığı mektubu Nihal'e götürmesi için Mehmet'e verir. Nihal, Mehmet'e kızıp mektubu yere atar ama Mehmet gidince gizlice mektubu alır. Mehmet, Nihal'in mektubu aldığını görür ve Recep'e mektubu verdiğini söyler. Ama kasabaya sinemaya ve Nihal'i görmeye gittiğinde taşınmış olduklarını öğrenir. Geriye sadece sinema kalır iki arkadaş için...

Filme dair hangi karenin güzelliğinden bahsetsem diye düşünüyorum ama filmin her karesini sevdim, hatta filmin naifliğini bozduğu hakkında yorumlara inat, Nihal'in yakın çekim, Recep'in getirdiği cevizden gizlice yediği sahneyi dahi beğendim. Kütahya şivesini sevdim önce ve Ege insanını. Recep'i "güzel .iç " diye seven oğulsuz dul kadını, iki kızı, karpuzcuyu, berberi (berber rolünde yönetmenin kendisi oynuyor), köyün delisini ve tabi ki yönetmenin kasaba halkından seçtiği başroldeki iki amatör oyuncuyu. Nice profesyonel oyuncu ellerine su dökemez. Muhteşem oynamışlar, oynamışlar bile denemez adeta yaşamışlar. Sahnelere geri dönersek, Recep'in evlerinin üst katındaki, ayak ucuna su koymakla ve odadaki mumları yakmakla annesi tarafından görevlendirildiği yatır sahneleri var ki, Recep her akşam günün muhasebesini yapar yatırla:
"Bu kız beni öldürecek, film yine gımıldamadı..." şeklinde. Yatırla tek taraflı sohbetinin konusu sinema ve Nihal'dir hep. Recep, sinemadan devamlı film negatifi alır ve annesi de her defasında "şeytan işi" diye yakar onları.

Film, konusu, kurgusu, oyuncuları, estetik kaygı taşımayan, yapmacıklıktan çok uzak sıcacık, samimi ve esprili diyaloglarıyla ve de çekim tekniğiyle çok başarılıydı.
Türk sinemasının yüz aklarından biri bu film. Neden bu kadar kıyıda köşede kaldı Türkiye'de, konu yine reklama gelecek ama varsın gelsin, şişirilmiş ve başarısını sadece iyi pazarlanmasına borçlu tüm filmlere inat, bu filmi izleyin. Ben arşivime aldım bile.

Yönetmen Ahmet Uluçay, 2009 kasımında aramızdan ayrılmış. Okuyunca üzüldüm... Yönetmen tüm parasızlıklara rağmen çektiği bu filmde, kendi yaşamından kesitler sunmuş.

Ah bir de "beyaz giyme toz olur, siyah giyme söz olur.... salına da salına da gel hadi yavrum, dön dolaş yine bana gel" türküsü yok mu, dünden beri dilimde...

Oyuncular: İsmail Hakkı Taslak (Recep), Kadir Kaymaz (Mehmet), Boncuk Yılmaz (Nihal)...

2011-05-07T01:26:00.003+03:00

tek kelimeyle MÜTHİŞ bir filmdi, şimdi izledim...

2011-05-04T14:15:00.006+03:00

DUBLÖRÜN DİLEMMASI

Murat Menteş

Nihayet... Nihayet diyorum çünkü kitabı ilk okuyuşumun üzerinden belki bir sene geçti ve ben "fevkaladenin fevkinde" sevdiğim kitap hakkında bir-iki kelam edemedim. Kısa süre önce tekrar okuyunca "artık zamanıdır" dedim, Nuh Tufan ve İbrahim Kurban aşkına...

Nuh Tufan ve İbrahim Kurban, iki canciğer kuzu sarması arkadaş. Üniversitedeki tiyatro eğitimini yarıda bırakan, yurtlarda büyümüş yetim bir albino Nuh Tufan. İbrahim Kurban ise lisede başlayan bol maceralı, vurdulu kırdılı yani tam bir aksiyon havasında geçen o yıllardan yanına kâr kalan arkadaşı Nuh'un ve aileden varlıklı halim selim, dini bütün, az konuşan öz konuşan, enteresan buluşlar yapan bir insan evladı. İki arkadaşın bir ortak noktası daha var ki, lise yıllarında okula ve öğretmenlere kök söktüren, küçük çapta t.erör estiren "Afili Filintalar" adlı grubun/çetenin üyesi ikisi de. Çetenin kurucusuysa tabi ki başrolde Nuh Tufan...

Dublörün Dilemması... Hadi "dilemma" ikilem manasında da, dublörün dilemması ne ola ki, diyenler için bildiğin dublör, hani başrol oyuncusunun tehlikeli sahnelerde yerine oynayan oyuncu var ya, bu kitapta da Nuh Tufan, dublörü oluyor ünlü çocuk bezi markası Dr.Tornado'nun patronu Ferruh Ferman'ın.

Hadi baştan başlayalım. Ama bu kitabın köşeleri olmadığını, bir çember kıvamında olduğunu okuyucunun da dolayısıyla bir döngünün içinde yer aldığını belirtelim. Sözün özü kitap tam bir kaos ve her şey birbiriyle bağlantılı.

Nuh Tufan (bence İskoç olmanın bir sakıncası yok !) Baretta mahlaslı ( bu kadar keyifli bir kitabı düz cümlelerle anlatmanın mümkünü yok galiba) arkadaşıyla aynı evi paylaşmaktadır, ikisi de konservatuvarda tiyatro öğrencisidir. Kahramanımız, bir gün eve geldiğinde bir kaçırma olayının içinde bulur kendini. Baretta, sırf Nuh Tufan'ın Şant-Ajans'ına misilleme olsun diye komşuları Prof. Umur Samaz'ın köpeğine el koymuştur. Yani bahçeye giren köpeği eve almıştır ve amacı da zengin profesörden fidye koparmaktır. Nuh Tufan, kısa süre önce sadece bir işlik bir dedikodu ajansı kurmuş ve iki yerli meyve suyu üreticisi firma hakkında konuşmaları için tuttuğu oyuncuları halkın içine salarak rakip firma hakkında dedikodular çıkarmıştır. Baretta da köpek kaçırma olayında istediği fidyeyi alır ama köpeğin sahibine kavuştuğu anda ortaya çıkan lüks otomobil içindeki silahlı adamlar, profesörü ve köpeği Havana'yı öldürür. Nuh Tufan ve arkadaşı İbrahim Kurban da profesörün cenazesine katılırlar.

İbrahim Kurban yeni keşfinden Nuh'a söz eder. Bu keşif, bol kazançlı günler demektir. Şöyleki İbrahim Kurban orjinalinden ayırt edilemeyen yüz maskeleri yapmıştır. Ve geriye gazeteye ilan verip oltaya gelecek balığı bulmak kalmıştır ki bir iş dünyası dergisine verdikleri "Aynı anda iki yerde birden olmanız mı gerekiyor? Bizi arayın!" ilanına bir balık düşer: Dr.Tornado adlı çocuk bezi firmasının patronu, çocuk bezi kralı Ferruh Ferman. Nuh Tufan, Ferruh Ferman'la buluşur ve günler sonraki firmanın kuruluş yıl dönümü partisine kadar Ferruh Ferman'ın yerine geçer. Albino Nuh Tufan, birden Ricardo Darin olur -pardon- yani Ferruh Ferman. Maskesini ve mavi lenslerini takar, ilaveten kekelemeye başlar, işvereni gibi. Dublör rolüne başlar ama ortada bir de "Dilemma" vardır, Dilara Dilemma, Ferruh Ferman'ın kısa süre önce tanıştığı sevgilisi. Nuh Tufan, şirkettekilere, Ferruh Ferman'ın hastanede yatan yaşlı annesine ve sevgili Dilara Dilemma'ya da rol kesecektir anlaşmaya göre. Ne ki Dilara, Nuh Tufan'ın kısa süre önce belediye otobüsünde görüp âşık olduğu hatta kur yaptığı güzelden başkası değildir.

Bu arada Ferruh Ferman dublörü olma işini aldığında bir başka işi daha vardır kahramanımızın, Çöplük'ün sahibidir. Çöplük, çöpe atılan ama tam anlamıyla çöp olmayan, ama kesinlikle çöpten toplanan eşyaların satıldığı bir dükkandır. Nuh Tufan, dükkanına gelenlere eşyalar hakkında "ne idiği belirsiz" hikayeler anlatır, karşısındakinin ağzını açık bırakan, mesela "Bu baston ünlü yazar Borges'a aittir..." gibi.

Ferruh Ferman olunca açmaz dükkanını.

Ve bir gün adamakıllı dayak yer Ferruh Ferman kılığındaki sevimli albinomuz Nuh Tufan. Dayağı atanlar ise kesinlikle piyanist şantör Rıza Silahlıpoda'yla alakası olmayan, m.afya babası Rıza Silahlıpoda'nın adamlarıdır. Bir cengaver son anda gelir kurtarır Nuh'u. Nuh kurtarıcısının kim olduğunu bilmez ama İbrahim Kurban ensesinde biter adamın. Adam Habip Hobo adında bir ajandır, iyi de bu adam niye Nuh Tufan'ı takip etmektedir? İbrahim Kurban ajanın Ferruh Ferman'ın değil Nuh'un peşinde olduğunu anlamıştır ama nasıl?

Şunu baştan anlatsana. Ajan kimin ajanı? Rıza Silahlıpoda, Nuh'tan ya da Ferruh Ferman'dan ne istiyor? Ferruh Ferman, Nuh'u peşindekilerden kaçmak için bir oyuna mı soktu? Yoksa her şey Habip Hobo'nun bir mizanseni mi? Ya da Prof. Umur Samaz'ın hatta köpeği Havana'nın? Ben sana söyleyeyim, köpeğin gözü göz değil, nasıl yani? İbrahim Kurban hangi tarafta? Taraf mı var? Kafam karıştı, hangisi gerçek Dilara? Dilara- Baretta ne alâka?

Bir kedi, bir yumakla oynuyor da kim kedi, kim yumağın içinde çöz bakalım sevgili okur. Çözerken de bol bol gül, aman dikkat kitabı okuduğun mekana da dikkat et, yoksa kahkaların yüzünden "deli galiba" yaftası yiyebilirsin, haberin olsun.

Kitap dört ana bölüm şeklinde: Nuh Tufan, İbrahim Kurban, Habip Hobo, Ferruh Ferman ve finalde tekrar kısa bir bölümle Nuh Tufan. "Kont Dracula'nın imdat çağrısı", "Üzerinde kuluçkaya yattığımız bombalar", " Kırmızı bikini görmüş boğa gibi"... minvalinde enteresan pek çok alt başlıklar var kitapta. Ve her bölümü, bölümün ana kişisi anlatıyor. Nuh Tufan (serseridir ama her konuda söyleyecek sözü vardır, pek bilgilidir) eşsiz benzetmeleriyle; İbrahim Kurban ihtimal listeleriyle; Habip Hobo "Bir erkeğin hayatında ...... anlar vardır" tanımlarıyla; Ferruh Ferman "Genel olarak hiçbir şey hissetmem" dese de hissettikleri ve hikayesiyle... Hepsinde sevilecek bir yan buluyorsunuz ve genelinde Dublörün Dilemması sevdiriyor kendini, hem de çok.

Tabi sadece bu karakterlerle kalmıyor kitap. Her biri enteresan ismiyle müsemma karakterler boy gösteriyor kitapta (Yazarın diğer kitabında da böyle): Kimya öğretmeni Rezzan Baltazar, gangsterler Mestan Metis, Haydar Baydar; Su Samaz, Başak Tör...

Karakterler demişken Nuh Tufan'ın ev sahibi hazin hayat hikayesiyle "pudra şekeri" Taliha Teyze'yi de anmadan geçmeyelim.

Bir benzerini okumadım, yani özgün, sıradışı bir anlatımı var kitabın dolayısıyla yazarın. Yazarın ikinci romanı Korkma Ben Varım'ı da okuduğum için bunu gönül rahatlığıyla söyleyebilirim. Murat Menteş, kesinlikle yazmalı. Bugün kitabı çıksa, hemen gidip alırım, internetten siparişi de beklemem, o derece.

Murat Menteş kitaplarında gevşetici bir ilaç etkisi var. Okuru rahatlatıyor, güldürüyor, mutlu ediyor. Az şey mi bu? (Reklam gibi oldu, olsun, ne şişirilmiş kitaplar var okuyunca boş olduğunu anlıyorsunuz. Benim naçizane reklamımdan bir şey olmaz :-))

Gelelim yayınevine. Menteş kitaplarını basmakla çok isabetli bir iş yapmışlar, tebrik ediyorum kendilerini. Kitap kapağıysa ayrı bir güzel. Kapak için poz veren modellerimiz! Ah Muhsin Ünlü, Gökdemir İhsan Gürsoy ve sevgili Alper Canıgüz. Bu isimler, Menteş'le birlikte aralarında Murat Uyurkulak gibi başarılı isimlerin olduğu "Afili Filintalar" adlı bir site de yapmışlar.

Menteş, pek çok alıntılama yapmış, okurlara referans isimler göstermiş ki okur merak etsin, öğrensin. Hele kitabın başına yerleştirdiği Cüneyt Arkın repliği müthiş:

"Canımın içi, böyle şeyler yalnızca romanlarda olur"... Öyle de olmuş hani.

Kitap hakkında pek çok yorum okudum. Genel itibariyle çok sevilen bir kitap ama bir-iki yorum gözden kaçmadı, Menteş'in kitabın yarısında laf kalabalığı yaptığını, böylece daha az sayfa sayısıyla bitebilecek bir kitabı çok uzattığını söylemiş bir okur. Şahsen bu fikre katılmıyorum. Tüm o esprili anlatımın içinde bilmediğim enteresan şeyleri öğrendim ki bu okuma eyleminden gerçek anlamda keyif alan, haz duyan okurlar için bir nimet. Ne demiş Menteş:
"Kelimeler nimettir, nimetle oyun olmaz." Sen çok yaşa emi!

Alper Canıgüz'le ortak bir çalışma yapacaklarını okuduğumda çok sevinmiştim ama hala beklemedeyiz, elinizi çabuk tutun sevgili yazarlar.

Güzelim kitabın heba olmasından korkmasam -örnekleri bolca mevcuttur- filmi de çekilsin diyeceğim.

İletişim Yayınları, basım yılı 2009 (ilk basım 2005), 263 syf.

2011-04-21T12:24:00.001+03:00

ZAMANYA

Yiğit Kulabaş

Enteresan bir ilk kitap Zamanya. Hani Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü'nü okumamış olsaydım, çok hoşuma gidebilirdi belki. Ama Tanpınar'ı da Zamanya'yı da okudum ve Zamanya onun çok gerisinde kaldı. Konu ve anlatım yeterince özgün olmadığı için -fikrimce- pek keyif alarak okumadım kitabı.

Kitap, zaman felsefesi yapan, aforizmalarla dolu fantastik bir roman. Hikayesi de aynı evi paylaşan Kerim ile Selim'in bir gününü anlatıyor.

Kerim yirmi dört yaşında, zamanın kıymetini bilen ve beş saatlik uykuyla yetinen, hayatta tek gayesi mutlu bir hayat olan biri. Ev arkadaşı Selim ise kendi halinde bir şirket çalışanı ve olayların geçtiği o bir günlük dilim, Selim'in yirmi sekiz yaşına girdiği gün. Kitap, kısa bölümler halinde bir Kerim'in hikayesi bir Selim'in hikayesi şeklinde ilerliyor. Kerim'in olduğu bölümlerde anlatıcı Kerim iken Selim'in hikayesi üçüncü tekil şahıs ağzından anlatılıyor.

Şimdi buyuralım Zamanya'ya, zaman diyarına... Kerim iş başvurusu için bir CV hazırlar ama kendisini tanıtmak için klişelerin dışına çıkar ve CV'sine "zamanı ve hayatı seven", "sadece mutlu ve huzurlu olmayı hedefleyen" gibi enteresan maddeler ekler. Bu özellikleri ulusal ve gizli bir şirket olan Zaman şirketinin dikkatini çeker ve Kerim mülakat için sabahın beşinde evinden alınır. Bindiği vosvos bir köprünün üzerinde -kırmızı köprü- durur. Arabadan indiğinde şirket çalışanı Lara ile tanışır. Bu arada buluştukları köprü şu meşhur, San Francisco'daki Golden Gate köprüsüdür. İstanbul'dan San Francisco'ya mülakat için ışık hızında varış bir günlük yolculuğun sadece ilk durağı. Kerim "kafa avcısı" Lara'nın mihmandarlığında ülkeler arası bir yolculuğa çıkar, topu topu yarım günlük bir süreçte. Bir Rio'da bulur kendini bir Jamaika'da, Kahire'de, Buenos Aires'de, Venedik'te, Cape Town'da, Greenwich'de, Roma'da...

Zaman adlı şirketin ürünü zaman ve çalışanına vaadettiği de daha fazla zaman, bir nevi ölümsüzlük. Yani şirkette çalışmaya başladığın andan itibaren kaç yaşındaysan hep o yaşta olacaksın. Oldu ki şirketten ayrılmaya karar verdin, şirkette çalıştığın günler hesabına eklenecek ve o kadar gün ekstra yaşayacaksın ama ölümsüz olmayacaksın. Şirket "her şey zaman, her yer zaman, her zaman zaman" felsefesi üzerine kurulmuş, köklü bir şirket. Dünyaya pazarlanmak üzere dakika, saat, hafta, takvim, para, müzik gibi ürünler geliştiren şirketin daha fazla büyüyebilmek için yeni bir projesi vardır: Büyük Gece Projesi. Kerim de bu projenin uyku bölümünde bir uyku çeşidi olan siesta'yı, pilot bölge seçilen Barcelona'da incelemek üzere işe alınacaktır, tabi mülakatı geçip -kıtalar arası yolculuk- görevi kabul ederse.

Lara'dan hariç gittiği/ışınlandığı tüm ülkelerde bir başka rehberi oluyor Kerim'in. Ve her biri kendi hikayesini, şirketteki görevini anlatıyor ona. Kerim kiminde rehberi eşliğinde rüyaları izliyor (bundan hiç hoşlanmıyor ama), kiminde rüyaya müdahil oluyor yani rüyanın içine giriyor ( tabi rüyaya girebilmek için rüyayı gören kişinin yattığı yerde bir saat olması gerekiyor) . Zaten bu rüyalara girmenin amacı, insana rüyasında bile saati ve zamanı hatırlatmak. Aslında şirketin gerçekleştirmek istediği asıl gaye, uykuyu ortadan kaldırmak ve böylece zamandan tam anlamıyla yararlanabilmek. Şirketin bir de "insan projesi" vardır ki burada kollarına kodlar yazılan yeni doğmuş bebekler aile kavramını bilmeden belli bir yaşa kadar yetiştirilir. Her yeni bebek, dünyaya kazandırılan yeni saniyeler, dakikalar, saatlerdir.

Kerim'in ev arkadaşı Selim'e gelince: Altlarıyla ve üstleriyle çalıştığı şirkette monoton bir iş yaşamı sürdürmektedir. Şirkete yeni gelen genel müdürün on dakikalık görüşme için kendisini saatlerce bekletmesi, böylece özellikle doğumgününde vaktinden çalmış olması ( şirkette herkesin zamanının değeri kıdeme göre derecelendirildiği yani çaycının bir saatinin müdürün bir dakikası, Selim'in bir saatinin müdürün on dakikası olması gibi) ve hazzetmediği müdürden aldığı bir darbe daha ( Ona "Hayatta hedefin nedir?" diye sormuştu.) şirketten istifa etme isteği doğurur zihninde. Sorunun cevabını düşünür ve bulamaz. İstifa ettikten sonra ilk iş Kerim'le çıkılacak bir tatildir planına göre. Ve tatildeyken geleceğini şekillendirmeyi düşünür. Doğumgünü kutlaması nedeniyle toplandıkları yerde sevgilisi Arya'yla paylaşır düşüncelerini ama kendini keşfedeceği bu yolculuğa Kerim'le gitmek istediğini söylemez ona.

Kerim'e dönersek; Zamanya'nın yıllık büyük toplantısının yapılacağı yere gelir Lara'yla birlikte. Tam bir karnaval yeridir burası. Toplantı sonrası her ne kadar Lara'dan ayrılmak istemese de -âşık olmuşlardır birbirlerine- teklifi kabul etmediğini ve İstanbul'a geri dönmek istediğini söyler.

Döner mi, dönmez mi söylemeliyim ama cepte iki tam gün vardır kazanç olarak...

Başa dönelim ve enteresan diyelim Zamanya için. Bir iş mülakat romanı tam anlamıyla.

Yazar, ikinci kitabı "Saatsiz Ülke" de yine zaman mefhumunu işlemiş araştırmama göre ama henüz onu okumadım.

Yiğit Kulabaş, dünya çapında büyük bir şirketin global pazarlamasında görevliymiş. Zaten pazarlamanın binbir çeşit yöntemini anlatan bir kitap yazmış ve kitapta geçen yerlerde de bulunmuş. Yani bilgi ve birikimini hayal gücü ve fantastik kurguyla harmanlayıp çocukluğundan beri sevdiği işi yaparak yani yazarak okurlarla paylaşmış.

"Ne içindeyim zamanın ne de büsbütün dışında" demiş ya şair Tanpınar, "her şey zaman, her yer zaman, her zaman zaman" demiş Yiğit Kulabaş da romanında.

Ah zaman ah... Daha nice şaire, yazara ilham kaynağı olacaksın, felsefecileri de unutmayalım bu arada...

YFK Yayınları, basım yılı 2006, 305 syf.

2011-04-19T13:33:00.001+03:00

KATYA'NIN YAZI

Trevanian

Kütüphane sağolsun, dileğimi duymuş olacak ki rafların arasından Katya'nın Yazı'nı bırakıverdi elime. Ben de kabul ettim tabi ki bu teklifi, ne de olsa Trevanian dünyasına Şibumi'yle girmiş olsam da tek kitap yazar değerlendirmesinde yetersiz kalıyor. İkinci kitap içinse -kitabı henüz bitirdim, doğru tespit- Katya'nın Yazı yerinde bir tercih oldu.

Her ne kadar yazar, Şibumi'de oldukça donanımlı bir anti-kahraman çizse de okura, Katya'nın Yazı'nda çizdiği anlatıcı rolündeki sıradan, meraklı âşık, yanılgıya düşen, çözüm üretmeye çabalayan, keyiflenen, üzülen, sarsılan nihayetinde çaresiz kalan Montjean karakteri daha kolay ete kemiğe bürünebildiği için, daha sevimli geldi bana.

Katya'nın Yazı, bir aşk romanı evet ama yüzeysel bir aşk romanı değil kesinlikle. Duyguların, iç ve dış hesaplaşmaların olduğu yerde psikoloji de işin içine giriyor. Düğümlerin çözülmeye başlamasıyla da gerilim açığa çıkıyor. Okumayı bitirip kapağı kapattığınızdaysa geriye sadece dram kalıyor, üstelik psikolojik travmanın yol açtığı bir dram.

Yıllar sonra doktorluk mesleğinde ilk yılını geçirdiği Bask kasabasına kısa bir tatil için geri dönen kahramanımız Montjean, yirmi beş yaşının ve ilk aşkının anılarını yazmaya koyulur burada. Katya'nın Yazı'nı anlatır böylece.

Montjean, iyi bir tıp eğitimi almış olmasına rağmen, gençliği ve tecrübesizliği nedeniyle Dr. Gros'un gözünde bir asistan olmaktan öteye geçemez. Bu ihtiyar ve çapkın Bask doktorunun yanında çalıştığı günlerden birinde, bir ağacın dibinde oturmuş defterine bir şeyler karalarken genç ve güzel bir bayan yanına yaklaşır ve ona kardeşinin bisiklet kazası geçirdiğini söyler. Doktor Montjean, adı Katya olan bu hoş bayanla birlikte yaralı kardeşi görmek için kasabanın uzağındaki eve giderler. Montjean, karşısında Paul'ü yani Katya'nın kardeşini görünce çok şaşırır. Çünkü, Katya ve Paul ikizdir. Doktor, Paul'ü tedavi eder. O günden sonra neredeyse her gün beş çaylarının birlikte içildiği bir arkadaşlık ortamı oluşur aralarında.

Katya ve kardeşi Paul, babalarıyla birlikte bir yıl önce taşınmışlardır kasabaya. Kimseyle görüşmediklerinden haklarında pek çok söylenti dolaşmaktadır kasabada. Babalarının bahçelerine giren bir genci hırsız zannederek öldürdüğü, olay kapandıktan sonra da sessizce bu kasabaya yerleştikleri söylentisi de bunlardan biridir.

Aile tam anlamıyla gizemlidir: Bilim adamı, vaktini kitaplar okuyup not tutmakla geçiren, unutkan bir baba; tehditkar sözleri, ukala tavırları ve her şeye muhalif haliyle burjuva Paul; çocuksu sevinçleri, kelime oyunları, dalıp gitmeleriyle güzel Katya.

Montjean, Katya'ya âşık olur ve aşkını itiraf eder ama Katya ona âşık olmadığını söyler. Tabi yalandır bu. Montjean pes etmez, bu arada Paul'ün hiddetini de üstüne çeker. Paul, hiç bir şekilde Katya'yla ilişkisini babalarının öğrenmemesi gerektiğini, evlerine sadece doktor sıfatıyla Paul'ü kontrole geldiği oyununu sürdürmesini söyler kahramanımıza.

Hep birlikte gittikleri bir Bask festivalinde Montjean, aileyle ilgili gizledikleri şeyi bildiğini söyler Paul'e ama ondan duydukları çok şaşırtır onu. Babalarının vurduğu gencin aslında hırsız olmadığını, sadece annesine çok benzeyen güzel Katya'nın sevgilisi olduğu için öldüğünü söyler. Bu duruma göre Montjean da tehlikededir. Katya'ya dokunmaması için Paul, ondan söz alır. Ama Katya ve doktor arasındaki ilişkinin tehlikeli boyuta vardığını gören Paul, kasabadan taşınmaya karar verir. Katya'yla son dakikalarını evin az ilerisindeki virane köşkte geçiren Montjean Katya'yı öper ve Katya koşarak ayrılır oradan. Montjean bir süre yalnız başına oturur. Ayağa kalkması ve yere kapaklanması bir olur. Son gördüğü bir çift erkek çizmesidir.

Gözünü açtığındaysa kendini klinikte, Doktor Gros'u da başucunda bulur. Montjean vurulmuştur ve saatlerdir uyumaktadır. Doktor Gros'un yanından ayrılmasını fırsat bilerek doğruca Treville ailesinin evine gider...

İşte düğümler çözülüyor bu noktada. Her ne kadar trajik bir son beklese de okuru, hem trajik hem karışık -açıklamayacağım elbet- başarılı ve şaşırtıcı bir final oluyor.

Trevanian, karakterleri oluştururken birbirine taban tabana zıt iki karakteri -Montjean ve Paul-

ortak tek paydada birleştiriyor, bu payda Katya karakteri oluyor. Tüm karakterler çok iyi çizilmiş.

Paul'e söylemek istediklerim var, her ne kadar kendisi kurgu bir karakter olsa da.

Tüm muhalefetinin, ukalalığının, kibrinin ve hiddetinin sadece bir kalkan olduğunu hepinizi bekleyen hüsranın neticesinde öğrendi okurlar. Keşke Montjean'la gittiğiniz festival öncesi piknikte ona gerçekleri anlatsaydın. Kırsaydın kabuklarını. İkiniz de fedâkar ama çaresiz kaldınız. "Her şeyde yapaylığı seçerim" demiştin ya hani, keşke yalınlığı seçseydin. Ah Paul, ah...

Şibumi ve Katya'nın Yazı'nda bir Bask ortaklığı var, mekan ve kültür olarak. Yazarın diğer kitaplarında da bu var mı, merak ediyorum doğrusu. Yine kitapta, Freud ve psikanaliz konusuna da değinilmiş. Hatta finalde de bir psikanaliz seansına konuk oluyoruz.

Katya'nın Yazı'nı sevdim -yine kıyaslama ama- Şibumi'den daha çok...

E yayınları, basım yılı 2009 (orjinal ilk baskı 1983), 232 syf.

2011-04-12T11:45:00.012+03:00

ŞİBUMİ

Trevanian

Eserden ziyade yazarını merak etmemle başlayan okuma serüveni nihayete erince hakkında yok denecek kadar olumsuz yorum okuduğum kitabın bu kadar sevilmesine - kimi en az beş kere okudum diyor, kimi hayatımın kitabı mertebesine çıkartıyor kitabı- pek anlam veremedim. Yoksa kitabın kahramanı Nicholai Hel'in dinginliğe erdiği üçgen çayıra satırlar arasından ulaşılıyor da ben mi yanlış sapaktan döndüm, bilemedim şimdi. Fikrimce kitabın bu kadar sevilmesinde yazarın esas kimliği üzerindeki esra.r perdesinin etkisi de büyük. Hoş, o perde de kalkmış, yazarın kimdir, nedir, necidir soruları cevabını bulmuş. Ben de bu esrarın büyüsüne kapılıp kitabı okuyan çoğunluktanım.

Gelelim kitaba: Kahramanımız Nicholai Hel, yarı Rus yarı Alman asıllı. Şanghay'da doğmuş, bir Japon generali tarafından büyütülmüş ve bir Japon bilgesinden "Go" oyununu öğrenmiş. Öğrenilmesi çok güç olan Bask dili dahil yedi dili ana dili gibi konuşmakta. Enteresan öldürme teknikleri kullanmakta; kalem, plastik kart onun elinde öldürücü bir silaha dönüşebiliyor. Doğuştan gelen ve zamanla geliştirdiği mühtiş bir yeteneği de var üstelik, "yakın algılama" yeteneği. Kendisine çevrilen bakışları anlıyor ve bu yüzden fotoğrafları hep flu çıkıyor. Şatosunda otururken bahçesine giren adımların sahiplerinin profilini verebiliyor, hissettiklerini anlayabiliyor. Koyu bir Amerikan düşmanı. Ee intikam duygusu da taşıyor, üstüne üstlük parlak yeşil gözleri olan çekici bir adam. Bütün bu özellikleri harmanlayın ve karşınızda süper anti-kahraman Nicholai Hel.

İşte kahramanımız Nicholai Hel, inzivaya çekildiği Bask bölgesindeki şatosundan bir gün iş ve intikam amaçlı çıkıyor. Ama o şatodan çıkmadan evvel filmi başa saralım...

Hani şu sinema filmlerinde, dizilerde karşımıza çıkan hatta evrensel bir efsane haline dönüşmüş dünyayı yöneten bir "Ana Şirket" mefhumu var ya, bu kitapta da karşımıza çıkıyor kendileri, öyleki CIA'den bile daha güçlü, hatta onu devralmış. Münih Olimpiyatlarında İsrailli atletlerin öldürülmesi üzerine öc almak için kurulan Münih Beşlisi adlı örgütün geride kalan üç militanı, atletleri öldüren Kara Eylülcüler adlı örgüte saldırıyı gerçekleştirecekleri Roma Havaalanında kendileri saldırıya uğrarlar ve saldırıdan bir kişi sağ çıkar: Hanna Stern adında genç ve güzel bu kadın, Pau havalimanına uçar. Münih Beşlisi örgütünün sağ kalan tek üyesinin Pau'da ne işi olabileceğini araştıran Ana Şirket'in karşısına arananlar listesinde üst sırada yer alan Nicholai Hel ismi çıkar.

Nicholai Hel, Prusyalı bir kontun evlilik dışı çocuğu olarak Şanghay'da doğar. Bir Alman olan annesiyle birlikte yaşayan Nicholai, okula gitmez ama Fransızca, Rusça, Almanca ve İngilizce'yi ana dili gibi öğrenir dadıları sayesinde. Şanghay Japonların işgaline uğradığında kontes zaruri olarak evini Japon generali Kişikava''ya açar. Kontes'in ölümü üzerine de general, zekasına ve çok dil bilişine hayran olduğu Nicholai'yi Japonya'ya, usta go oyuncusu Otake-san'ın yanına yollar. Nicholai burada yedi yıl kalır, go oyununu çok iyi bir oyuncu olacak kadar öğrenir. Hatta bir kız arkadaşı da olur burada ama ne yazık ki atom bombası kurbanlarından biri olur sevgilisi. Go ustası Otake-san da ölünce Japonya'da kalmasının bir anlamı olmadığını düşünür. Günlerce aç ve sefil bir halde sokaklarda dolaşır. Nihayetinde bildiği diller sayesinde CIA'ye gelen şifreli bir mesajı çözer ve Amerikan istihbaratında işe başlar. General Kişikava'nın savaş suçlarından yargılanmak üzere Japonya'ya getirileceğini, Rusya'da yakalandığını öğrenir. Generalle görüşme ayarlar ve çok sevdiği, babası yerine koyduğu generali daha fazla acı çekmemesi için ikinci görüşmesinde şah damarına batırdığı bir kalemle öldürür. Bu yüzden Rusya'da üç yıl tutuklu kalır. Gözetmenin rastgele getirdiği dil kitapları sayesinde dünyanın öğrenmesi en zor olan dili Baskça'yı öğrenir. (Üşenmedim, araştırdım, en zor dil sıralamasında listenin başında Çince var.)

Ana Şirket ona bir teklifle gelir: Özgürlüğü karşısında Çin'de bir komutanı öldürmek. Nicholai denileni yapar ve sahte kimlikle İspanya'nın Bask bölgesine yerleşir. Burada tuhaf bir ilişki yaşadığı geyşası Hana'yla günlerini geçirir, sık sık bahçe düzenlemeleri yapar, koyu bir Bask milliyetçisi olan arkadaşı Le Cagot'la mağara keşiflerine çıkar.

Ve bir gün, şatosuna Hanna Stern gelir, Münih Beşlisi örgütünün sağ kalan tek üyesi. Hanna, kahramanımızdan, örgütün kurucusu olan ve vaktinde Nicholai'yle yolları kesişen kaybettiği amcasının da hatıra referansıyla büyük bir iyilik ister: Kara Eylülcüler'i ortadan kaldırmak, Roma havaalanında iki arkadaşının ölüme neden olanları bulmak ve öc almak.

Nicholai bu genç ve güzel bayanı kararından vazgeçiremeyeceğini anlayınca onu daha güvende olacağını düşündüğü bir kulübeye götürür ama malesef Ana Şirket Hanna'nın izini bulur...

Nicholai için şatosundan çıkmanın vaktidir artık...

Yaklaşık dört yüz elli sayfalık kitap, tüm detayları barındırırken anlatımda, final bölümünü es geçiyor sanki bu zenginlikten. Hani Nicholai Hel, ellisine gelse de taş çatlasa otuz gösteren, muhteşem güzellikte yeşil gözlere sahip yakışıklı, asil on parmağında yirmi marifeti barındıran süper kahramanımız için okurun beklentisini karşılamayan bir son yazılmış olması hele ki Ana Şirket'in gönderdiği üç ajanla kapıştığı sahnelerin vasatlığı kitap için pek iyi olmamış.

Kitapla ilgili okuduğum yorumların çoğu, kitabın ilk sayfalarının sıkıcı olduğu, Nicholai ve Le Cagot karakterlerinin mağara keşifleri yaptıkları sahnelerin çok uzun tutulduğu yönündeydi. İlk yoruma evet, ilk sayfalar fikrimce çok sıkıcı ama mağara sahneleri bana güzel geldi. Hatta kitabın en gerçekçi sahneleriydi diyebilirim. Asıl tehlikeli sahneler ve aksiyon mağaradaydı sanki. Düşme, sıkışma ve ölümle burun buruna gelme gibi sahneler film karesi gibi gözümün önünde geçit resmi yaparken mağaralarda karşılarına çıkan dev kristaller gibi harikalar da manzara güzelliği serdi zihnime.

Go oyununa gelince, açıkçası bu kitaptan önce adı hariç hakkında bir bilgiye sahip değildim. Japon satrancı deyip geçerken, öğrendim ki bakın ne demiş uluslararası satranç ustası Edward Laker:

" Satrancın Barok kuralları ancak biz insanlar tarafından icat edilebilecekken go'nun kuralları o kadar nezih, organik ve kati bir şekilde mantıklıdır ki eğer evrenin başka yerlerinde akıllı yaşam formları varsa nerdeyse kesinlikle go oynuyorlardır."

Şibumi'ye gelmeden önce Trevanian'a gelelim. Trevanian yazarın takma adı (bilenler bilir, bu yorum yazarla tanışacaklar için). Rodney William Whitaker adıysa yıllar sonra ortaya çıkan ismi. Yazar, 2005 yılında ölmüş ama hayattayken kimsenin karşısına çıkmadığı, kendini gizlediği gibi mezarının yeri bile yine kendi vasiyeti üzerine gizleniyormuş. Ne gizem ama... Belki de popülaritesinde kitaplarına atfedilen başarıdan ziyade bu gizemin payı büyüktür, belki.

Yazarın Katya'nın Yazı ve Clint Eastwood tarafından sinemaya uyarlanan bir diğer kitabı İnfazcı'yı da olur ki kütüphanede bulabilirsem okumayı düşünüyorum.

Ve gelelim sona bırakılan, kitaba da adını veren Şibumi'nin ne olduğuna:

"... anlatılmayacak bir niteliği tarif etme çabası. Sıradan, olağan görünümlerin altında yatan gizli güzellikleri anlatır. Şöyle düşün: O kadar doğru bir söz ki, cesaretle söylenmesine gerek yok. O kadar dokunaklı bir olay ki , güzel olmasına gerek yok. O kadar gerçek ki sahici olmasına gerek yok. Şibumi demek, bilgiden çok anlayış demek. İfade dolu bir sessizlik demek. Kendini kanıtlama gereği duymayan bir alçak gönüllülük demek. " (syf: 84)

Generalin Nicholai'yi go ustası Otake-san'ın yanına göndermeden önce, ustayı kahramanımıza anlattığı cümleler. "Onda öyle bir nitelik var ki ... nasıl ifade edeyim bilmiyorum... Şibumi var" Bu cümleden sonra Şibumi kavramı giriyor kahramamızın hayatına. "Bilgilerden geçip basitliğe varma" felsefesini kendi hayatına da uyguluyor dünyanın ücreti en yüksek kiralık katili karakterimiz Nicholai Hel.

Kitapta şöyle de bir dip not var ki yazara popülerlik kazandıran unsurlardan biri:

"Bu kitap boyunca Nicholai Hel birçok kez çıplak elle öldürme yöntemlerinden yararlanacak fakat bu yöntemler hiçbir zaman ayrıntılı biçimde tarif edilmeyecektir. Yazar daha önceki bir kitabında tehlikeli bir dağa tırmanma yöntemini ayrıntılı olarak anlatmıştır. Bu kitabı filme alma sırasında yetenekli bir genç dağcı kaza sonucu düşerek ölmüştür. Daha sonraki bir kitabında ise yazar , iyi korunan bir müzeden bazı tabloların nasıl çalındığının ayrıntılarına girmiş, kitabın İtalyanca çevirisi piyasaya çıktıktan sonra Milano müzesinden üç tablo , anlatılan yöntemle çalınmış ve bulunduklarında ikisinin onarımı yapılamayacak şekilde tahrip edilmiş olduğu görülmüştür."

Aynı uygulama yine aynı sebeplerle kitapta verilen müstehcen sahneler için de geçerliymiş diye de ekleyelim.

Edebiyat dünyasının popüler anti-kahramanı Nicholai Hel'le tanıştık böylece. O bana şu dinginlik limanı "üçgen çayır"ının tam adresini veremedi ama üzerimde uyandırdığı ilgiyle yazarının diğer kitaplarını okuma listeme almamda referans oldu. Bunu da belirtelim.

E yayınları, basım yılı 2003 (kitabın orjinali ilk basım 1979), 445 syf.

Çeviri: Belkıs Çorakçı

2011-03-23T02:48:00.005+02:00

Şibumi/Trevanian'la yola devam edecek iken...

Ertelenmiş bir okuma... Okuma listesine uzun süre önce eklenmişti halbuki hem de yoğun bir istekle. Kütüphanede rastladığım gün notumu düşmüştüm kenara. Ama okumadım, elemanı olduğumuz şu çetrefilli hayatın gelgitleri, şimdi yapacağım gibi satır arasına gizlenen bir ölüm, dünyanın negatif enerji yayan atmosferi, her anlamda sıkıntı, devrilen bir yaş daha, takvimden bir yıl daha derken geriye dönüp bakan gözlerin boşluğu... Dengesiz, karamsar, çökmüş, bedbin işte böyle bir haleti ruhiyede kitap limanıma sığınmadım, yapmam gerekirdi oysa. Benim için uzun sayılacak bir süre hiçbir kitabın kapağını açmadım, okumadım hiçbir şey, haftasonu kahvaltıları eşliğinde okunan gazete yığınları hariç. Ve baktım ki zihnim çöplüğe dönmüş, vakit temizlik vaktidir dedim öyleyse. Merak ettiğin şu yazarla tanış, şu meşhur kitabını da bir oku hele belki iyi gelir, şöyle bir silkinip kendine gelirsin, en azından denersin... telkin, telkin ve telkin...

Velhasıl, geldim. Şibumi'yi okudum, yakında da yazarım belki. Pazar günü YGS'ye gireceğim inşallah. Aslında üniversite giriş sınavı konusunda epey tecrübeliyim ama yine de biliyorum ki sınav günü karnıma ağrılar girecek yine. Tatlı bir heyecan olacak benim için, 29 yaşında üniversite sınavına giriyorum, ne için? Hep istediğim edebiyat bölümünü okumak için. Açıköğretim yazacağımdan tek sınav yeterli olacak. Bir an önce şu sınav olsun, bitsin, sonuçlar açıklansın hatta yerleştirmeler yapılsın telaşındayım.

Bencil davranacağım, kayıtsız kalacağım, duymayacağım, görmeyeceğim, işitmeyeceğim bir süre.

"Mış gibi" yaşayacağım belki, çünkü hem ülkem hem dünya haberleri yoruyor beni.

Kukla mıyım/mıyız? Domino taşı mıyım/mıyız? Sürüden miyim/miyiz?

Allah aşkına neyim ben/neyiz biz?...

2010-12-09T01:10:00.001+02:00

LES DIABOLIQUES

Ya da dilimize çevrilen adıyla "Şeytan Ruhlu Kadınlar" 1955, Fransa yapımı.
Filmin yönetmeni Henri Georges Cluozot, bu filmle bir süreliğine de olsa "gerilim ustası" ünvanını A.Hitchcock'un elinden almış ve film, "A.Hitchcock'un yapmadığı en büyük filmi" olarak anılıyormuş ki Hitchcock'un kaybettiği ünvanını geri almak için "Psycho"yu çevirdiği de söylenirmiş.

Başrollerini Simone Signoret, Vera Clouzot ve Paul Meurisse'in paylaştığı film, Fransa'nın taşrasında yatılı bir okulun müdürü, müdürün karısı ve metresi üçgeninde gerilimli bir seyir sunuyor izleyiciye.

Fransa'nın taşrasında bir yatılı okulda mülkiyeti öğretmen karısına ait bir yatılı okulda müdür olan Bay Delassalle'in yine aynı okuldaki bir başka öğretmenle de ilişkisi vardır. Tüm okulun ve tarafların da birbirinden haberdar olduğu bu karmaşık ilişkide, müdür Delassalle, kalp hastası olan genç ve güzel karısına olduğu kadar metresine de sadistçe davranmaktadır. Ve bir gün müdürden kurtulmanın zamanı geldiğini düşünen karısı ve metresi birlik olup onu öldürmeye karar verirler. Ne ki Bayan Delassalle( Christina) korksa da güzel sarışın metres (Nicole), ikisinin de kurtuluşunun müdürün ölmesi olduğuna onu ikna eder ve planı uygulamaya koyulurlar.

Christina ve Nicole, Nicole'ün evine giderler ve Christina, buradan kocasına telefon ederek ondan ayrılmak istediğini söyler. Karısıyla görüşmek için eve gelen müdür, içkisine koyulan ilaçla etkisiz hale gelince iki kadın onu banyo küvetinde boğarlar.

Ve ertesi sabah hasır bir sandığın içinde cesedi okulun bahçesine getirirler, cesedi uzun zamandır temizlenmeyen bahçedeki havuza atarlar. Cesedin su yüzeyine çıkmasını bekleyen Christina, cesedin çıkmaması üzerine bir bahaneyle havuzu boşaltmaya karar verir. Havuz boşaltılır ama ceset havuzda değildir.

Havuzun boş olduğunu gören Christina, bayılır. Ayıldığındaysa, öldüğünde Bay Delassalle'in üzerinde bulunan takım elbise kuru temizlemeciden gelir. Christina ve Nicole, kuru temizleme dükkanına giderler ve orada Bay Delassalle'in cebinden çıkan eşyaları alırlar. Bir otel odası anahtarı da bunlardan biridir. Christina anahtarı alıp otel odasına gider ve kocasını sorar.
Ama kimse onu görmemiştir. Yaptıklarına pişman olan ve korkan Christina polise gitmeye karar verir ama Nicole ona engel olur.

Bu arada Seine nehrinde kimliksiz bir ceset bulunur, onu teşhis etmeye giden Christina, cesedin kocasına ait olmadığını görür. Burada Christina'nın görevliyle yaptığı konuşmaya şahit olan emekli bir polis müfettişi ona, kocasını bulmasına yardımcı olacağını söyler. Müfettiş okula gelir ve çalışanlara sorular sorar. Christina müfettişi başından atmaya çalışsa da müfettiş kocasını bulana kadar ondan para almayacağını söyler ve araştırmaya devam eder.

Bu arada camı kırdığı için müdürün kendisini cezalandırdığını söyleyen bir çocuk, Christina'nın sinirlerini daha da yıpratır ve Christina hastalanır. Okul fotoğrafı çekiminde, fotoğrafta çıkan pencere arkasından bakan müdüre benzeyen bir gölge de iki kadını çaresiz bırakır ve Nicole okuldan ayrılır. Aynı gece odasında emekli polis müfettişini kendisini izlerken bulan Christina kendini tutamaz ve cinayeti müfettişe anlatır.

Ve müfettiş de ona "Yarın sabah aklanmış olarak uyanacaksın" der... Acaba öyle mi olacak?

"Seyredin, şaşırın ama ağzınızı sıkı tutun" şeklindeki filmin tanıtım sloganına uyacağım ve finale dair bilgi, ipucu, ima vs. bu yazıda yer almayacak. Şu kadarını söyleyeyim, filmin son on dakikası kesinlikle müthiş, kesinlikle şaşırtıcı.

Sinefillerin er ya da geç izleyeceği bir film. "Sinefil değilim ama filmin konusu ilgimi çekti lakin çok eski yapımmış, eski filmleri pek sevmiyorum" derseniz, hay hay 1996 yılında çekilmiş bir versiyonu daha var -onu da izledim hatta onu birkaç yıl önce izlemiştim- Sharon Stone, Isabelle Adjani ve Chazz Palminteri oyunculuğuyla, o da gayet başarılıydı, onu tavsiye edebilirim. Ama benim favorim ilki tabiki.

Romandan uyarlanmış başarılı bir film daha...

2010-12-07T03:03:00.000+02:00

STRANGERS on a TRAIN

Sanırım kısa aralıklarla üç kez izledim Trendeki Yabancılar'ı. Beğendiği filmleri tekrar ve tekrar izlemekten usanmayan bünyem, özellikle Hitchcock filmlerinden pek bir keyif alıyor, edebiyatta da Agatha Christie'nin verdiği keyif gibi.

Trendeki Yabancılar, Patricia Highsmith'in aynı adlı romanından uyarlanmış 1951, ABD yapımı bir Hitchcock filmi. Başrollerini Farley Granger, Ruth Roman ve Robert Walker'ın paylaştığı filmde Hitchcock'un tek çocuğu Patricia Hitchcock da yer almakta.

Film, tren istasyonuna doğru ayrı ayrı ilerleyen iki çift ayakkabı görüntüsüyle başlıyor. Bu iki çift ayakkabı sahipleri trende karşılıklı oturuyor ve yanlışlıkla ayakkabıların birbirine değmesiyle yazık ki tanışmak zorunda kalıyorlar. Yolculardan biri Guy Haines adında ünlü bir tenisçi, diğeri ise Bruno Anthony adlı işi gücü olmayan, babasının servetiyle geçinen meraklı bir tiptir ki burada Bruno karakteri için otoriter babasından nefret ettiğini ve annesinin kollarında ilgi bekleyen şımarık küçük bir çocuk gibi davrandığını da söyleyelim. Babası, oğlunun normal olmadığını annesi ise onun özel bir çocuk olduğunu düşünedursun, Bruno Anthony karakteri düpedüz hasta ruhlu bir yetişkindir.

Guy Haines, ayrı yaşadığı sadakatsiz eşinden boşanıp, senatörün kızı Anne Morton'la evlenmeyi planlamaktadır ve boşanmayı konuşmak için karısının çalıştığı yere gitmek üzere trene biner. Trende, Bruno'nun karşısına oturması onu gönüllü olmadığı bir sohbetin içine sokar. Bruno, onu tanıdığını, o ve sevgilisi hakkında çıkan haberleri okuduğunu söyler. Karısının ölmesi onun için iyi olacaktır, Bruno'ya göre. Ve Guy'a nefret ettiği babasından da bahseder, onun ölümünü istemesini de ekleyerek. Ne ki cinayet onları şüpheli duruma düşüreceğinden ve yakalanmaları kolay olacağından Guy'a enteresan bir teklifte bulunur: Çapraz cinayet. Anthony, Guy'ın boşanmayı reddeden karısını öldürecek, Guy da Anthony'nin nefret ettiği babasını. Ve ikisinin de öldürmeyi planladıkları kişilerle ilgileri olmadığı için yakalanmaları imkansız olacak, Bruno'ya göre.

Bu dehşet planı dinledikten sonra Guy, fikrinin nasıl olduğunu soran Bruno'ya, onu başından atmak için güzel olduğunu söyler ve trenden iner. Karısıyla görüşmeye gider ve kavga ederek oradan ayrılır. Gece evine döndüğündeyse birisinin kendisine seslendiğini duyar, bahçe kapısının orada Bruno'yu görür. Bruno, trendeki sohbetin ardından dehşet planını uygulamaya koymuş ve Guy'un karısını evine kadar takip etmiştir. Bir gece erkek arkadaşlarıyla birlikte lunaparka gittiğinde Bruno da peşindedir ve göldeki sandal gezintisinin ardından karşı kıyıya çıktığında kadını öldürür ve oradan kaçar. Guy'ın evine geldiğindeyse ona karısını öldürdüğünü, sıranın da onda olduğunu söyler. Guy, polise gideceğini söyler ama Bruno'nun sözleri aklını karıştırır. Ardından sevgilisi Anne Morton'ın evine gider, burada senatör, sevgilisi ve sevgilisinin kızkardeşi ona kötü haberi verirler: Karısı öldürülmüştür.

Guy, cinayetten haberi olduğunu onlara söylemez. Polise verdiği ifadede cinayet saatinde eve dönüş için bindiği trende onu gören bir şahidi olduğunu söyler. Söylediği kişi ise trende sarhoş olduğunu ve onu hatırlamadığını söyler. Guy tutuklanmaz ama şüpheli durumunda olduğu için peşine onu devamlı izleyecek bir polis takılır.

Guy, Bruno'nun telefonlarına çıkmaz, notuna cevap vermez ama bir gün sevgilisiyle gittiği müzede karşısına Bruno çıkar. Ardından Guy'a evin planının ve anahtarının olduğu bir mektup gönderir. Guy, tenis maçlarına çıkmaya devam eder, polis de onunla birliktedir. Seyirciler arasında Bruno da vardır. Maçtan hemen sonra Bruno'yu sevgilisinin masasında gören Guy, onu arkadaşı olarak tanıştırmak zorunda kalır.

Senatörün evindeki partiye davetsiz olarak katılan Bruno, etrafına topladığı yaşlı zengin kadınlara cinayet yöntemlerini anlatmaya ve içlerinden birini de uygulamaya koyulunca Guy tarafından evden çıkartılır. Bu arada, Anne Morton'ın kız kardeşi de Guy'ın karısı gibi gözlük takmaktadır ve Bruno'nun Barbara'ya bakışlarından şüphelenen Anne, olayı çözer ve Guy'ı her şeyi anlatmaya zorlar. Bruno'nun nasıl hasta ruhlu bir katil olduğunu öğrenen Anne ve Guy, bir plan yaparlar ve o gece peşindeki dedektifi atlatıp Bruno'nun evine giden Guy'ın niyeti, Bruno'nun babasına olanları anlatmaktır. Ama babasının yerinde Bruno'yu görünce, Bruno'nun ona oyun oynadığını anlar. Anne, olanları Bruno'nun annesine anlatmaya çalışır ama annesi ona inanmak istemez. Konuşmaya Bruno da şahit olur ve Guy'ın babasını öldüremeyeceğini anlayan Bruno, Guy'dan intikam almak için, Guy'ın karısını öldürdüğü yere gidip onun çakmağını oraya bırakarak suçu Guy'ın üstüne atmaya çalışır.

Final sahnesi... Lunaparkta karşı karşıya gelen Guy ve Bruno, peşlerinde polis. İkisi de atlıkarınca üstünde, polisin ateşiyle bozulan, durdurulamayan ve daha da hızlanan atlıkarıncadan kim sağ çıkacak?

Filmde tehlikeli atlıkarınca sahnesi hiçbir hile kullanıılmadan çekilmiş, atlıkarıncayı durdurabilmek için altına giren yaşlı adamın olduğu sahne ki Hitchcock da sonradan bunun tehlikeli olduğunu kabul etmiş araştırmama göre.

Guy'ın tenis maçında onu izleyen başların bir sağa bir sola gidişi ama Bruno'nun dümdüz Guy'a baktığı sahne, Barbara'nın gözlüklerinde Guy'ın çakmağının ateşini hayal eden Bruno sahnesi, partide önce Bruno'nun gözüne yumruk atıp, sonra da onu ayağa kaldırıp papyonunu düzelten Guy'ın esprili sahnesi ve tabi final sahnesi filmin başarılı karelerinden birkaçı.

Son nefesinde bile oyununu sürdüren Bruno Anthony'ye ne demeli? Guy'ın tanıtımıyla

"Bruno Anthony, çok zeki bir adam"...

Hitchcock, ne yapmış etmiş yıllar sonra bile heyecanını yitirmeyecek filmlere imza atmış. Çekim tekniği olarak günümüz olanaklarıyla kıyaslanamayacak filmler doğru, ama senaryoların sağlamlığı, oyuncuların mükemmel oyunculukları -Bruno karakteri müthiş canlandırılmış- ve yönetmenin dehası oldu mu tadından yenmez o film.

Bu arada Patricia Highsmith'in sadece Merhameti Ertelemek kitabını okumuştum. Trendeki Yabancılar da listeye eklensin okunmak için. Ve sonra da şu sorunsal var ki meşhur, çıksın ortaya: Kitabı mı, filmi mi? Genelde filmler kitabın hakkını veremez ama bu film, kitabın hakkını vermiştir, vermiştir büyük ihtimal.

2010-12-03T02:04:00.003+02:00

UZUNHARMANLAR'da BİR DAVETSİZ MİSAFİR

Sezgin Kaymaz

Sezgin Kaymaz külliyatının ilk kitabı ve üstelik yazarını arayan bir kitapmış bu kitap. Şöyleki yazarın yazıp evinde beklettiği bu kitabı bir arkadaşı okumak için ödünç alır ve yayınevine götürür. Yayınevi kitabı basmaya karar verir ama ortada yazar yoktur. Kitabı yayınevine götüren arkadaş da ortada olmayınca yayınevi çok satan bir gazeteye "Yazar Aranıyor" diye ilan verir.

Böylece Sezgin Kaymaz edebiyat dünyasına adım atar. Henüz öğrendiğim bu enteresan başlangıç hikayesi "iyi ki" dedirtti bana, "iyi ki Sezgin Kaymaz yayınlatmış kitabını ve iyi ki Türk edebiyatında böyle bir yazar var". Sezgin Kaymaz'ın şöyle bir özelliği var ki yazarın bir kitabını okuyan ikinciyi, ikinciyi okuyan üçüncüyü merak ediyor. Ben beşinciyi yeni bitirmiş bir okur olarak altıncıyı çok merak ediyorum mesela. Her kitabı fantastik öğeler içeren yazar günlük konuşma diliyle yazdığı için kitapları da bir çırpıda okunuyor üstelik.

Bakalım bu kitapta nasıl bir fantastik kurguyla okura keyifli saatler yaşatıyor Sezgin Kaymaz?

Kitabın baş kişisi Musa, Uzunharmanlar mahallesinde bir bekar evi kiralar. Ama daha ilk gecesinde kendi kendine ışıkların yanıp söndüğü gaipten seslerin geldiği ev, Musa'nın canını sıkar ve evi kiraladığı Beyabi'ye evdeki ilk gecesini anlatır. Beyabi evi temizleyip veremediğinden dertlenedursun, Musa aksine evin pırıl pırıl olduğunu, buzdolabının tıka basa dolu olduğunu, eve onun için bırakılan pantolonla gömleği de giydiğini söyler. Musa'nın sözleriyle iyice afallayan Beyabi evi derleyip toplayanın, yemekleri pişirenin Aspendos adında bir kadın olduğunu söyler ve Musa'yı uğurlar. Musa'nın gidişinin ardından tüm çarşı esnafına Musa'nın çarşıya geleceği haberini uçurur, Aspendos'un yaptıklarına ilave.

Musa çarşı esnafından bakkala gider evvela. Tanışma faslından sonra bakkal Beyabi'nin kiraladığı evde kimsenin bir aydan fazla oturmadığını, her gelenin kaçarcasına gittiğini ve Beyabi'nin de eve giremediğini öğrenir. Bakkaldan sonra soluğu araba tamircisi Kirkor Usta'nın yanında alır. Ardından taksici Sabri'yle görüşür ve eve döner ama ev bıraktığı gibi değildir; etraf toparlanmıştır ve yatağın üzerinde de açık bırakılmış bir kitap vardır. Musa burnundan soluyarak Beyabi'ye gider ve gördüklerini anlatır. Ve neticede Beyabi dışarıdan eve kimsenin girmediğini söyler Musa'nın kendisinden başka. Musa'dan önceki kiracıların da Aspendos yüzünden kaçtıklarını söyler.

Korksa da evine geri dönen Musa, mutfağa girer ve masada iki çay bardağı, sedirin üzerinde kültablası ve içinde de yarısı içilmiş, dumanı hala tüten filtresi rujlu sigarayı görünce deli gibi fırlayıp diğer odalara bakar, mutfağa geri döndüğünde ise çayın altının yakıldığını ve tepsiye şekerliğin konduğunu görür. Bunun üzerine "çık ortaya" diye bağırmaya başlar ama yan komşudan gelen sesi gaipten zannedince düşer bayılır. Gözlerini açtığındaysa karyolasında uzanmaktadır, alnında da sirkeli bez...

"Ayıldın mı koçum?" ... İşte Musa ve mahallelinin koyduğu adıyla Aspendos'un tanışma sahnesi. Musa sorar, Aspendos cevaplar ya da gerçek adıyla Leyla. Arada gırgır şamata, arada harala gürele Leyla'nın bol okkalı küfürleriyle geçen sohbetlerden sonra cevabını bekleyen bir soru çıkar ortaya: Uzunharmanlar'da, Ruşen Sokak 14 numarada kim ev sahibi, kim misafir?

Musa, aklındaki tüm sorulara Leyla'nın verdiği cevaplara inanacak bir süre. Ve ardından tüm mahalleli Leyla'nın cevaplarının yetersizliğine ikna edecek Musa'yı. Uzunharmanlar'a geldikten sonra Ankara'da deniz kenarında çay içtiğini söyleyen Musa, başta Erzurumlu Teyze mahalle sakinlerinin açıklamaları ve yardımlarıyla uyanacak ama hangi uykudan?

Uzunharmanlar bir nevi durak/araf. Uzunharmanlar'da Bir Davetsiz Misafir ise pek keyifli bir Sezgin Kaymaz kitabı. Uzunharmanlar durağında ana karakter Musa ile beklerken zaman su gibi akıp geçiyor, yerli yersiz gülüyor, felsefe deryasına dalıyorsunuz arada. Şimdi ben, "Şöyle keyifli, sürükleyici bir kitabın var mı?" diyene, "Sezgin Kaymaz'la tanışmış mıydın?" diyorum,

Alper Canıgüz'ü de es geçmiyorum tabi.

İletişim Yayınları, basım yılı 2007 (ilk basım 1997), 274 syf.

2010-11-28T00:45:00.004+02:00

I CONFESS / İTİRAF EDİYORUM

Montgomery Clift, Anne Baxter ve Karl Malden oyunculuğuyla 1953 yapımı Alfred Hitchcock filmi.

Film, bir cinayet sahnesi ve hemen ardından katilin kiliseye girişiyle başlıyor. Katili filmin başında gören izleyici için suçluyu tahmin etme gibi bir durum ortadan kalkıyor ama film suçluyu bulmaktan ziyade gerçeği ortaya çıkarabilmenin hikayesini anlatıyor.

Şöyleki: Cinayeti işleyen katil, kiliseye gelir, genç ve naif Peder Logan'a günah çıkarma sırasında işlediği cinayeti itiraf eder. Bundan sonrası Peder Logan için sıkıntılı günlerin başlangıcıdır. Peder bir din adamı olarak günah çıkarırken kendisine söylenenleri kimseye anlatmamakla yükümlü bir yandan da işlenen bir suçu polise bildirmekle. Katil, Peder Logan'ın kilisede iş ve karısıyla birlikte yaşamaları için kilise konutlarında yatacak yer verdiği bir Alman göçmendir ve Peder Logan'a sürekli olarak psikolojik baskı yapmakta ve kendisini ele veremeyeceğini söylemektedir. Ne ki katili olay yerinden ayrılırken gören iki çocuğun ifadesi Peder'i güç duruma sokar. Katilin peder cübbesi giydiğini öğrenen polis, bir de olay yerine gelen Peder Logan'ın maktulle randevusu olduğunu ve belediye üyesinin güzel eşiyle buluştuğunu da öğrenince Peder Logan, baş şüpheli olarak sorgulanır. "Bilmiyorum, söyleyemem" den başka ifade veremeyen Logan'ın mahkeme gününde, bir başka ölümle olay çözümlenir...

Farklı bir Hitchcock filmiydi. Suçluyu filmin ilk dakikalarında görüyoruz ama suçlunun kim olduğu sorusundan ziyade yönetmenin izleyiciye yaşattığı o gerilim havası filmi izlettiriyor. Tabi bir filmle Hitchcock krizimi dindiremeyince ardından "Lifeboat" ve "Strangers on a Train" de izlendi ki ikisi de tekrar tekrar izlemek istediğim Hitchcock filmleri arasına girdiler bile.

2010-09-17T18:10:00.001+03:00

CHARADE

Dilimize Öldüren Şüphe olarak çevrilen 1963 yapımı Stanley Donen filmi. Başrollerini Regina Lampert rolüyle Audrey Hepburn ve Peter Jashua rolüyle Cary Grant'ın paylaştığı film, Hitchcookseverler için bir alternatif olabilir keza film, bir Hitchcook filmi olmamasına rağmen yönetmenin elinden çıkmış bir film havasında.

Filmin konusuna gelince: Regina Lampert, Fransa'da kayak tatili yaptığı sırada yaşlı kurt Peter Jashua ile tanışır. Burada kocasının hareket halinde bir trenden atılarak öldürüldüğünü öğrenen Regina, evine döndüğünde evinin bomboş olduğunu görür ve kocasının her şeyi sattığını öğrenir. Kocasının cenaze törenine gelen daha önce görmediği üç tuhaf görünüşlü adam, Regina'nın peşine takılır ve ondan paranın yerini kendilerine söylemelerini isterler. Nasıl bir durumun içine düştüğünü anlamayan Regina, Peter Jashua'nın da yardımıyla üç adamı atlatmaya ve kocasının parayı nereye sakladığını bulmaya çalışır. Bu arada CIA için çalıştığını söyleyen bir adam da Regina'yı takiptedir. Peşindeki üç adam da teker teker öldürülür ve geriye sıranın kendisinde olduğunu düşünen Regina ve onu kovalayan Peter Jashua kalır...

Keyifli bir filmdi. Bu sefer peşinden koşulanın Cary Grant olması, Audrey'in şapşal âşık bakışları filme renk katmış. Cary Grant'ın canlandırdığı karakter sürekli değişen kimliğiyle Regina kadar izleyiciyi de şüpheye düşürüyor ve izleyici de Regina gibi Grant'a inanmaya hazır.

Film gerilim, gizem, romantik ve komedi gibi pek çok türü içinde barındırıyor. Diyaloglar kadar jest ve mimikler de (Cary Grant'ın bu konuda usta olduğunu düşünüyorum, Audrey Hepburn'ün de şaşkın ve âşık halleri çok sevimliydi) izleyiciyi gülümsetiyor.

Audrey Hepburn bu filmdeki rolüyle 1964 yılı En İyi Kadın Oyuncu ödülünü almış BAFTA'dan, küçük bir not.

Klasiklere epey bir ara vermişim, şunu farkettim ki kesinlikle özlemişim.

2010-09-16T17:10:00.003+03:00

İSTANBUL HATIRASI

Ahmet Ümit

Son Ahmet Ümit okumamın üzerinden bir yıl geçmiş (Beyoğlu Rapsodisi), yazarın yeni çıkan kitabıyla aradan geçen uzun zamanı telafi etmeye karar verişim, tv'de yazarın kitapta bahsi geçen şehrin tarihi yerlerine okurlarla birlikte çıktığı gezi haberiyle oldu. Bilmiyorum daha önce böyle bir etkinlik düzenlenmiş miydi ülkemizde ama bu fikri ilk kim düşünmüşse iyi etmiş, her ne kadar o gezi kafilesinin içinde yer alamasam da bayıldım bu etkinliğe.

İstanbul Hatırası'nda yine bildiğimiz taife var: Başkomiser Nevzat, yardımcıları Zeynep ve Ali. Ama bu kez daha zorlu bir bulmacanın içindeler. İstanbul'un yedi tarihi mekanına bırakılan elleri bağlı, avuçlarında yedi hükümdarın dönemine ait sikkeler bulunan yedi ceset. Ve kurbanlarla bir şekilde ilişkileri olan muhtemel katil ya da katiller listesi: Topkapı Müzesi müdiresi Leyla Barkın, İstanbulu Savunma Derneği (İSD) kurucusu ve Leyla Barkın'ın sevgilisi Namık, turizmci işadamı Adem Yezdan, kurbanlardan birinin müstakbel damadı muhafazakar Ömer...

İlk kurban Sarayburnu'nda Atatürk Heykeli'nin dibine bırakılmış halde bulunur. Kurban boğazı kesilerek öldürülmüş, kurbanın kolları yukarı kaldırılmış, elleri bağlanmış ve avucuna antik bir para bırakılmıştır. Kurban Necdet Denizel adında sanat tarihçisi ve arkeologtur. Komiser Nevzat ve ekibi maktülün eski eşi müze müdürü Leyla Barkın ve sevgilisi Namık'ı sorguya çekerler ve ikili şüpheli listesinin başında yer alır. İkinci kurban Çemberlitaş Sütunu'nun dibinde bulunur, şehir planlamacısı Mukadder Kınacı. İki kurbanın da ortak noktası turizmci işadamı Adem Yezdan için çalışmış olmalarıdır ve böylece şüpheliler listesine bir isim daha eklenir: Adem Yezdan. İkinci kurbanın pek sevmediği damat adayı muhafazakar Ömer de Komiser Nevzat'ın maktulün ailesinin evine gittiğinde listede yerini alır. Üçüncü kurban Şadan Duruca adlı bir gazetecidir ve ceset Yedikule'de Altın Kapı'nın girişinde bulunur. Dördüncü kurban mimar Teoman Akkan olur ve onu da Ayasofya civarında bulurlar. Beşinci kurban ise Fatih Cami'sinde bir musalla taşının üzerinde bulunan Belediye Eski Başkan Yardımcısı Fazlı Gümüş olur. Altıncı kurban Süleymaniye Cami civarında terk edilmiş bir minibüsün içinde bulunan avukat Hakan Yamalı'dır. Komiser Nevzat'ın sıradaki kurbanı tahmin etmesi uzun sürmez ve önceleri şüpheliler listesinde yer alan turizmci işadamı Adem Yezdan'ın peşine düşer. Onu bulmak için gittiği şirkette Adem Yezdan'ın odasında kendisine hiç de yabancı gelmeyen bir kartvizit bulur ve Adem Yezdan'ın o gün için kartvizitteki isimle bir randevusu olduğunu öğrenir. Katil ya da katillerin Adem Yezdan'ı bırakacakları yeri bulur ve oraya gider. Cesedi ilk kurbanın bırakıldığı yerde, Atatürk Heykeli'nin dibinde bulur ama...

Tüm bu cinayet, sorgu, şüpheliler arasında mekik dokurken Komiser Nevzat, Evgenia'yı da unutmuyor. Babadan kalma meyhanesini işleten Rum sevgili Evgenia. Ve çocukluk arkadaşları Yekta ile Demir. Üç arkadaşın ortak noktasıysa bir kadın: Handan. Üçü de Handan'ı sevmiş ama bunu dile getiren ve onunla evlenen Yekta olmuş. Ne acıdır ki Handan ve oğlu çöken bir duvarın altında kalıyor ve bu ölüm yıllar önce yolları ayrılan iki arkadaşı; Yektâ ve Demir'i bir araya getiriyor...

Yedi tarihi mekana bırakılan yedi ceset...Kurbanların avuçlarına bırakılan sikkeler tarihe gönderme yapıyor. Birbirleriyle bağlantı içinde olan kurbanların bir ortak noktası da İstanbul. Katil (ya da katiller) içinse yedi kurban da İstanbul'un katilleri.

Cinayetler, İstanbul'un doğal ve tarihi güzelliğini korumaya çalışan birilerinin elinden mi çıkıyor yoksa tüm bu karmaşaya sebep kötü bir ödeşme olabilir mi?

Ahmet Ümit, bu sefer okuru elinden tutmuş, ona İstanbul'u gezdirmiş, İstanbul'un tarihini anlatmış. Tarihi seven bir okur olarak iyi de etmiş diyorum ama kitap biraz fazla uzun tutulmuş bunu da belirtmek gerek. Yazar, dramatik bir finalle tüm karmaşanın içinden çıkmış. İstanbul'un tarihinde çok fazla detaya girmek yerine olaylara biraz daha çetrefilli yaklaşsa, ya da okuru daha fazla şaşırtsa diyelim tadından yenmez bir Ahmet Ümit polisiyesi olurdu, bu demek değil ki vasat bir kitaptı, hayır gayet başarılıydı ama yazardan usta işi bir kurgu beklemeye devam edeceğim, Ahmet Ümit bunu yapabilir.

Everest Yayınları kitaba gereken özeni göstermiş, teşekkürler. Umarım ne okura ne de yazara saygı gösteren popüler bazı yayınevlerine örnek olur. Bu yazı işinde yazarın da okurun da emeği var ve lütfen emeğe saygı...

Everest Yayınları, basım yılı 2010, 561 syf.

2010-08-22T01:42:00.002+03:00

KOLEKSİYONCU

John Fowles

"Birçok yayınevinden geri çevrilme talihsizliği yaşayan ama yayımlandığında kendisine bugünkü ününü getiren ilk romanı" şeklinde bir arka kapak açıklaması yazarıyla tanışmak için uygun zamanı kollayan bu okur için, pek popüler Büyücü ve üzerine methiyeler dizilen hatta yüzyılın en iyi kitapları arasında sayılan Fransız Teğmenin Kadını kitaplarını kenara çekerek önceliği Koleksiyoncu'ya vermeye sebep olmuştur, iyi de olmuştur. Fowles okumalarına devam etmeyi düşündüğümden ilk kitap başlangıç için doğru seçim, beklentime olumlu cevap vermiştir.

Koleksiyoncu'da, küçük yaşta babasını kaybeden, ardından annesinin terk edişiyle halasının büyüttüğü erkek karakterimiz Clegg, yenik başladığı hayatta bir banka memuru artı kelebek koleksiyocusu olarak yerini almaktadır. Clegg, yirmi bir yaşına girdiğinin haftası müşterek bahiste yüklü miktarda para kazanınca ilk iş olarak kendine bir minibüs satın alır. Koleksiyonuna yeni kelebekler katmak amacıyla yapacağı geziler için iyi olacağını düşündüğü minübüs, "Orman Azameti Kelebeği" diye düşlediği, uzaktan uzağa hoşlandığı güzel sanatlar öğrencisi Miranda'yı kaçırmasında ona kolaylık sağlayacaktır. Clegg bir gün Miranda'nın okuluna gider ve orada şahit olduğu sahne neticesinde kızın parasının olmadığı ama kendisinde bolca para olduğu fikriyle oradan ayrılır. Ve bir düş kurar kendine: Miranda'yı minibüsüyle uzakta bir eve götürdüğünü, onu "kibarca" tutsak ettiğini, Miranda'nın onu tanıdıkça sevdiğini, evlendiklerini... Ve düşünü gerçeğe dönüştürmek için "çılgın kalabalıktan uzak" bir ev satın alır. Miranda'yı kaçırır ve evin mahzenine hapseder. İşte asıl hikaye bundan sonra başlar. Miranda, nasıl bir hastalıklı tutkunun esiri olduğunu tam anlamıyla anlayana dek defalarca kaçmaya yeltenir, Clegg'in getirdiği yemekleri yemez. Clegg'le konuşmaya, uzlaşmaya çalışır ama "Caliban" adını taktığı Clegg'in esaretinden kurtulmak için yaptığı tüm girişimler boşa çıkar.

Fowles, Koleksiyoncu'da iki anlatıcılı bir kurgu oluşturmuş. İlk olarak koleksiyoncu karakter Clegg'in ağzından olaylar önümüze seriliyor, ikinci kısımda ise esir karakter Miranda'nın tuttuğu günlük sayesinde olanı biteni onun gözüyle görmemizi sağlıyor. Clegg ve Miranda arasında kalan okur -her ne kadar Clegg çizginin yanlış tarafında dursa da- Miranda'ya acıdığı gibi Clegg'e de acıyor. Koleksiyoncu salt bir "âşık oldum, kaçırdım" hikayesi anlatmıyor; sınıf çatışması, kültür farklılığı ve belki de en mühimi, iktidar savaşı var Koleksiyoncu'da.
"Kazanan kim olacak?" sorusuna hüzünlü bir finalle cevap veren kitap, Clegg karakterinin son cümleleriyle gerilimin bitmeyeceğinin de sinyallerini veriyor.

dipnotlar:
*Koleksiyoncu, aynı adla 1963 yılında sinemaya uyarlanmış. Cannes Film Festivali'nde "en iyi erkek oyuncu" ve "en iyi kadın oyuncu" dallarında ödül almış filmin yönetmenliğini William Wyler üstlenmiş. Yakın zamanda izle diye not düşelim.

**Ayrıca geçen yıl ekim ayında tiyatro oyunu olarak sahnelenmiş Bursa'da.
Polat Bilgin ve Selin İşcan'ın oyunculuğuyla Koleksiyoncu tekrar sahnelenir mi acaba?

***Şu Caliban meselesi: Shakespeare'in henüz okumadığım Fırtına'sına göndermeler yapılan kitapta karşımıza sıkça çıkan isim. Küçük bir araştırma yaptım ama sanırım Fırtına'yı okumam gerek.

Ayrıntı Yayınları, basım yılı 2009/3. basım, 254 syf.

2010-08-15T02:37:00.003+03:00

YÜKSEKLİK KORKUSU

Paul Auster

Blog Dünyasında Üçüncü Yıl Anısına...

Brooklyn Çılgınlıkları'yla başlayan (kütüphaneden alınma rastgele bir seçimdi) tanışıklığım kitaplığıma ilk eklenen Auster kitabıyla devam ediyor: Yükseklik Korkusu orjinaliyle Vertigo. (Daldan dala bir atlayış olacak ama / ya da niye öyle olsun canım çağrışım zaman mekan dinlemez, Vertigo sevgili Hitchcock'umun izleyiciyi ters köşeye yatıran aynı adlı müthiş filmini anımsattı ki belki de bu, Auster kitapları arasından bu kitapta karar kılmamda etkileyici olmuştur. Benzerlik sadece isimlerde olsa da)

Şimdi, uzun zamandır okuyor ama yazmıyorsun sevgili Ben, parmakların pas tuttu neredeyse yazmak için bu kitabı bilinçli mi seçtin diye soralım sana. Cevap: Kesinlikle bilinçli bir seçim. Öncelikle kitabı okumayı taze taze henüz bitirdim. Ve epeydir bir türlü kapıma uğramayan yazma isteği bu vakitte kapıyı yumruklayınca "hayırdır inşallah" dedik ve içeri buyur ettik "ilham perisi"ni...

Nicedir sevdiğim, takip ve takdir ettiğim kitap bloglarında karşıma çıkan bir isimdi söz konusu yazar. Geçen yaz "tanışmanın vakti geldi artık" dedik ve kütüphaneden Brooklyn Çılgınlıkları'nı aldık. Ama nedense o çok övülen, külliyatı oluşturulan yazar bu kitabıyla bana vaat edilen o büyülü atmosferi verememiş üstüne üstlük ikinci bir kitap için arayı epey açmama sebep olmuştu. Geçenlerde yine karşıma çıkınca bir şans daha dedim, belki başlangıç için yanlış kitabı seçtim dedim ve Yükseklik Korkusu'nu sipariş listeme ekledim. Kİtaplar gelir gelmez bu kitabı aldım elime ve başladık okumaya. Şimdi, bu paragrafın özeti neymiş:" Her yazar, ikinci bir şansı hakeder. Tek kitabını okuduğun bir yazarı beğenmediysen ikinci bir kitabının çok hoşuna gidebileceği ihtimalini unutma."

47 doğumlu Amerikalı yazar, New York Üçlemesi, Timbuktu, Leviathan, Ay Sarayı, Kırmızı Defter... gibi başarılı ve popüler kitaplara imza atmış. Yükseklik Korkusu'ndan sonra yazarın diğer kitaplarından en az bir tane daha okumayı düşünüyorum. Aslında haklarında yazılmış kısa bilgileri okuyunca yazarın nerdeyse bütün kitaplarını okuma isteğiyle dolmadım da değil.

Yükseklik Korkusu'na gelince: "Su üzerinde ilk yürüdüğümde on iki yaşındaydım. Bu numarayı bir gecede öğrendiğimi iddia etmeyeceğim, siyah elbiseli bir adam öğretti her şeyi"... Bir kitaba bu cümlelerle başlarsanız, o kitabın sizi içine çekmemesi mümkün olur mu bilmem. Sevgili kahramanımız Walter'ın sözleri bunlar. Walter, henüz dokuz yaşında sokaklarda dilencilk yapan bir öksüz, dayısının yanında sığıntı olarak yaşamaktadır. Ve bir gün Yehudi Usta çıkar karşısına. Dayısından onu yanında götürmesine izin verdiğini ve eğer onunla gelirse ona uçmayı öğretebileceğini söyler. Walter her ne kadar karşısına inanılmaz bir vaadle çıkan bu adamdan çekinse de "on üç yaşına geldiğinde sana uçmayı öğretememiş olursam, başımı baltayla uçurabilirsin" sözüne güvenerek ve dayısının evine geri dönemeyeceğini de anlayınca Yehudi Usta'nın peşine düşer ve birlikte Kansas'a giderler.

Her şeyden elini eteğini çekmiş ücra bir kasabada 1924 yılına göre üç "hor görülen" kişiyle yaşayacağı eve gelir küçük Walter. Bir Yahudi olan ve kendisini ona uçmayı öğreterek zengin olacakları vaadiyle peşinden sürükleyen Yehudi Usta, önce Çingene sandığı ama Kızılderili olduğunu öğrendiği Sue Ana ve Yehudi Usta'nın henüz üç yaşında ölmek üzereyken bulup yetiştirdiği Zenci Aesop. Walter kasabaya gelişinden üç hafta sonra ilk kaçış denemesini gerçekleştirir ama ne ilk kaçısında ne de ardından gelecek olan kaçışlarında başarılı olamaz, Yehudi Usta her seferinde önüne çıkar. Son kaçışında başka bir kasabaya kadar kaçmıştır ama donmak üzeyken kapısını çaldığı evin sahibi de Yehudi Usta'nın sevgilisi Bayan Witherspoon'un evidir ve ne tesadüftür ki Yehudi Usta da oradadır.

Ve küçük Walter'ın eğitimi başlar. Önünde geçmesi gereken otuz üç aşama vardır.
Bu eğitimler sırasında diri diri toprağa gömülme, günlerce aç susuz kalma, kimseyle konuşmama, çırılçıplak bir vücutla bala bulanıp güneşin altında dikilme, dörtnala giden bir atın sırtından atılma, sirke dolu küvete yatırılma, serçe parmağının birinci eklemini kesme gibi çok çetin sınavlardan geçen Walter ilk uçma tecrübesini Yehudi Usta'nın kendilerini bırakıp gittiğini sandığı umutsuz bir anında yerden birkaç santim yükselerek yaşar. Noel yemeğinde Yehudi Usta ve ev halkına gerçekleşen mucizeyi gösterir ve odada havalanır. Ardından havada daha uzun süre kalabilme, havada hareket edebilme ve daha fazla yükselebilme çalışmaları yaparlar. Yine dışarıda çalıştıkları bir gün dörtnala koşan at sesleri duyarlar. Yehudi Usta'yla saklanırlar ve evlerinin yakılışını sessizce izlemek zorunda kalırlar. Gelen atlılar Ku Klux Klan adlı ırkçı örgüttendir ve yakaladıkları Sue Ana ve Aesop'u acımasızca öldürürler. Yehudi Usta ve Walter bu felaketin ardından başka bir kasabadaki Bayan Witherspoon'un evinde kalmaya başlarlar.

Yehudi Usta uzun süre hasta yatar, kalktığındaysa Walter'ı sahne dünyasıyla tanıştırır. Walter, pek çok gösteri yapar, önce küçük kasabalarda fakir insanlara; ardından büyük şehirlerde turnelere çıkar. Artık gazetelerde hakkında yazılar yazılan, ünü günden güne yayılan Harika Çocuk Walter'dır o. Ne ki Walter'ın ününü duyan dayısı onun izini bulur ve Yehudi Usta'dan para ister. İstediği parayı alamayan dayısı arkadaşıyla birlikte Walter'ı kaçırır ve Yehudi Usta'dan fidye ister. Haftalarca dayısının tutsağı olan Walter nihayet kaçmayı başarır ve ustasının yanına döner. Gösterilerine devam eden Walter, havalandığı sırada seyircilere doğru yaklaşınca bir seyircinin ayağını tutmasıyla dengesini kaybeder, ardından diğer seyircilerin çekiştirmeleriyle yere düşer ve kafasını çarpar. O günden sonra şiddetli baş ağrıları başlar. Havada ne kadar uzun süre kalırsa ardından gelen baş ağrıları da o kadar şiddetli olmaya başlar. Walter pek çok testten geçirilir ve ona hiçbir hastalığının olmadığı söylenir. Ve Yehudi Usta tanısını koyar: Vertigo. Böylece Harika Çocuk Walter için gösteri dünyası sona erer. Ama bu ikiliyi yeni planlar yapmaktan alıkoymaz ve gösteri dünyasının merkezine, Hollywood'a doğru yola çıkarlar. Slim Dayı burada da izlerini bulur ve gidecekleri yere varmadan arkadaşlarıyla birlikte yollarını keser. Burada yine bir kayıp verir Walter, çok sevdiği ustasını çöle gömer.

Artık Harika Çocuk Walter değil sadece Walter'dır ve en kötüsü yalnızdır. Slim Dayı'sından Yehudi Usta'nın intikamını alacak, Vertigo'nun Yeri adını verdiği bir gece kulubü sahibi olacaktır. Kulübünün müşterisi ünlü beyzbol oyuncusu Dizzy Dean başına bir top yiyip bayılınca ve kafa röntgeninde bir şey çıkmamasına rağmen performansında hızlı bir düşüşe geçince Walter, belki de beyzbol oyuncusuyla kendi arasında kurduğu empatinin kurbanı olur. Ona göre Dizzy Dean, durmasını bilmeyen kalın kafalının biridir ve bunu ona göstermek de Walter'ın görevidir. Bu arada Bayan Witherspoon çıkar karşısına ama araya yine yıllar girer. Kader yollarını tekrar birleştirir ve bu eski iki dost geri kalan günlerini birlikte geçirir. Walter da Bay Vertigo olarak anılarını yazmaya koyulur.

Bir insan evladının uçabilmesi/yerden yükselmesi kitabı fantastik boyuta bağlasa da özellikle ilk iki bölümdeki masalsı anlatım son iki bölümde yerini gerçekçi/mümkün bir çizgiye kaydırıyor. Böylece Marquezvari bir masalın içinde yerini alan okur, bir süre sonra rotasını gerçek dünyaya çevirmiş oluyor Auster'in rehberliğiyle.
Zaten kitabın vermek istediği mesaj, insanın yerçekimine meydan okuyabilecek gücü ve yetisi olmasından ziyade "karşılığını vermeden bir şeyin alınamayacağı" ve "alınan şey ne kadar büyükse bedelinin de o kadar büyük olacağı"dır Walter'ın sözleriyle ki kendisine katılıyorum bu hususta.

Keyifli bir okumaydı, İlknur Özdemir çevirisinin de bunda payı büyük. Bendeki yedinci basım ama üçüncü basımdaki kapak resmi keşke diğer basımlarda da kullanılsaymış diyorum, keza eski kapağı daha çok sevdim.

Can Yayınları, basım yılı 2009 /7. basım (ilk basım: 1995), 253 syf.

2010-06-02T01:40:00.001+03:00

ÖYKÜMÜ KİM ANLATACAK

Şebnem İşigüzel

Yakın zaman önce tanıştığım yeni bir kalem benim için Şebnem İşigüzel. Sarmaşık'la başlayan (çok başarılı bulduğum ve geç tanıştığıma hayıflandığım müsebbip kitap) okumalarım, Öykümü Kim Anlatacak ve hali hazırda yarıladığım Eski Dostum Kertenkele kitaplarıyla devam etti/ediyor.

Şebnem İşigüzel üç kitabın bu bünyede bıraktığı intibayla söyleyecek olursak oldukça cesur bir kalem. Okuru şaşırtacak kadar, hatta ağzını açık bırakacak ölçüde cesur. Roman ve hikayeleri konu açısından çok renkli, kurgular sağlam, anlatım samimi, başarılı ama yineleyeceğim gibi rahatsız eden açık sözlülüğü gözardı edilemiyor -tarafımdan- malesef. Edebi bir eserin içine insan doğasının gerçeklerini yerleştirirken kalem bir yerden sonra ilerlememeli fikrimce. Bu demek değil ki her sanat eserinde ya da mevzumuz olan edebi metinde Shakespeare şiirselliği olması gerek. Küfür ya da argo barındıran bir eser dahi gayet yalın bir biçimde müstehcen ifadelerin yer aldığı bir eserden daha gerçek gelir bana. Popüler yazarlarımızdan bazıları sınır tanımayan müstehcen ifadeleriyle bu bünyede bir şok etkisi yaratmıştı, Şebnem İşigüzel de bu kitabında yer alan kimi ifadeleriyle bir şok dalgası yarattı bu bünyede.

Yazar, söz konusu kitabını yirmi bir yaşında yazmış. Henüz, çokça işittiğim Hanene Ay Doğacak'ı okumadım ama kopardığı fırtınaya bakacak olursak sınırları olmayan bir yazar diyebiliriz kendisi için. Şebnem İşigüzel'in sınırsızlığını sevmedim ama Sarmaşık'taki konu, kurgu, karakter seçimine bayıldım.

Öykümü Kim Anlatacak'ta sekiz hikaye yer alıyor. Yazarın cesur kalemiyle tanışmak için yeterli ama keyifli bir Şebnem İşigüzel okuması için yetersiz.

Everest Yayınları, basım yılı 2001, 114 syf.

2010-03-25T01:55:00.003+02:00

GİZLİAJANS

Alper Canıgüz

Borges ve Kemalettin Tuğcu'nun aynı kişi olmasından daha korkunç bir gerçek ne olabilir, uzaylıların dünyayı istila etmesi mi? Yoksa âşık olduğun kızın bir uzaylı olduğunu öğrenmen mi? Talihsiz karakterimiz Musa için cevap:hepsi.

Dünyanın şahsına kurulmuş koca bir komplo olduğunu düşünen işsiz reklam metni yazarı kahramanımız Musa, eski askerlik arkadaşı şimdiki ev arkadaşı Şaban'la kendi hallerinde yaşamaktadır. Bir akşam telefonları çalar ve arayan kişi Musa Bey'le görüşmek istediğini söyler. Musa, Gizliajans adında bir reklam ajansında metin yazarlığı yapması için teklif alır.

İş başvurusunda bulunmamasına rağmen aldığı bu tuhaf teklifi görüşmek üzere ertesi gün verilen adrese gider. "En az sayıda müşteriye en kaliteli hizmeti vermek"felsefesiyle çalışan ajansın sadece bir müşterisi vardır. Görüşmeye gittiğinde odada ayağında sandaletleriyle Tunçay Bey, gözleri devamlı yaşlı olan Gürcan Bey ve Şeytan Bey vardır. Asıl patron sahibinin kendi yerine vekil ettiği Şeytan Bey adlı bir kedidir. Bu tuhaf üçlüyle yapılan görüşme sonrasında Musa işi kabul eder ve ajansta çalışmaya başlar.

Musa eve döndüğünde üst kat komşusu Müberra Abla ziyaretlerine gelir ve apartmanın çatı katını kiralayanlardan dert yanmaya başlar. Çatı katı "Samanyolu Mutluluk Okulu" adı altında bir iş yeridir.

Bu arada Musa, Gizliajans'ta karşı masasında oturan sanat yönetmeni Sanem'den ilk görüşte hoşlanmıştır. Ve bir gün Musa, Sanem ve çaycı Ercan öğle yemeği için kafeye giderler ve yemek sohbeti sırasında Musa, GizliAjans'la ilgili pek çok şey öğrenir ikisinden. Bir yıl önce dağ tırmanışı sırasında ölen milyarder Barbaros Albatros, tüm mallarını satıp parasını kurduğu Albatros Vakfı'na bırakmıştır ve Gizliajans da bu vakfın reklam işlerini yürütmektedir görünüşte. Ama Musa'nın öğrendiklerinden, vakfın tanıtım harcaması bahanesiyle parayı ajans üzerinden başka bir hesaba aktardığını anlaması da uzun sürmez. Bu arada yönetim kurulu başkanlığı koltuğunda oturan kedi Şeytan Bey'e vekalet eden kişi Tunçay Bey'dir. Ölen milyarderin dul eşinin paradan yararlanabilmesi için kedinin ölmesi gerekmektedir. Ve aynı gün çok önemli bir şeyi daha öğrenir Musa, Gizliajans'ın reklamını yaptığı tek müşterisi "Samanyolu Mutluluk Okulu"dur, yani çatı katındaki istenmeyen kiracılar.Musa o gece eve döndüğünde bir misafirleri vardır: Çatı katını kiralayan kursun müdürü Savuray Bey, iki arkadaşı çatıda düzenleyecekleri partiye davet etmek ve kursun broşünü vermek için gelmiştir.

Ertesi gün Musa, iş yerindeyken Gürcan Bey'den bir elektronik posta alır. Mesajda Gürcan Bey, Musa'dan yemek arasında evine gelmesini istemektedir. Musa verilen adrese gittiğinde pencereden bir şeyin fırladığını görür. Yolda yatan ceset, Gürcan Bey'e aittir. Ve aynı sırada Musa, Gürcan Bey'in apartmanından Gizliajans'ın güzel sekreteri Mehtap Hanım'ın çıktığını görür. Gürcan Bey'in ölümü sebebiyle şirket birkaç günlük bir tatile girer.

Musa girdiği bir börekçide kahvaltısını ederken yanına isminin Fezai Aydıntürk olduğunu söyleyen bir adam gelir. Adam kendisinin özel araştırmacı olduğunu söyleyerek Musa'ya Gürcan Bey'in ölümü hakkında bazı sorular sorar ve kartını bırakarak oradan ayrılır.

Bu arada Samanyolu Mutluluk Okulu'nun vereceği parti günü gelir. Partiye Musa ve ev arkadaşı Şaban'la birlikte komşuları Müberra Abla da davetlidir. Parti gecesi Gizliajans'ın güzel sekreteri Sevilay, Musa'ya ne olursa olsun pazartesi günü işe gelmemesini ve Gizliajans'ta yaşadığı her şeyi unutması gerektiğini söyler. O gece içkiyi fazla kaçıran Musa, terasta uyuyakalır ve sabah olup dairesine geldiğinde kapıyı açık bulur. İçeri girdiğinde Şaban'ın odasının dağıtılmış olduğunu görür. Ayrıca odada Gizliajans'ta bir benzerini gördüğü tuhaf bir alet de vardır. Musa, Şaban'a ulaşmaya çalışır. Ulaşamayınca Gizliajans'a gider ama reklam ajansının yerinde yeller estiğini görür. Ajans içeride ne var ne yok boşaltılmış ve kapatılmıştır. Musa doğruca bir internet kafeye gider ve Gizliajans'ta kendisinden önce çalışan metin yazarı Sezyum'un sitesine girer. Burada bazı şifreler görür. Ardından kendisine kartını bırakan özel araştırmacı Fezai Aydıntürk'ü arar ve ona başına gelenleri anlatır. Fezai Aydıntürk de onu Gizliajans'ı paravan olarak kullanan Albatros Vakfı'nın kurucusu Barbaros Albotros'un dul eşinin evine götürür.

Musa, Durnev Hanım'dan, Gizliajans çalışanlarının, asıl amaçları dünyayı daha verimli bir sömürge haline getirebilecek kadar geliştirmek isteyen bir grup uzaylı olduklarını öğrenir. Durumun tüm absürdlüğüne ve inanılmazlığına rağmen ortada kayıp olan bir sevgiliyle (Sanem) bir ev arkadaşı (Şaban) vardır ve onları bulabilmesi için Fezai Aydıntürk'e ve Durnev Hanım'a inanmak durumundadır. Musa Sanem'in de bir uzaylı olduğu acı gerçeği(!) ile yüzleşmek durumunda kalır ama duyacakları bunlarla sınırlı değildir. Ev arkadaşı o mülayim, halim selim, dini bütün Şaban da Dünya Savunma Örgütü'nün ajanıdır. Ve Gizliajans'tan kendisine teklif gelmesinin, Mutluluk Okulu'nun kendi binalarının çatısına kurulmasının da tamamen uzaylıların ev arkadaşı Şaban'a daha yakın olabilmek ve onu izleyebilmek için kurdukları planın bir parçası olduğunu öğrenir. Bundan sonrası da Sezyum'dan aldığı şifrelerle Mutluluk Okulu broşürünü tekrar okumak ve çıkan adrese Fezai Aydıntürk'le gidip dünyayı uzaylıların istilasından kurtarmak olacaktır. Ne var ki adrese gittiklerinde yakalanırlar, Şaban ve Sezyum'un yanına kapatılırlar. Bir kurtarıcıları olur: Müberra Abla...

Biz, "Müberra Abla, sen de nereden çıktın?" derken, bir de Musa'nın gerçek yüzünü öğrendiği ve aşkına karşılık vermeyen Sanem yüzünden intiharı çıkar karşımıza. Neticede Musa kurtulur, evine döndüğünde Fezai Aydıntürk imzalı bir mektup alır. Her şeyi açıklayan bir mektup...

Dünya uzaylıların işgaline mi uğradı? Yoksa her şey Musa'nın şahsına karşı kurulmuş bir komplo muydu ya da uyanık bir milyarderin paracıklarını karısına kaptırmamak için yaptığı düzmece bir plan mı?

Alper Canıgüz esprili anlatımıyla keyifli bir okuma yaşatıyor okura, bu doğru. Ama her şeyin koca bir yalandan ibaret olduğunu en sonunda bir mektupla öğrenmesi yerine kahramanımız Musa, gerçeği kendisi bulup ortaya çıkarsaydı daha başarılı bir final olurdu fikrimce ve belki de kitap, yazarın diğer iki kitabıyla kıyaslandığında son sırada yer almazdı. Kapak resmini de unutmayalım, oldukça dikkat çekici.

Son olarak, ortak bir röportajlarında okuduğuma göre Alper Canıgüz ve Murat Menteş'in aynı hikayeyi iki ayrı üslupta yazma projeleri varmış ki umarım yakın zamanda hayata geçer. Merakla bekliyorum.

İletişim Yayınları, basım yılı 2008, 204 syf.

2010-03-23T01:15:00.002+02:00

TÜRK ROMANINA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ 1

Ahmet Mithat'tan A.H.Tanpınar'a

Berna Moran

Türk romancılığı üzerine yazılmış inceleme/eleştiri türünde okumalar yapmayı bir süre önce kafaya koymuştum. Okuduğum bir kitabın hangi dönemde, hangi koşullar altında yazıldığını, dönemdaşı edebi eserlerin mukayesesini, hangi tür konuların nasıl üslûplarla işlendiğini merak etmiş ve bunların bilirkişi tarafından yazılmış incelemelerini okumanın iyi bir okur olma adına gerekli olduğunu düşünmüştüm ve bu noktada en mühim isimlerden biriyle Berna Moran'la tanıştım nihayet. Yazarın üç ciltlik incelemesinin ilk cildiyle başlangıcı yaptık. Diğer iki cilt de okuma listemizde yerlerini aldı.

Yazar bu ilk cillte; Batı romanından çevirilerle ve taklitlerle başlayan Türk romancılığını, Tanzimat Dönemi ve sonrasında gelişen Batılılaşma hareketlerinin o dönem romanlarına etkilerini, "toplum için sanat" ve "sanat için sanat" gibi iki ayrı amaca hizmet eden anlayışla yazmış Ahmet Mithat Efendi'den Ahmet Hamdi Tanpınar'a kadar sekiz romancıya ve kimi eserlerinin incelemesine yer vermiş.

Yazar, Ahmet Mithat Efendi'nin Hasan Mellah, Felâtun Bey ile Rakım Efendi ve Müşahedat romanları (Ahmet Mithat Efendi; Batı romanını taklit eder, meddah ve âşık hikayelerinden yararlanır, kıssadan hisse çıkarır, okura soru sorar ve okurun sorabileceği muhtemel sorulara cevap verir. Yine yazar, okumayı sevdirmek ve okuma alışkanlığı kazandırmak gibi bir misyon üstlenmiş ve çok sayıda esere imza atmış.), Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası, Halit Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Şıpsevdi, Halide Edip Adıvar'ın Sinekli Bakkal, Yakup Kadri K.'nın Kiralık Konak ve Yaban, Peyami Safa'nın Matmazel Noraliya'nın Koltuğu ve Ahmet H.Tanpınar'ın Huzur ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı romanlarını incelemiş ve sözü geçen isimlerin diğer eserlerinden de kısaca bahsetmiş.

İncelemenin içeriğinden kısa bir paylaşım yapacacak olursak: Tanzimat Dönemi ve sonrası edebiyatında roman karakterlerinin Batı ve Batılılaşma kavramlarıyla olan etkileşimini yazarlar, alafranga züppe karakterler (Ahmet Mithat'ın Felâtun Bey karakteri, Recaizade Mahmut Ekrem'in Araba Sevdası'ndaki Bihruz karakteri gibi) ve alaturka bozulmamış karakterler oluşturarak vermişlerdir ama Felâtun Bey'in karşıt bir karakteri Rakım Bey varken Bihruz için böyle bir durum yoktur. Peyami Safa'nın seçtiği karakterlerde de yine bir Doğu-Batı çatışması mevcuttur ama burada Doğu maneviyatı, ruhu; Batı da maddiyatı temsil eder ve bu da daha çok psikolojik çözümleme demektir.Tanpınar da ise bu durum Doğu temelleri üzerine Batı'yı kendimize, geleneklerimize, kültürümüze uyarlayarak yerleştirmek manasındadır yoksa Batı'yı olduğu gibi alıp Doğu köklerimizi atmak üzerimizde iğreti duran bir elbisenin durumundan daha ileri gidemeyecektir.

Berna Moran, seçtiği romanları masaya yatırırken eserin yazıldığı dönemi, yazarın o eser öncesi üslûbunu, söz konusu eserdeki üslûbu, eserin tekniğinde varsa yenilikleri, eserdeki ideolojik yapıyı, karakter seçimlerini, konuyu, temayı, eserin varsa yabancı eserlerle olan benzer yönlerini, Türk romancılığına getirdiği ilkleri, eserdeki kuvvetli ve zayıf yönler gibi bilgileri ve daha fazlasını okurla paylaşmış ve bunu yaparken de sıkıcı olmamayı başarmış, hatta neredeyse bir roman kadar sürükleyici bir anlatımla okura, bilgilendirmenin yanında tam manasıyla keyif veren bir kitap ortaya çıkarmış. Ki kendi okumalarımdan bilirim sürükleyici bir roman diye elime aldığım kimi kitapları başladığımdan aylar sonra bitirebilmişimdir. Ama bu kitabı bir inceleme kitabının ortalama okunma hızı ne kadar olabilirse onun yarı döneminde okuduğumu söyleyebilirim. Kitapta incelenen çoğu eseri okudum, okumadıklarım hakkında az da olsa bir bilgim vardı. Ama bu eleştiri, okuduğum kimi kitapları (özellikle Huzur ve Saatleri Ayarlama Enstitüsü) daha net anlamlandırabilmeme yardımcı oldu. Bir de Peyami Safa kitaplarını

-okuduklarım dahil- tazelenmiş bir bakış açısıyla okumam gerektiği uyarısını aldım yazarın kaleminden.

Yazar ikinci ciltte Sabahattin Ali'den Yusuf Atılgan'a, üçüncü ciltte Sevgi Soysal'dan Bilge Karasu'ya alt başlıklarını kullanmış. İnanıyorum ki bu iki cilt de bana aynı keyfi yaşatacaklar.

Berna Moran benim için bir keşifti, ziyadesiyle mutlu olduğum bir keşif...

İletişim Yayınları, basım yılı 2009 (ilk basım 1983), 336 syf.

2010-03-21T00:00:00.002+02:00

BETON

Thomas Bernhard

İlgili yayınevinden çıkan kitapları araştırırken karşılaştım kitap ve yazarıyla. Hoşa giden arka kapak yazısı, yazar hakkında küçük bir araştırma yapmaya itti beni ve yazarın bu kitabıyla başlangıcı yapmaya karar verdim.

Thomas Bernhard, vatandaşı olduğu ülkesi Avusturya'yı ve genelinde dünyayı eleştiri bombardımanına tutmuş anlattıklarıyla. Ve bunca koca öfkeyi bir paragrafa sığdırmayı da başarmış. Doksan sekiz sayfalık bir paragraf. Diyalogları belirtecek ne bir konuşma çizgisi ne tırnak işareti ne de bölünmüş paragraflar var yazımında. (ki araştırınca öğrendik ki bu yazarın genel üslûbuymuş.) Ayrıca anlatımında sık sık tekrarlara giren yazarın eserleri otobiyografik özellikler taşıyormuş. Küçük bir örnekle, yazar ve Rudolf karakteri aynı hastalıktan, akciğer rahatsızlığından muzdarip gibi.

Konuya gelince: Annesinin ve ardından babasının ölümüyle ablasıyla başbaşa kalan Rudolf ablasının dışa dönüklüğünün tam aksine kabuğuna çekilir.
"Hiç kimse onun kadar sık: rahatsız etmiyorum ya? demez, her zaman rahatsız etmiş ve rahatsız edecek ve hayattaki işinin rahatsız etmek olduğu ortada olan, her şeyi ama her şeyi rahatsız eden ve böylece mahveden ve sonunda yıkan ve durmadan benim için dünyada en önemli görünen şeyi , zihinsel ürünü mahveden biri"dir ablası... Henüz çocukken Rudolf'un "düşünsel cennetim" diye nitelendirdiği okuma maceralarını büyük bir zevkle ortasında kesen, emlakçı kocasının bile kendisine iki buçuk yıl zor katlandığı ve nihayetinde kaçtığı düşünülecek olursa ablasının, zihinsel çalışmalarını hor görmesi, anlamsız bulması hatta alaya alması kaçınılmazdır. Rudolf'un tek başına yaşadığı kendi küçük dünyasında arada kendisini yoklamak için gelen ve varlığında varlığıyla yokluğunda ise bir sonraki gelişine kadar kendini hissettiren manevi varlığıyla ablası, Rudolf'a hükmetmeye devam eder. Oysa Rudolf'un tek dileği uzun zamandır yazmak istediği ama bir türlü nereden başlayacağını bulamadığı Felix Mendelssohn Bartholdy adlı müzik yazısını/zihinsel çalışmasını ortaya çıkarmaktır. On yıllık bir hazırlık yapmıştır ama ilk cümleyi hala yazamamıştır.

Kahramanımız Rudolf, arada sırf evine en yakın komşusu olduğu için yaşlı eski bir askeri ziyarete gider ve onun askerlik anılarını dinler. Ve bu komşusunun geride bir kızı olduğu halde, mirasını kızına ya da yardım kurumlarına değil telefon rehberinden rastgele seçtiği bir isme bıraktığını öğrenir. Rudolf'un yolculuk planından vazgeçmek için yaptığı ziyaret dönüşünde yolculuk fikri daha cazip gelir gözüne.

"Sanat bu kentte artık mide bulandıran bir maskaralık, müzik tekdüze bir laterna, edebiyat bir sanrı, felsefeden ise hiç söz etmesem daha iyi..."

"Kentler vardır, örneğin Madrid ve Londra onlar da alıp götürür ama fazlasıyla değil ve hemen hemen her şeyi verir. Viyana her şeyi alıp götürür ve hiçbir şey vermez, aradaki fark bu."

Rudolf, sonunda bavulunu hazırlar; birkaç kat kıyafet ve yazı çalışması için gerekli kitaplar... Ve Palma'ya gider. Tüm anlatısını da orada yazar.

Kahramanımız, Palma'ya önceki gelişinde Anna adlı bir kadınla tanışmıştır. Tanıdık bir ailenin kızıyla yaptığı yürüyüşte bir ara "Anna" adını anar ve o sırada önünde yürüyen genç bir kadın "evet" der, "benim adım Anna" ... Bu tuhaf tanışma sonrasında kahramanımız, kadını kahve içmeye davet eder. Kadın talihsiz hayat hikayesini anlatır Rudolf'a ve kocasının kaldıkları otel odasının balkonundan düşüp öldüğünü söyler. Birlikte mezarlığa da giderler. Kocası, yer darlığı yüzünden yedi katlı olarak yapılmış beton bir mezarlıkta yatmaktadır.

Müzik çalışmasına yoğunlaşması gerekirken iki yıl önce bu yaşadıkları gelir yerleşir zihnine. Ve tekrar mezarlığa gider ama bu kez yalnız. İki yıl önce Anna'yla birlikte gittiği mezarın başına gelince yandaki mezar taşına ilişir gözü: Anna... Anna intihar etmiştir.
Rudolf, otel odasına döndüğünde bir yığın uyku hapı halır ve bir gün sonra açar gözlerini...

Komşusu mirasını rehberden rastgele seçtiği bir isme bıraktığını söylemeseydi kahramanımız belki Palma'ya gitmeyecek ve iki yıl önce tesadüfen tanıştığı kadının öldüğünü öğrenmeyecekti. Otel odasının balkonundan düşüp betona çakılan bir adam, beton bir mezarlık, ve beton bir mezartaşı... Beton, bol çağrışıma açık bir metafor...

Farklı bir yazar, özgün bir anlatım.

Yapı Kredi Yayınları, basım yılı 2007,98 syf.

2010-02-14T23:30:00.001+02:00

evvel zaman içinde, radyo tiyatrosu dinliyor...

Geçenlerde internet üzerinden yayın yapan bir radyo kanalına rastladım ama bu rastlantıyı güzel kılan o sırada kanalda radyo tiyatrosu veriyor olmalarıydı. Yıllar sonra yeniden...
Aşağı yukarı on beş yıl kadar önce dinlemiştim rahmetli dedemin radyosunda. Dedemin radyosu hiç susmazdı. Çoğunlukla haberler ve Türk sanat müziği nağmeleriyle yoğrulan sesler hafızamda yer etmiş olsa da radyo tiyatrosu da belleğe yerleşmiş olmalı ki o radyo kanalını bulduğumda kaybettiğim bir şeyi bulmuşçasına sevindim. Ve kitap, film, tiyatro vb. konularda oldukça iştahlı olan ben, cep telefonuma elli-altmış tane radyo tiyatrosu yüklettim, böylece mutfak işlerine daldığım zaman arka fonda bana eşlik edecek ve sıkıntımı alacak çok iyi bir eşlikçi bulmuş oldum kendime.

Tiyatronun bambaşka bir büyüsü olduğunu düşünmüşümdür hep. Radyo tiyatrosu da sahne tiyatrosu gibi bambaşka. Yüzleri görmüyorsunuz, jest ve mimiklere şahitlik edemiyorsunuz ama ses efektlerinin ufacık yardımıyla ve seslendirme sanatçılarının mükemmel yorumlarıyla hayat bulan büyülü bir dünyaya dinleyerek dahil oluyorsunuz radyo tiyatrosunda.

A.Hitchcock, A.Christie ve Monte Kristo Kontu radyo tiyatrosunda da karşıma çıkmasınlar mı? Ee, bu üçünü pek bir severim madem öyle bir de radyo tiyatrosu olarak dinleyelim dedim ve Hitchcock'un yazdığı Mumyalar, Komşunun Hanımı, Kadın Düşmanı'nı; A.Christie'den on bölüm halinde On Küçük Zenci ve Köşkte Cinayet'i dinledim önce. Monte Kristo'ya henüz başlamadım ama keyifli olduğuna eminim. Devamında V.Hugo'nun İdam Mahkumunun Son Günü(mükemmeldi), A.Çehov'un Mazlumun Ahı, Dostoyevski'nin Beyaz Geceler'i, Gogol'un Palto'sunu dinledim. Çevirilerden başka yerli oyunlar da dinledim pek çok. Onların arasında da -özellikle polisiye türünde- çok başarılı olanlar vardı.

A.Christie'nin Ve Perde İndi ve varsa diğerlerini de yakın zamanda dinlenmek üzere listeye alıyorum.

Dizilerden ve sinema filmlerinden aşina olduğumuz usta seslendirme sanatçılarıyla radyo tiyatrosunda karşılaşmak ve o seslerin sahiplerini tahmin etmeye çalışmak da ayrıca bir keyifti. Hele ki Rocky serisinden Bill Cosby'e ve Fred Çakmaktaş'a kadar pek çok karaktere ses veren Sezai Aydın'ın mükemmel dublajıyla (Mumyalar ve Bir İdam Mahkumunun Son Günü'ndeki performansı) bu keyfi ikiye katlamak mümkün.

Dublaj bir sanat dalı mı bilmem ama değilse bile olmalı. Ve kesinlikle seslendirme yapmak her yiğidin harcı değil, altını çizelim.

Henüz radyo tiyatrosuyla tanışmamış olanlar için naçizane tavsiyem: aklınızın bir köşesine -ama en kuytuya değil- yazın ve dinleyin.

2010-01-31T02:40:00.000+02:00

GEBER ANNE!..

Sezgin Kaymaz

Kitap için çok acımasız bir ad, değil mi? Ama yazar, kurgusunu tümüyle ifade edecek başka bir ad -belki daha az acımasız- kullanabilir miydi ya da yazarın seçenekleri arasında başka adaylar var mıydı bilemediğimden vurucu bir adla diyelim, Sezgin Kaymaz okuru,okuyucularının aşina olduğu enteresan hayal dünyasına, fantastik bir boyuta kaydıracağını bu iki kelimeyle baştan hissettiriyor. Nitekim öyle de oluyor, daha ilk sayfada oğlunu öperek uyandıran bir anneyle karşılıyor bizi yazar. "O anne bu anne mi acaba?" derken ilk merak yerleşiyor zihnimize.

O zaman diğer sayfalara da şöyle bir bakalım ve bulalım muhatabı kim bu öfkenin?

İsmailoğlu ailesinin evinde açıyoruz gözümüzü. Melek İsmailoğlu küçük oğlu Tayfun'u on yedi yaşına basacağı günün sabahı öperek uyandırır ve anne-oğul birlikte kahvaltı ederler.

Ardından arkadaşlarının kendisi için hazırladığı partiye gimek için evden ayrılır ve akşama ailesiyle birlikte Çin lokantasında yenecek yemeğe yetişeceğini söyleyerek evden ayrılır. Arkadaşlarıyla birlikte gittiği evde beklediği doğum günü kutlamasını bulamaz. Karşısında kendisinden sınırsız ilgi bekleyen ve her türlü paylaşıma açık arkadaşı Ebru'nun cüretkâr kollarını bulur. Arkadaşları ve Ebru'nun oyunundan kaçıp kurtulur ve böyle bir duruma düştüğü için bir an önce eve gidip biricik Melek Anne'sinin kollarında soluklanmak ister. Eve geldiğinde köpekleri Sarı'nın bahçeye bırakıldığını ve kapının da kapalı olduğunu görür. Eve girer ve seslendiği annesinden karşılık bulamaz ama misafir odasından gelen ses üzerine tekrar annesine seslenir ve odaya girer. Gördüğü manzara kaderini değiştirecek olayların başlangıç sebebi olur. Dolaba gizlenmiş bir adam, dolabın içine çekilen bir pantolon ve yerdeki yeşil erkek çorabı. Ve bumm: "Geber Anne!".

Tayfun'un kurallarını annesinin koyduğu ve sadece ikisinin bildiği "Yuvarlak Masa Oyunu" devreye sokulur, yine Tayfun tarafından ama bu sefer annesine karşı. Annesine kayıtsız kalacak, sessizliğini koruyacak ve böylece ondan intikam alacaktır. Gördüğü manzara sonrası evden kaçarcasına ayrılır ama sonra geri döner ve oyununa başlar. Akşam olur, babası, ağabeyi Tufan ve annesiyle birlikte Çin lokantasında yenen yemek ardından evde hediye verme faslı başlar. Annesi hediyesini en sona bırakır ve Tayfun'un tam gece yarısı olan doğum saatinde hediyesini açmasını ister. Tayfun yine kol saati olduğunu tahmin ettiği hediyesini açar ve evet annesi yine saat almıştır ona. Ve bamm: Bir silah sesi ve annesi kendisini vurmuştur. Melek İsmailoğlu oğlunun doğum gününde ölür.

Aradan yıllar geçer tam on yedi yıl.. Yetiştirme yurdu müdürü İhsan Bey, bir diğer yurda aktarılacak çocuklardan Kerem'e gözü gibi bakması için meslektaşı Hasan Çokar'a methiye dizilmiş bir dosya gönderir. Ve bu büyülü çocuk yeni yurda teşrif eder. Daha kendisini yurda getiren otobüsten iner inmez herkesin hayranlığını kazanan bu çocuk nasıl bir şeydir öyle? Kız desen değil, erkek desen böyle güzel erkek mi olur, o uzun sarı saçlar, o alev dudaklar, o hâl o tavır insan mı bu "estağfurullah" melek mi peygamber mi? Hele o çevresini kuşatan ışık... Işık çocuk Kerem... Kerem yurda gelişinden bir süre sonra gitmeye karar verir, elini kolunu sallayarak ve kimse karşı koyamaz ona.

Annesinin intiharından sonra tüm hıncını babası ve ağabeyinden çıkaran Tayfun, yıllar sonra da aynı yerde yaşamaktadır ama evi yıktırıp yerine yeni bir ev yaptırmıştır. Evde köpeği Çomar'la birlikte yaşamaktadır. Ve bir gece evine giren hırsızı yakalar ve ardından bu küçük hırsızla yaşamaya başlar. Tayfun da onu gören herkesin çekimine kapıldığı gibi kapılmıştır büyüsüne küçük hırsızın, "ışık çocuk" Kerem'in.

Kerem'in yurttan ayrılışının ardından İhsan Bey ve Hasan Çokar, Kerem'i aramaya koyulur ve Kerem'in henüz yeni doğmuşken bulunduğu mezarlıktan alınıp götürüldüğü yurdun emekli müdürünü bulurlar ve ardından o mezarlığın bekçisini. Bekçinin söylediği akla sığmayan ama şüphe de uyandıran sözler üzerine araştırmalarını daha da derinleştirirler ve nihayet İsmailoğlu ailesinin evine doğru yola koyulurlar ama...

Kerem, hiç de yabancı gelmiyor Tayfun'a. Bilhassa sözleri, kural tanımazlığı, kendi kuralları ve iltifatlarıyla. Kerem ve Melek Anne, Melek Anne ve Kerem ve on yedi yıl... Bir ölüm ve bir doğum, hem de Melek Anne'nin mezarında...

Tayfun, Kerem'in "zaman yok, dün yok, bugün yok" gibi felsefi söylemlerini kafasında bir kefeye oturtmaya çalışırken, ağabeyinden yıllar sonra öğrendiği bir gerçek onu bambaşka bir maceraya sürükler. Zamanda geriye dönüş ama madem zaman yok o zaman paralel evrenler diyelim Kerem'in diliyle, Tayfun'un o meşum güne geri döndüğünü ve söylediği sözü (bakınız: kapak ismi) nasıl geri almaya çalıştığını görürüz ama zamana hükmedilir mi, zamanla oyun olur mu orasını da anlatmayalım, okumak isteyenler için sonu söyleyip tadı kaçırmayalım.

"Azrail", "Şeytan" derken bu sefer de "reenkarnasyon" ve "zamanda yolculuk" kavramlarıyla kurgulanmış bir Sezgin Kaymaz okuması gerçekleştirdik. Yine fantastik ve yine "farklı" bir kitap.

Yazara bir "es" vermemek düşüncesindeysem helal olsun yazara. Diğer kitaplar, siz de bekleyin beni, yakında en az birinizi daha eklemeyi düşünüyorum kitaplığıma. Hadi aranızdan birini seçmeye koyulun şimdi...

İletişim Yayınları, basım yılı 2009 (ilk basım: 1998), 365 syf.

2010-01-30T00:15:00.004+02:00

OĞULLAR ve RENCİDE RUHLAR

Alper Canıgüz

"Kahkahalarla ağlatan ve hıçkırıklarla güldüren kitapların yazarı" olarak anılmak isteyen... Kitapta yazarı kısaca tanıtan cümlelerin içinden çekip aldığım bu absürd/gerçeğe akırı ifade, yazarın kurgu dünyasını ve yine o dünyanın enteresan karakterlerinin varlık nedenini anlamak adına mühim.

Henüz beş yaşında, kendi ifadesiyle "insanın en olgun çağında" bir çocuk karakter, adı Alper Kamu (çağrışım: Albert Camus / kendisi aynı zamanda "absürdizm" akımının öncülerindenmiş). Memur anne-babanın çocuğu olarak geldiği dünyada, keskin zekası, sivri dili ve "büyümüş de küçülmüş"ün göz alıcı örneği Alper'in, önce çok kısa süren anaokulu macerasını dinleriz kendi dilinden. Kahramanımız ne yapar eder kendisine birkaç beden küçük gelen anaokulu eğitim sisteminden paçayı kurtarır, son söz olarak babanın şöyle okkalı küfürüyle. Alper, okuduğu kitaplar, dinlediği müzikler ve kendine has hayat felsefesiyle sanılmasın ki mahalledeki diğer bitirim arkadaşlarından daha az bitirimdir. Arkadaşları arasında en çok annesinin "sütünü iç, hırkanı giy" tembihlerine harfiyen uyan, birinci sınıfa gidip ödevleri için kendisinden yardım isteyen safça ama temiz kalpli Hakan'ı sevdiğini öğreniriz.

Ve bir gün, mahallenin çocuklarıyla maç yapıp mahallenin serserisi Gazanfer'in hışmına uğradığının akşamı, yemekte babasının Erzurum'a tayininin çıktığını öğrenir kahramanımız. Haberin üzüntüsüyle kendini dışarı atar, apartman girişindeki merdivenlerde alır soluğu. Sokak, emekli emniyet müdürü Hicabi Bey'in evinden yükselen maç gürültüsüyle çınlarken koşar adım bir siluetin çevredeki apartmanlardan birine daldığını görür. Bu arada platonik aşkı komşu kızı Alev Abla da kendisine "Karlar Kraliçesi" masalını anlatmak kabilinde arkadaşlık eder. Tam eve gireceği sırada Hicabi Bey'in camından atılan radyo, tablo, vazo ve bilumum eşyayı ve kırılan camları görünce Alev Abla'sının ikazına rağmen soluğu Hicabi Bey'in evinde alır. Daire kapısı açıktır, ev darmadağınık ve mahallenin delisi Ertan da salonun ortasında durmaktadır. Gözü Hicabi Bey'i arar ve çok geçmeden bıçaklanmış bir halde ölüsüyle karşılaşır. Deli Ertan, kahramanımız Alper ve babası karakola götürülür. Alper, gördüklerini ve bildiklerini anlatır, o akşam koşarak bir apartmana girerken gördüğü ince uzun silüetten de bahseder. Ne ki bu tanım dayağını yediği mahallenin serserisi Gazanfer'e de uymaktadır. Gazanfer karakola alınır.

Yalnız yaşayan babalarının ölüm haberini alan oğulları Rebi ve Şemi de mahalleye teşrif ederler. Hatta Rebi kahramanımızın evine misafir olur. Bu arada anne ve babasının çalıştığı iş yerine giden kahramanımız, burada babasının tayininden sorumlu müdürün kapısını çalar. İstanbul'da kalma planları müdürün insafsız tutumu sayesinde suya düşmüştür, bir süreliğine.

Alper, Hicabi Bey'in cenazesinin ardından dedektifçiliğe soyunur ve katili aramaya karar verir. Her ne kadar Deli Ertan cinayeti işlediğini itiraf etse de Alper olayın peşini bırakmamakta kararlıdır. Alper'in cinayet gecesi gördüğünü söylediği uzun ince silüet tarifine komşuları Erkin ve Koray Abi'ler de uyduğundan polis onları da gözaltına alır. Alper, Erkin ve Koray'ın evine gider ve Koray'ın sevgilisinin anlattıklarından Erkin ve Hicabi Bey arasında bir şeylerin döndüğünü anlar.

Kahramanımız bir yandan polise verdiği eşkâl yüzünden mahallenin serserisi Gazanfer'in öfkesinden kaçarken bir yandan da Hicabi Bey hakkında bilgi toplamaya başlar. Önce Hicabi Bey'in evinde gizlenmiş fotoğraf filmleri bulur ve arkadaşı yardımıyla fotoğrafları bastırır. Gördüğü manzara olayı aydınlatmasına yetecektir ama Hicabi Bey'in bilinmeyenleri bu kadarla kalmayacaktır. Alev Abla ve Erkin Abi ilişkisi, Deli Ertan'ın Hicabi Bey'in evinde oynadığı rol, yine Hicabi Bey'in öldü bilinen karısı, oğulları... Alper tüm bunlarla uğraşırken babasının tayinini iptal ettirmeyi de başarır, şantajla tabi.

Bir de mektup vardır; Alper, Hicabi Bey olayıyla uğraşırken arkadaşı Hakan bir mektup verir ona, öğretmeni mektup yazma ödevi vermiştir çünkü ve o da en sevdiği arkadaşı Alper'i seçmiştir mektup yazmak için. Ne ki Alper mektubu okumayı unutur. Olayları aydınlattıktan ve Hakan'ı epeydir görmediğini fark ettikten sonra arkadaşının evine gider ama ...

"... Seninle acı tatlı pek çok şey yaşadık bir daha hiç görüşemesekte bilmeni isterimki senin gibi bir arkadaşım olduğu için çok mutluyum. Hatta bir keresinde annem o deli çocukla arkadaşlık etmiyeceksin dedi ben yinede seninle arkadaşlık ettim. Seni seven arkadaşın Hakan Tiryaki"...

Tatlı Rüyalar'la girdik Alper Canıgüz'ün mizah dünyasına. Orada biraz rüyalar, biraz bilimsel deneyler ve biraz da aksiyonla karşılaşmıştık. Oğullar ve Rencide Ruhlar'da ise beş yaşında ama kimsenin beş yaşında olduğuna inanamadığı filozof ve dedektifçilik oynamayı seven Alper Kamu'yla tanıştık. Yazar oldukça farklı ve pek başarılı karakter seçimlerine son kitabı Gizliajans'da da devam etmiş. Onda da kendini, dünyayı ele geçirmeye çalışan uzaylıların arasında bulan bir metin yazarıyla karşılaşıyoruz. Gizliajans'ı da okumayı yeni bitirdim. Ve böylece yazarın üç kitaplık külliyatını okumuş, kendilerine kitaplığımda daimi yer vermiş oldum.
Hani şöyle "keyifli bir kitap" okumak istiyorum derseniz, aklınızda bulunsun tanışmadıysanız Alper Canıgüz iyi bir seçim olabilir.

İletişim Yayınları, basım yılı 2004, 204 syf.

2010-01-28T01:40:00.001+02:00

DAVA

Franz Kafka

Kafka deyince aklıma çokça karanlık, kasvetli bir sis bulutu içinde arz-ı endam eden başkalaşmış böcek karakter Gregor Samsa gelir, halbuki yazarın irice açılmış gözleri, çökmüş yanakları ve keskin hatlarıyla portre fotoğrafı da çağrışım için ideal farklılığa sahip.

Dönüşüm'den sonra Dava'yla devam etti Kafka okumalarım. Ama bu sefer elimde tuttuğum bir çizgi roman, Ntv Yayınları'ndan çıkmış.

"Biri Joseph K.'ya iftira atmış olmalıydı çünkü hiçbir kusur işlememiş olmasına rağmen bir sabah ansızın tutuklandı"...

Dava'nın kahramanı Joseph K., Kafka'nın günlük hayatın rutininde yer bulan bir diğer karakteri. Nasıl Gregor Samsa "aile" içinde afallamış bir karakterse, Joseph K. da -ki kendisine bir isim bile çok görülmüştür- "çevre" yani dış dünyada afallamış bir karakter olarak çıkar karşımıza. Bir bankada çalışan, kiraladığı evinde tek başına yaşayan, arada dışarı çıkan kısaca monoton bir hayat sürmekte olan bir karakter. Ta ki bir sabah -30. yaşgününde- uyandığında, evinde birtakım adamlar kendisinin tevkif edildiğini söylerler ona. Ne işlediği suçtan, ne yargılama sürecinden, ne de nasıl bir duruma düştüğünden haberi vardır. Ona göre tüm bunlar, iş arkadaşlarının ona bir oyunu olmalıdır. Ama sandığı gibi bir oyun değildir bu. Tutuklanmıştır, hangi sebeple olduğunu bilmeden ama tutukluluk hali süresince günlük işlerini yapmakta serbesttir. Hatta sorgulama süreci bile Joseph K.'nın işlerini aksatmaması maksadıyla pazar günleri yapılmaktadır. Sorgulama için verilen adres ise yoksulların yaşadığı kenar mahallenin birinde bir aparman dairesidir. Rastgele girdiği bir apartmanda, daire kapısını çalmasıyla içeri alınır ve büyük bir kalabalığın içinde bulur kendini. Yaşanan tüm tuhaflıkların arasında bir başka tuhaf olan şey de herkesin Joseph K.'nın suçlu olduğunu düşünmesidir, ortada adı konulmuş bir suç olmadığı halde.

"Benim tutuklanmamın ve bu soruşturmanın arkasında yozlaşmış görevlileri, cahil müfettişleri ve sorgu yargıçlarıyla koca bir teşkilat var. Masum insanları tutuklayıp onlara karşı anlamsız soruşturmalar başlatıyorlar, tıpkı benim vakamda olduğu gibi. Bu teşkilat baştan aşağı bu kadar anlamsızsa, en üst kademesine kadar yozlaşmaması mümkün mü?" Joseph K.'nın, mahkemesinde "Demek badanacısınız" söylemi üzerine "Hayır bankacıyım"la başlayıp bu cümlelerle süren öfke patlaması, onu çıkış yolunu yolu kuranların dahi bilmediği -rüşvet varlığını sürdürdüğü halde- bir labirentte sıkışmış fare olmaktan çok fazla öteye götüremez ki kellesini rıza göstererek bıçak altına koyar nihayetinde.

Mahkeme, yargıç, avukat derken bilmediği suçun savunmasını yapmak için çabaladığı onca vakitte, düzene, düzensizliğe, adalete ve adaletsizliğe, suç ve cezaya, sistemdeki çürümüşlüğe, her kademeden rüşvet yiyicilere, hatta ahlaksızlığı gözümüzün içine sokarak ahlaksızlığa dair yozlaşmış tüm kurum ve değerleri kalın uçlu iğnelerle içlerindeki irini akıta akıta, okuru o karanlığa şahit yazarak anlatıyor. (Her ne kadar ölümünden sonra imha edilmesi vasiyetiyle yakın arkadaşına bırakılsa da, vasiyete uymayan arkadaşı Kafka'nın ölümünden sonra tamamlanmamış bölümleriyle bu eseri yayınlatmış)

Eserde "kanun kapısı" önünde içeri girmek için bekleyen ve bu uğurda kapıdaki bekçiye devamlı rüşvet veren bir taşralı imgesi vardır ki o taşralı ancak, ölmeden hemen önce öğrenir kapıdan geçmek için izin alması gerekmediğini... Aslında bu "kapı" imgesi bünyesinde pek çok anlam ihtiva ediyor. Keza, Joseph K. da bu anlamı/anlamsızlığı kendi çıkarımlarıyla sorguluyor.

Kafka okumak, yorgunluğa ne kadar rıza gösterebilmenize paralel bir keyif veriyor. Şöyleki kolay okunan, geride soru işaretlerine yer bırakmayan, kasvetli bir okuma atmosferinden uzak okumaları tercih edenler Dava'dan keyif alamayabilir. İtiraf etmeliyim benim için de çok kolay bir okuma sayılmazdı. Hele ki çizgi roman uyarlamasının o "kafkaesk" ortamı oluşturabilmek için siyah-beyaz hatta siyahın iç karartacak raddede bol kullanımıyla, "müstehcen" çizgilerin aşırılığıyla yormaması/sıkmaması mümkün mü bilmem. Dava'yı roman haliyle okumadığım için uyarlamanın fikrimce ne kadar başarılı olduğunu söyleyemiyorum.

Bir de şu dünya klasiklerinin çizgi romana uyarlanması iyi mi kötü mü tartışmasına kendi halinde bir okur olarak fikrimle dahil oluyorum: Önce yazılı metin okunduktan sonra çizgi romanı okunursa daha verimli olur. Shakespeare'i sadece çizgi romandan okumak, onun edebi şöleninden tat almadan masadan kalkmaya benzer ki, bu nefis cümlelerine büyük haksızlık olur.

(Shakespeare dedim, kimi eserleri çizgi romana uyarlandığı için)

Ve Dava'ya dönersek, başlı başına bir eleştiridir; sisteme, topluma, kanuna, adalete...ama kuzu gibi güdülen insanı da unutmamak lazım.

NTV Yayınları, basım yılı 2009, 128 syf.

2010-01-16T01:10:00.002+02:00

MERHAMETİ ERTELEMEK

Patricia Highsmith

Merhameti Ertelemek'le uzun zamandır aklımda olan yazarla tanışıyorum. Başlangıç için yerinde bir seçim mi bunu yakın zamanda okuyabilirsem en az bir kitabından sonra söyleyebilirim ancak. Polisiye-gerilimsever bir okur olarak seçtiğim bu kitap bildiğimiz ya da beklediğimiz manada korku öğesinden çok "kaygı"yı içeriyor. Ki bunu kitabı okuyarak tecrübe eden ben, kitaptaki tanıtım yazısından öğreniyorum. Yine bildik polisiye unsurlardan sürükleyicilik, kitapta hızını yavaşlatıyor. Fazla acelesi olmadan ilerleyen kitapta iki ana karakterin yılgınlıkları, arayışları, anlaşmazlıklarına tanık olan okuyucu uzun süre gerilimin nerede başlayacağını merak ediyor.

Kitabın ana karakterleri Sydney ve Alicia Bartleby, Londra'nın kırsalında yaşayan genç bir çifttir. Sydney, tv için dizi senaryoları yazar, yazmakta olduğu romanına ilave. Alicia ise resimle ilgilenmektedir. Bir gün, çiftin yanlarındaki eve yaşlı bir dul taşınır. Alicia yeni komşusuyla tanıştığında kadının da resimle ilgilendiğini öğrenir. Bu yan eve taşınan yaşlı kadın, gerilime sebebiyet verecek zat gibi klişe bir izlenim bıraksa da okur üstünde, daha çok etkisiz bir tanık rolü üstlenecektir kitapta (ölümünü saymazsak).

Sydney, yazdığı senaryoları satamamanın sıkıntısıyla boğuşurken, Alicia da bu kasvetli havayı solumaktan dertlidir. Alicia, birkaç günlüğüne tek başına tatile çıkacağını söyler, bu ayrılık ikisine de iyi gelecektir onlara göre. Sydney, Alicia gitmeden kısa süre önce eve bir halı alır ve Alicia'nın gidişinin ertesinde, aklına üşüşen kimi fikirlerin provasını yaparken bulur kendini. Erkenden kalkıp eski halısını rulo yapar ve arabasının bagajına koyup ormanlık araziye doğru yola koyulur. Burada bir çukur açar ve halıyı toprağa gömer. Aslında burada Sydney, "Alicia'yı öldürmüş olsaydım, ondan nasıl kurtulurdum?"un provasını yapmaktadır. Eve döndüğünde kendisini rahatlamış hisseder sanki gerçekten Alicia'yı öldürmüş ve kimsenin bulamayacağı bir yere gömmüş gibi.

Bu arada Alicia, başka bir şehirde, arkadaşlarının verdiği bir partide tanıştığı Edward Tilbury'e bir mağaza çıkışı rastlar ve birlikte yemek yerler. Alicia'nın kendince evin tekdüzeliğinden kurtulmak için çıktığı bu yolculuk, Edward'la gözlerden uzak buluşmaların yaşandığı, hatta sahte isimle bir ev tutulup birlikte yaşanılan bir ilişkiye dönüşür.

Alicia'dan uzun süre ses çıkmayınca meraklanan ailesi, Sydney'in rahat tavırlarından rahatsız olur ve olay polise bildirilir. Alicia, kayıp kız olarak gazetelerde yer alır. Polis soruşturma için komşuları Bayan Lilybanks'in ifadesini alır. Ne ki Sydney, kimsenin görmediğini sandığı halı gömme işinde Bayan Lilybanks'in halıyı arabaya koyarken kendisini gördüğünden habersizdir. Polis halıyı sorduğunda Sydney, halının küflendiğini ve çöplerin de çok geç toplanmasından dolayı halıyı gömdüğünü söyler. İlk araştırmada bulunamasa da ardından halı bulunur. İçinde Alicia yoktur (ki akıllarda böyle bir soru oluşmuştur).

Bu arada Sydney, Alicia'yla arasındaki anlaşmayı (kimse kimseyi aramayacak) polise anlatmadan gizlice Alicia'yı aramaya koyulur. Alicia'nın gidebileceği yerlere gider ve bir gün Alicia'nın partide tanıştığı bir adamı istasyonda görür. Kafasında ihtimallerle adamın peşine düşer ve adamın Alicia'yla buluştuğunu görür. Alicia, tanınmamak için saçlarını boyamıştır. Alicia'nın gizli ilişkisinden böylece haberdar olan Sydney, evine döner ve durumu bildiğini belirtecek bir harekette bulunmaz. Ama sonra, Alicia'nın kaybının insanlar üzerinde oluşturduğu şüphenin kendi işlerine gölge düşürmesiyle (Yapımcılar, senaryoları Alicia meselesi hallolana kadar askıda tutacaklarını söylerler) Alicia'ya mektup yazar. Durumu bildiğini, ona kızmadığını, ortaya çıkıp kendi adını temize çıkarmasını söyler. Alicia mektubu aldığında çılgına döner ve sevgilisi Edward'ın tüm sözlerine rağmen eve dönmeyi reddeder.

Ve bir gün, Alicia'nın ölü bulunduğunu öğrenir Sydney. Polis kaydına göre kayalıklardan atlayıp intihar etmiştir. Ama Sydney'e göre durum aksi de olabilir yani onu kayalıklardan Edward'ın ittiğini düşünmektedir. Sydney, Edward'ın evini bulur ve yüzleşirler. Daha sonra polise gittiğindeyse onlardan Edward'ı -zaten bildiği- öğrenir. Polis soruşturma için Edward'ın evine gittiğinde onu baygın halde bulur. Aşırı dozda ilaç alan Edward, polise ne Alicia'nın ölümü ne de Sydney'in evine geldiğinde yaşananları anlatamadan kısa sürede ölür. Merhamet yerini acımasızlığa bırakmış olabilir mi?...

Kurgu içerisinde Sydney karakterinin senaryo sinopsisleri epey bir yer tutuyor bu da biraz sıkıcı olabiliyor. Bir ilk okumaydı. Yazarı ve tarzını ifade edebilmek için tek başına bu kitap yeterli değil gibi geliyor. Belki Cam Hücre belki bir başka kitabı ya da kitapları okunduktan sonra o boşluk dolacak düşüncesindeyim.

Bir de Hitchcockseverim diyorum, Patrica Highsmith'in "Trendeki Yabancılar" romanını yönetmenimiz filme çekmiş 1951 yılında ve ben hâlâ izlememişim onu. Hadi bakalım, bu filmi de listeye ekleyelim yakın zamanda izle diye de not düşelim.

Ayrıntı Yayınları, basım yılı 2000, 207 syf.

Çeviri: Şen Süer Kaya

2010-01-08T14:15:00.001+02:00

BİRİ BİZİ HASTA EDİYOR

Prof.Dr. Ahmet Rasim Küçükusta

Bu pek iddialı başlığın altında ve devamında alt başlık/yan başlık "Hapı yutmamak için ne yapmalı?" sorusunun cevabını kitabın iç sayfalarında bulmak mümkün mü? Mümkün, aslında pek çoğunu bildiğimiz, bilmediklerimize de çok şaşırmayacağımız şeyleri anlatmış yazar.

Bugün ilaç sektörünün dünyanın en çok kazandıran sektörü olduğunu duysanız şaşırır mısınız bilmiyorum ama yakında marketlerde bile kendine yer bulacak reçetesiz ilaçlar. (ki asprin, gripin vb. ben bildim bileli var da) -bunlara tezgah üstü ilaç deniyormuş-. Peki bu iyi mi, ilaç reklamı yapılması ne kadar doğru (yabancı tv'lerde karşılaşılan bir durum), diş macunu, şampuan gibi ürün reklamlarında enstitü ya da vakıfların yer alması tüketicide güven mi güvensizlik mi oluşturur?, yine kimi vakıfların bilimsel bir vakıf olmamasına rağmen gıda ürünlerini tavsiye etmeleri ne kadar doğru?

Bunların yanında gereksiz yere çekilen röntgen ve tomografiyi, cep telefonunun sağllık üzerindeki olumsuz etkilerini, pek çok şeyde ama özellikle oyuncaklarda yer alan zararlı kimyasalları, güzel kokusuna kanıp sağlımızı tehlikeye attığımız parfümler, spreyler, deterjanlar, kırtasiye malzemeleri hatta yiyecek ve içecekleri...

"Sihirli minarel"den "öldürücü toz"luğa düşen ateşe dayanıklı kansorejen bir mineral olan asbest (ya da amyant)in kullanım alanlarının çokluğu, radon gazını, dizel yakıtı, egsozu zararlarıyla açıklıyor.

Kolestrolün sanıldığı kadar korkutucu olmadığını ve aslında ne olduğunu... Postmodern hastalık olarak tarif ettiği hiperaktivite ve dikkat eksikliğini bir de onun kaleminden öğreniyoruz.

Hayy Kitap'ın sağlık kitapları arasından seçtiğim bu kitabı daha önce yine aynı yayınevinden çıkan ve pek bilgilendirici bulduğum Serkan O.Yimsel'in Doğru Beslenmeyle İlgili Yanlış Bildiklerimiz kitabının beğenisiyle seçtim. Prof.Dr. yazarımız kimi yerlerde kendini tekrar etse de genel itibariyle faydalı bir esere imza atmış. Komplo teorilerine alıştık milletçe, o yüzden ilaç üzerinden oynanan oyunlar ve yazarın verilerle ifade ettiği anlatısı çok uzak gelmedi bana. Yazar yazmış ve ben de doğrudur diyorum. Niye mi şu diyaloğa bakın (tarafımca yaşanmıştır).

-Evet, çocuğun nesi var?

-Çocuğun ağzından iltihap kokusu geliyor. Grip olduğunda daha ağır ama olmadığında bile hafif bir iltihap kokusu duyuyorum.

Çocuğa döner, aç ağzını,yum gözünü olayından sonra

-Bademciğini aldırın bunun.

-Niye? Şiş mi bademciği, iltihaplanmış mı?

-Yok ama koku yapar zaten pek bir yararı yok. Beni dinle sen aldır bademciği.

-Bir de konuşurken çok net çıkmıyor sanki sesi acaba burnunda et olabilir mi?

-Ben de onu diyecektim, genzinde et vardır onun. Onu da aldır.

-Geniz akıntısı koku yapıyor olabilir mi?

-Yok. Geniz akıntısı koku yapmaz. Sen aldır onun bademciğini, geniz etini de aldır. Kaç yaşındasın sen?

-27.

-İnanmamış gibi bakıyorsun ama senin yaşın kadar meslek hayatım var benim.

-?!!!!!????... derin bir sessizlik ( iç ses: Ne yani bu seni akıllı mı yapar, senin gibi işi ticarete dökmüş bir zavallıya geldiğim için kafamı hangi duvara toslasam? Ya da benim için bir iyilik yapıp kafanı duvara toslar mısın?)

vay ki vayy ...................

Hayy Kitap, basım yılı 2008, 116 syf.

2010-01-08T13:50:00.000+02:00

BUNLARIN HEPSİNİ OKUDUN MU?

Mehmet Aycı

Faydalı bir okuma olacağı izlenimi uyandıran adıyla -ki bu sorunun ardından kitapta epey yazar-kitap listesi bulacağınızı düşünebilirsiniz- kitabı, kitapseveri anlatan bir deneme kitabı. Okuma eylemini, okurun eylemi gerçekleştirirken tattığı heyecanı anlatabilecek bir kitapla dingin bir sefere çıkmak istedim lakin umduğumu bulamadım ya da beklentilerime cevap vermedi diyelim.

Yazar ne anlatmış kitapta: Mesela kitap tutkunuysanız hazineye eş kitaplarınızı ödünç verirken iyi düşünün. Kitabın geri dönüşü olmayabilir olsa bile sizin beklediğiniz çabuklukta ve temizlikte olmayabilir. Ki bu gerçek kitapseverler için üzücü bir durumdur. Okusa da okumasa da kitap biriktiren enteresan kişilikler, sahaf sahaf dolaşıp kitap toplayan eski kitap düşkünleri, birbirlerine kitap listesi çıkaran okurlar, korsan kitaplar ve kitap hırsızlığı yapan aç okurlar... gibi kitap merkezli pek çok denemenin yer aldığı kitap mizahi bir dille yazılmış.

Denemeleri çok leziz bulmasam da çizimler müthiş. Daha önce de bir kitabını okuduğum, çizimlerine aşina olduğum Hasan Aycın'ın çizimleri bu kitapta Mehmet Aycı'nın her denemesenin başında yer alıyor.

Kütüphane Yayınları, basım yılı 2009, 176 syf.

2010-01-07T23:40:00.005+02:00

ÖKSÜZ ÇOCUKLAR GALERİSİ

Nurettin Durman

Yazmaya verilen ara uzadıkça okunan kitaplar da birikiyor. Hali hazırda on kadar kitap, hakkında bir-iki cümle yazması için bu okurun gözünün içine bakıyor. Biz de görevimizi yerine getirip bir başlayalım bakalım, gerisi gelir, ne de olsa bu blog okuduğum kitapları öncelikle kendime hatırlatmak için kuruldu. Dökülsün o zaman harfler düşüncelerimin peşi sıra...

Nuretttin Durman hakkında açıkçası fikrim olmadan, tamamen farklı yayınevi, henüz tanışmadığım bir yazar ve okuduğum türler arasında başı çeken romandan farklı türde yazılmış bir kitap seçme arayışındayken, şiirlerini pek beğendiğim Nurullah Genç'in kitap arka kapağındaki sözlerini okuyunca bu kitapta karar kıldık, aldık kitabı ve başladık okumaya.

Nurettin Durman şair ama öncesinde, hayatını idame ettirmek için yaptığı işlerden berberliğiyle tanınan bir şair. Berber şair, şair berber. Bu kitap da şairin memleketinden İstanbul'a gelişi, dükkanına uğrayan ünlü kalemleri, şiir sevdasını, kimi edebiyat dergilerinin (kendi şiirlerinin de yer aldığı) oluşumunu ve geçirdikleri sancılı süreçleri kendi hayatından kesitlerle harmanladığı sohbet havasında bir anı kitabı.

Kısa sürede okudum ama beklediğim keyfi pek alamadım demeliyim...

Artus Kitap, basım yılı 2007, 158 syf.

2009-12-14T14:35:00.003+02:00

Nihayet yeni kitaplarıma kavuştum. Yeni kitaplar yeni yazarlar demek. Mesela çokça işittiğim, hakkında tek bir olumsuz yorum okumadığım Murat Menteş Dublörün Dilemması ve yeni çıkan kitabı Korkma Ben Varım'la bir ilk. Daha önce okuduğum Tatlı Rüyalar'ın referansıyla Alper Canıgüz'ün Oğullar ve Rencide Ruhlar'ı, "hapisten kaçış" (Monte Cristo ve Prison Break sevgimden anlaşılacağı üzere) konulu Henri Charriere imzalı meşhur kitap Papillon/Kelebek, yazar araştırması yaparken karşıma çıkan benim için yeni bir isim Thomas Bernhard'ın Beton'u, bir-iki blogda (şu an çıkartamadım) gördüğüm, övgüyle söz edilen Patricia Highsmith'in Merhameti Ertelemek'i, yeni çıkan kitaplardan tarih konulu Resmi Tarih Yalanları, sevgili Serap'ın (Beynimin İçindekiler blog sahibesi/ tam bir kitap âşığıdır kendileri) iştah açan yazılarıyla övdüğü Şebnem İşigüzel Sarmaşık kitabıyla ve yine Serap referanslı Aslı Erdoğan kitabı Mucizevi Mandarin'le ( bir ilk kitap olacak), arka kapağında Nurullah Genç yazısını görünce pek sevdiğim şairin referansıyla Nurettin Durman'ın Öksüz Çocuklar Galerisi'ni, matematik üzerine Yunan yazar Apostolos Doxiadis'in Petros Amca ve Goldbach Sanısı'nı, Mehmet Aycı'nın Bunların Hepsini Okudun mu? kitabı, Hayy Kitap'tan Prof.Dr.Ahmet Rasim Küçükusta kalemiyle Biri Bizi Hasta Ediyor'u ve her kitapseverin kitaplığında yer alması gereken inceleme kitaplarıyla Berna Moran'ın Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış'ı (1.cilt) kitaplıkta yerlerini aldı.

Küçük kuzumu da unutmadım tabi. Kısa süre önce Kaknüs Yayınları'ndan çıkan Cemile serisinin on küsur kitabını aldıktan sonra serinin diğer kitaplarına ara verip Tudem'in keyifli kitaplarından Obur Prenses'i aldık kendisine. Bir de okumayı çok seven iki komşu çocuğuna da Monte Kristo Kontu, Küçük Kadınlar, Define Adası ve Güliver'in Gezileri'ni hediye aldık.

Aldık aldık da daha kitapların kapağını açmadan yeni kitap hayalleri kuran okura ne denir bilemedim şimdi :-)

iyi okumalar herkese...

2009-12-04T14:15:00.000+02:00

AĞLAYAN DAĞ SUSAN NEHİR

Ayşegül Devecioğlu

Bir kitapsever olarak yeni yazarlarla tanışmak ve onların büyülü kalem odalarına, söz dünyalarına dalmak heyecan verici olmuştur hep. Ayşegül Devecioğlu'yla tanışırken de aynı duygular içindeydim. 2008 yılı Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görülen bu kitap pek de aşina olmadığım bir dünyanın kapılarını araladı. Romana konu olan Çingeneler, bu yersiz yurtsuz halk çocukluğumuzdan süregelen bir inançla korku unsuru olarak yerleşirken belleğimize, yazar bizden birini yollamıştır aralarına, bir gözlemci ve bir anlatıcı olarak Çingene karakter Naciye Abla'nın izinden onu ve Çingene kültürünü onların yazısız ama sözlü kurallarının hüküm sürdüğü Çingene diyarına, bu topraklarda yanıbaşımızda yaşayan, göçerlikten yerleşik hayata geçen Edirne Çingenelerinin yaşantısına okur olarak dahil etmiştir bizi.

Yazarın kitap girişine iliştirdiği şu Çingene laneti, yerleşik de olsa onu benimsemeyen bir halkı anlatıyor:

"Sonsuza dek yeryüzünde dolaşıp dursunlar, geceledikleri yerde ikinci kez konaklamasınlar, su içtikleri kaynaktan ikici kez içmesinler, bir yıl içinde aynı nehirden iki defa geçmesinler"

Birinci tekil ağızdan anlatılan kitabın anlatıcısı bir genç kadın ve evlerinde çalışan Çingene kadını Naciye Abla'nın öyküsünü anlatmakta bizlere. Çocukluğunda öykülerini dinlediği Çingenelerin; birbirinden güzel giysiler diken, kocasının terk edişiyle hayata küsen terzi Malihulya'nın, uyurgezer Sairfilmenam'ın, evlendiği kızları kısa sürede terk eden ve gidişinden sonra kızların kansızlıktan öldüğü çalgıcı Kankurutan'ın, çocuğu olmadığı için kocası terk edince intihar eden Mayabozan'ın efsunlu hikayeleri gibi.

Naciye Abla öldüğünde çocukluğunun bu büyülü kişisinin izlerini yaşadığı kentte, Edirne'de aramaya karar verir ve yola çıkar. Çocukluğunda kimi zaman gittiği bu şehir ve Çingene mahallesi artık ona Naciye Abla'yı ve Çingeneleri anlatacaktır. Basri'yi öğrenecektir mesela. Neden bir gözü kör, hasta ve yaşlı bir adamla evlendiğine akıl sır erdiremediği Çingene kadınının aşık olup evlendiği çaldığı kemanıyla kalpleri fetheden ilk eşi Basri'yi. Basri, çocuğu olmayınca terk eder Naciye'yi. Başından iki evlilik daha geçer Basri'nin ve bir gün son evliliğinden olan oğlu Güney'i bırakır Naciye'nin kapısına. Ne ki Naciye çocuğu içeri almaz. Soğukta kapı önünde bekletilen bebek yıllar sonra Kahramanmaraş'ta, ölen annesinin ailesinin yanında yaşarken Basri oğlunu yanına alabilmek için peşine takıldığı Solcular ve Çingenelerle birlikte Aleviler ve Sünniler arasında geçen, tarihe Maraş katliamı olarak geçecek olayların içinde bulur kendini. Vahşetin kol gezdiği Maraş sokaklarında bulur oğlunu. Ve bir gün yine Naciye'nin kapısına gelir Basri'nin oğlu Güney ve diğer evliliğinden olan kızı. Bu sefer Naciye kapısını açar çocuklara, sonrasında da.

Evlerinde çalıştığı sürece Çingene kimliğini her şekilde gizlemeye çalışan; Çingenelerin fal bakmasına rağmen kendisini bir kez bile fal bakarken görmediği, etsiz yemek pişirmeyen Çingenelere inat ağzına et sokmayan bu Çingene kadını, ne kadar sıyrılmaya çalışsa da kimliğinden teninin kendini ele veren esmerliği ve ruhuna sinmiş göçebelik duygusu silemez kimliğini. Her sıkıldığında yıkıp yeniden inşa ettiği evi gibi, bahçesindeki büyüklüğü ve bereketiyle anlattığı aslında kurumuş erik ağacı gibi.

Çingene kadını yalancıdır. İyi ya da kötü niyet gütmeksizin bir hikaye uydurur dinleyicisine. Anlatısını diliyle süsler. İşte aynı bereketli erik ağacının hikayesi gibi. Bir soru sorar anlatıcımız Naciye Abla'nın ölümünden epey sonra gittiği şehrin Çingene mahallesinin sakini üç beş kişiye. "Hüseyin Amca'yı tanıyor musunuz?-Naciye Abla'nın bir akrabası- Aldığı cevaplar; kimine göre Hüseyin Amca Tekirdağ'a yerleşmiş, kimine göre çok kötü bir hastalık geçirmiş ve ölmüş, kimine göre turp gibiydi, yaşıyordu kimine göre çok zengin olmuştu. Çingene diyarında yalan, hiç yıkılmayan bir tiyatro sahnesiydi ve oyuncular bu sahnede her daim rollerini yaşıyorlardı.

Çingene buydu, gerisi onlardan olmayan "gaco"ydu.

Yazarın kendi hikayesini araştırdığımda kendisinin 12 Eylül darbesi sonrasında kitapta geçen Çingene mahallesinde saklandığını öğrendim. Kitabı da belki minnet borcuyla "Atiye Abla'ya, onun yurtsuz ve yazısız halkına" ithaf etmiş.

Bir kitap, bir okuma bir anda belleği olumsuz hislerden yıkayıp yerine daha sevecen hisler bırakır mı bilmiyorum ama en azından ılımlı yaklaşmayı öğretebilir belki.

Metis yayınları, basım yılı 2007, 259 syf.

2009-11-17T22:21:00.010+02:00

Kitap konulu bir mim/sobe aldım, sevgili Aslı 'dan.

Konu kitap olunca bize de yazmak düştü. Teşekkürler Aslı.

Şu anda okumakta olduğunuz kitap ve konusu

_Son günlerde fazlaca gerilim-polisiye okuduğum ve biraz da bu türden yorulduğum için yeni seçimimi daha dingin olacağını düşündüğüm bir kitap, Ayşegül Devecioğlu'nun Ağlayan Dağ Susan Nehir romanıyla yaptım. Kitabın konusuna gelince henüz birkaç sayfa okudum. Bittikten sonra hakkında yazarım.

En son aldığınız kitap

_Bir süredir kitap almıyorum, kütüphaneden faydalanıyorum. Ama kendi kitaplığıma en son eklediğim kitaplar, Keiji Nakazawa'nın Yalınayak Gen manga dizisi.

Şimdiye kadar aldığınız kitaplar içinde en sevdiğiniz

_Manga türüne girişi yaptığım Yalınayak Gen serisi, Ali Ayçil kitaplarım ve Hamlet. Hayır, soruyu yanlış okumadım, tek kitapta karar vermek zor. Ama bu üçü ağır basanlar.

Bir türlü bitiremediğiniz bitirseniz de size illallah dedirten kitap

_Kitab-ı Duvduvani/Y.Hakan Erdem. Bitirdim, çok nadir başladığım kitapları yarım bırakırım. Bunu da bitirdim.

Elinizdeki kitap bitince okumayı düşündüğünüz kitap

_Bugün kitap seçimi yaparken Salman Rüşdi, Orhan Pamuk, Herman Hesse ve Trevanian'da aklım kaldı. Bunlardan biri olabilir.

Ben de Bozgun Odası 'nın cevaplarını merak ediyorum. (Merak ettiğim diğer blog sahipleri çoktan cevaplamış zaten. Hepsini keyifle okudum.)

2009-11-17T00:40:00.001+02:00

ŞEYTAN YEMİNİ

Jean Christophe Grange

Farkındayım, bu aralar Grange'la pek haşır neşiriz. Polisiye-gerilim merakım kısa sürede yazarın dört kitabını okuttu bana ama bu kitaptan sonra bu türe biraz ara vereceğim. Bir süre daha kütüphane kitaplarından faydalanacağım. Ne yazık ki kütüphanemiz kitap çeşitliliği ve güncellenme açısından biraz kısır vaziyette. Hal böyle olunca okumak istediğim yeni türler ve yazarlardan uzakta kalıyorum, bir süreliğine.

Şimdi lafı toparla da Şeytan Yemini'ne gel bakalım ey okur: Gelelim efendim, hay hay...

Din olgusunun yazında kendine yer bulması çok eskilere dayanıyor evet ama sanki şu meşum tarih 2012'ye doğru bu konu inanılmaz derecede artış gösterdi dünya edebiyatında. Dinler, tarikatlar/sapkın tarikatlar, mezhepler, kutsal metinler, törenler, ayinler... Din başlığı altında akla gelecek ne varsa polisiye, gerilim, macera... gibi pek çok türde kendine yer buluyor işin ilginci bu kitaplar da çok satıyor. Reklamın bu satışlardaki öncelikli katkısını bir köşeye çekersek geriye ne kalıyor? İnsanoğlunun gizeme duyduğu merak. Bu kitaplar gizli bir şeyleri ortaya çıkarır, her kafadan ses çıkar, komplo teorilerine meraklı kimi kişiler tarafından kabul görür, sırları ortaya dökülenlerse yazılanları safsata olarak nitelendirir. Acaba hangisi doğru? İşte kendine birbirinden uzak iki nokta oluşturan bu konuyu bir çizgiyle birleştiren ve ona doğru adını veren şey sadece "bilme merakı". İyi ve kötünün savaşı, bir yerde yazarın tabiriyle "Tanrı ve Şeytan'ın savaşı"... Şeytan Yemini, fazlasıyla Hristiyan öğenin varlığıyla, Şeytan'a tapanların ritüelleriyle, neredeyse sayfa aşırı yer alan Fransızca adres bilgileriyle, okurun gözüne sokulan reklam markalarıyla ve karakter fazlalığıyla okuru gerçekten yoruyor. Ama Grange yine şaşırtıcı zekasıyla beslediği bu kitabını da okutturuyor.

(Bu parantezi niçin açtık, Grange beğeni listemi okuduğum dört kitap arasında yaparsam; başı Siyah Kan çekiyor, ikinciliği Kurtlar İmparatorluğu, üçüncülüğü Leyleklerin Uçuşu ve son sırayı da Şeytan Yemini alıyor. İlginçtir ki okuma sıram da bu şekildeydi.)

İyi, hoş da hala kitabın konusuyla ilgili bir cümle göremedik diyen okurlar için aşağıdaki satırlar geliyor.

Mat Durey ve Luc Soubeyras... Aynı Katolik okulunda okumuş iki arkadaş... Biri Tanrı biri Şeytan arayışında... Yıllar sonra biri cinayet masası biri ahlak masasında polis olduklarında da arkadaşlıkları devam ediyor. Mat, en yakın arkadaşı Luc'un beline taş bağlayıp kendini nehre atmasına bir anlam veremiyor. Ona göre Luc, inancı yüzünden intihar edebilecek biri değil. Luc, intihar ediyor, ölmüyor ama ne zaman uyanacağı belli olmayan komaya giriyor. Mat ise Luc'u intihara götüren sebebi bulmayı kendine görev biliyor ve Luc'un üzerinde çalıştığı olayları araştırmaya koyuluyor. Buldukları onu Sylvie Simonis'e götürüyor. Yıllar önce bir kuyuda ölü bulunan kızı Manon'un şüpheli ölümü, anne Sylvie'nın dehşet şekilde öldürülüşü... Otopsi sonuçlarına göre cesette yer alan leş yiyici çeşitli böcekler, nereden geldiği belli olmayan vücut içindeki ışıklı liken ama hepsinden önemlisi cinayet mahallinde "Işıksızları Koruyorum" imzası.

Kimdir bu "ışıksızlar"? Mat, din adamları, polisler, doktorlar üçgeninde Simonis cinayetini çözmeye uğraşırken, Simonis olayına benzer iki vakayla daha karşılaşıyor. Hepsinin ortak noktası, cesetlerde böcekler, liken ve ısırıklardan başka, suçunu itiraf eden katillerin geçmişlerinde ölümden döndükleri, koma sürecinde bir negatif ölüme yakın deneyim yaşamış olmaları/ya da yaşamış olduklarını sanmaları...

Mat, Simonis ailesinin küçük kızı Manon'un ölmediğini öğreniyor. Manon, yirmi iki yaşında adını değiştirmiş olarak çıkıyor karşısına. Mat, kıza âşık oluyor, bir yandan kızın kendisini Şeytana taptığı için kuyuya atan annesinden intikam almak amacıyla onu öldürdüğü şüphesini ortadan kaldırıp Manon'u aklamaya, bir yandan da Manon'u peşinde olduklarını düşündüğü Işıksız arayıcılarından korumaya çalışıyor. Manon, yıllar önce annesi tarafından kuyuya atıldığında ölmemiş ve bir doktorun uyguladığı sistem sayesinde hayata dönmüştür. Ama komada kaldığı süre içinde Şeytanın kendisine göründüğü ve Manon'un da artık ona hizmet ettiği iddialarına karşı koyan Mat, Luc'un komadan çıkması ve kendisiyle konuşmasıyla şaşkına döner. Karşısındaki Luc, bambaşka biridir ve Manon'un, Mat'in düşündüğü gibi biri olmadığını, Şeytanın izinden gittiğini ve cinayetleri onun işlediğini söylemektedir.

Ne ki Mat'in, Simonis davası ve aynı şekilde işlenmiş cinayetler hakkında yaptığı araştırmada hep aynı doktor çıkar karşısına. Mat, doktoru bulduğunda gerisi çorap söküğü gibi gelecek, katil ya da katilleri ararken aslında aradığı kişinin, Şeytanın ta kendisinin yıllardır yanıbaşında olduğunu görecektir.

İyi ve kötünün yüzleşmesi ve silahların çekildiği final sahnesi...

Grange, yine yaptın yapacağını ama bu bünyenin üst üste bu kadar gerilimden sonra biraz dingin okumalara ihtiyacı var, Taş Meclisi'ne geçmeden bir süreliğine sana "sonra görüşürüz" diyorum. Belki yakında ama sonra...

Doğan Kitap, basım yılı 2007, 519 syf.

2009-11-10T00:00:00.001+02:00

İSYAN GÜNLERİNDE AŞK

Ahmet Altan

Yine bir ilk okuma, yine bir yeni yazar keşfi. Bilinçli bir seçim değildi. Sevdiğim bir arkadaşım kitabı elime tutuşturunca bize de okumak kaldı. Ahmet Altan'ı gazeteci kimliğinin dışında bilmeyen bir okur olarak ve sadece bu kitabıyla değerlendirecek olursak çok başarılı ya da özgün bulmadım. Kitap için, yine de iyi vakit geçirttiğini ama geride iz bırakmayan bir kitap olduğunu söyleyelim.

Kitap yazarın Kılıç Yarası Gibi adlı kitabının devamı niteliğindeymiş. Onu okumadım ama bu kitaptaki karakterlerin o kitapta da yer aldığını öğrenince karakterlerin öncesini merak etmedim değil.

İsyan Günlerinde Aşk, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra ortaya çıkan bir ayaklanma, 31 Mart Vakası (1909)'nın devamı isyan günlerinde, aşkı, ihaneti, tutkuyu anlatırken tüm bunları can çekişen, padişahı devrilen ve sürgüne gönderilen, yönetimi ele geçiren İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kararsızlığı arasında yolunu şaşırmış bir halkın, "din elden gidiyor!" diyen dindar kesimle "mürtecilere göz açtırmayacağız" diyen ihtilâl sevdalısı askeri kanadın arasında sıkışan bir ülkenin üst tabaka insanlarının hikayesi. Üst tabaka diyorum çünkü karakterler, padişah, onun doktoru, doktorun ailesi, hayli zengin bir şeyh efendi ve yüksek rütbeli subay...

Kitap bir torunun dedelerinin hikayesini anlatmasıyla başlıyor. Ama bu öyle sıradan bir torun değil anlattığı da sıradan bir hikaye değil. Osman, kiminin delirdiğine hükmettiği bu zat, ölüleriyle konuşuyor, her biri ona kendi hikayesini anlatıyor o da dinliyor, birbiriyle bağlantılı olan bu insanların ruhları, Osman'ı geçmişe götürüyor kâh İstanbul'da kâh Selanik'te isyan günlerinin izini sürüyor.

Osman en çok Hasan'ı seviyor ölüleri arasında. Hasan, Şeyh Efendi'nin hem adamı, hem damadı. Cüce bir karısı var Hasan'ın. En çok da geceleri nefret ediyor karısından...

Padişah II. Abdülhamid sarayında payitahtın durumunu izlerken saray doktoru Reşit Paşa padişaha arkadaşlık eder, paşanın aklında ise güzeller güzeli ayrıldığı eşi Mihrişah Sultan vardır. Mihrişah Sultan, yanında iki torunuyla birlikte Paris'tedir. Oğulları Hikmet Bey, yine güzeller güzeli eşi Mehpare'nin ihaneti ve kendisini terk etmesi karşısında intihara kalkışır ve kendini vurur. Tedavisinden sonra İstanbul'a dönen Hikmet Bey, eski karısını unutamaz ama odalığı Hediye'yle geçirir vaktini ta ki Dilara Hanım'ın kızı Dilevser'le evlenene dek.

Ve Ragıp Bey... Şeyh Efendi'nin bir diğer damadı. Ragıp Bey, subaydır ve bir gün Dilara Hanım'la tanışır. Evlidir evli olmasına ama Dilara Hanım'ın ilgili tavırlarına karşı koyamaz. Durum, Şeyh Efendi'nin ve karısının kulağına kadar gider ve karısının isteğiyle ayrılırlar ama Dilara Hanım'da eksik bulduğu adını koyamadığı bir şey onu İstanbul'dan uzaklara götürür.

Hikmet Bey'in eski eşi Mehpare ise bir Yunanla yaşadığı ilişkiyi bitirip İstanbul'a döner. Burada çocuklarına yakın olmak istemektedir ne ki kızı onun, üvey babasını aldatmasını affedemez. Mehpare'nin Şeyh Efendi'yle olan evliliğinden bir kızı -Rukiye- ve Hikmet Bey'le olan evliliğinden bir oğlu vardır ama iki çocuğun bakımını da Hikmet Bey'in annesi Mihrişah Sultan üstlenmiştir. Rukiye ise öz babası Şeyh Efendi'yle olan sorunlarını halletmiş ve Tevfik Bey'le evlenmiştir.

Hikmet Bey, Mehpare, Hediye ve Dilevser; Ragıp Bey ve Dilara Hanım; Rukiye ve Tevfik Bey...

Aşklar, âşıklar, yazıya dökülen müstehcen ilişkiler...

Kitabın tarihi dokusu güzel verilmiş ama bir şeyler eksik, anlatım doyurucu değil...

Kitap zamanında çok konuşulmuş, hatta kitapta yer alan kimi cümlelerin Ziya Şakir adlı yazarın Sultan Hamid'in Son Günleri adlı eserinden çok az bir değişiklikle bu kitapta kullanıldığı ileri sürülüyor. Cümleleri okudum pek bir benzerlik var, sadece bunu söyleyelim.

Ama ölülerin konuşturulması işte bu güzeldi...

Can Yayınları, basım yılı 2001, 468 syf.

2009-11-09T01:00:00.001+02:00

LEYLEKLERİN UÇUŞU

Jean Christophe Grange

Okur tavsiyelerine uydum, Leyleklerin Uçuşu kütüphaneden alındı, Taş Meclisi ise bir sonraki okumaya devredildi. Bir de Kızıl Nehirler'i bulabilsem...

Leyleklerin Uçuşu hakkında okuma öncesi yaptığım kısa araştırma sayesinde biraz bilgim vardı. Leylekler aracılığıyla yapılan elmas kaçakçılığını anlattığını biliyordum ama kitabı okumaya başladıktan sonra, konunun bu kadarla kalmadığını, Grange'ın o dehşet sahnelerinin bu kitapta da yer bulduğunu gördüm. Yani yazar yine gerdi bu okuru.

Anlat bakalım "evvel zaman içinde"... İsviçreli Kuşbilimci Max Böhm, her yaz sonu göç eden halkalı leyleklerinin baharda eve dönmemeleri yüzünden endişelidir. Kayıp leyleklerin izini sürmesi için arkadaşı olduğu bir çiftin evlatlık oğluna iş teklif eder. Bu teklife göre, otuz iki yaşında, tarih doktorası yapmış ama işi olmayan Louis Antioche, leyleklerin Orta Afrika'ya kadar uzanan göç yolunu takip edecek, böylece leyleklerin başına ne geldiğini bulacak ve karşılığında banka hesabı kabaracaktır. Tarih eğitimi almış biri için hayatına renk getireceğini düşündüğü bu teklifi kabul eder Louis ve Max Böhm'ün kendisi için hazırladığı pasaport, vize, araba, para, aranacak kişilerin telefon numaraları listesi ... gibi ihtiyaçlarını ve izleyeceği yol haritasını alır. Yolculuğa çıkmadan önce son bir kez Böhm'le görüşmek için evine giden Louis, onu leylek yuvasının içinde öldürülmüş olarak bulur. Otopside M.Böhm'ün kalp nakli yaptırdığını öğrenir. Burada İsviçre polisi H.Dumaz'la aldıkları ortak karar sonucu H.Dumaz, kuşbilimciyi araştıracak ve Louis de kayıp leyleklerin izinden gidecektir.

Leyleklerin göç yolu üzerinde ilk durak Bratislava olur. Burada kuşbilimcinin leyleklere gözcü olarak tuttuğu adamdan kendisinden önce iki kişinin daha gelip sorular sorduğunu öğrenir. Ardından Sofya'ya geçer. Burada Minaüs adlı bir Fransız dilbilimci yardımcı olur ona. Minaüs onu Balkanların en önemli kuşbilimcisi dediği Rayko Nikoliç'e götürecektir. Ama bir Rom (çingene) olan Rayko'nun öldürüldüğünü öğrenirler. Rayko vahşice öldürülmüş, göğsü yarılıp kalbi çalınmıştır ama bir çingene olduğu için polis olayın üstünü hayvan saldırısına uğradığını söyleyerek örtmüştür. Louis, Rayko'nun otopsisini yapan yine bir Rom olan doktor Milan Curiç'le

tanışır. Doktordan Rayko'nun uyuşturulmadan kalbinin çıkarıldığını öğrenir. Sofya'dan ayrılmak için gara gittiğinde iki silahlı adamın ellerinden güçlükle kurtulur ama adamlardan birini öldürmüştür.

Ve İstanbul, İzmir derken İsrail'e gelir. Burada iletişime geçeceği adamı bulmak için bir kibutzun yolunu tutar ne ki aradığı bu adam da öldürülmüştür. Adamın kız kardeşi Susan'a başından geçenleri anlatır ve ondan da bazı bilgiler öğrenir. Ama İsrail'de de takiptedir. Garda peşine takılan diğer adam burada da onu bulmuştur. Louis, havada leylekle çarpışan bir uçak pilotunun miğferinde elmas parçasının bulunduğunu ve böylece kuşbilimcinin halkalı leyleklerinin aslında elmas kaçakçılığının kuryeleri olduğunu; peşine takılan iki adamın Tek Dünya adlı hayırsever bir örgütün elemanı olduklarını öğrenir. Susan bir anda ortadan kaybolur ve Louis, onun olayı çözdüğünü ve abisinin leylekleri öldürerek ayaklarından çıkardığı halkaları da yanında götürdüğünü anlar. Elmaslar, halkaların içindedir ve Susan elmasları satacak alıcı aramaya başlamıştır bile.

Louis, Paris'e geri döner ve polis müfettişi Dumaz'ı arar. Ona Susan'dan bahseder ve onu bulup korumasını ister. Diğer leylek grubunu izlemek için Orta Afrika'ya gider. Burada kuşbilimciyle bağlantılı olduğunu düşündüğü Otto Kiefer'in peşine düşer. Ormanda yerlilerin yaşadığı bir kampta kalır ve hayvan saldırısına uğradığı için ölen bir kız için tutulan yasa şahit olur. Ama o, bu ölümle ilgili aklındaki soru işaretlerini açığa çıkarmak için ormanın içine bir rahibenin kurmuş olduğu dispansere gider. Rahibenin yardımıyla kızın mezarını açarlar ve rahibenin yaptığı otopsiyle kızın kalbinin çalınmış olduğunu öğrenir. Devamında Tek Dünya'nın gizli yüzünü, hep aynı kan verilerine sahip kişilerin öldürüldüğünü, ortada elmas kaçakçılığından çok daha büyük ve dehşet verici bir suçun döndüğünü anlar. Ve aradığı adamı, Otto Kiefer'ı bulur...

Ardından Paris'e döner. Elmas kaçakçılığını çözmüş ama kalp hırsızlarını bulamamıştır henüz. Elindeki bilgilerse işin başında, Fransızca konuşan, Afrika'ya sürgüne gitmiş ve kuşbilimcinin kalp naklini yapan bir doktor olduğudur. Peki kimdir bu doktor? Öğrendiği yepyeni bilgiler onu evlatlık alan ailenin yanına götürür. Burada kendisi ve öz anne-babası hakkında korkunç gerçekleri öğrenir. Yolculuğun son durağı Kalküta'yadır. Louis burada Tek Dünya adlı örgütün gerçek yüzünü görecek, örgütün başındaki adamla ve kendi geçmişiyle hesaplaşmaya girecek, hayatının en acı gerçeğini, kalbini çalmak isteyen adamı kendisine benzer bir geçmiş yaşayan Rom doktor Milan Curiç'le tarihe gömecektir...

Grange, şaşırtıyor. Karmaşık kurmacasıyla, dehşetiyle, pek çok yeri ve beraberinde kültürü hikayeye yedirişine ve onca karmaşanın içinden ustalıkla çıkan final sahnesiyle.

Doğan Kitap, basım yılı 2006 (1.basım 2002), 358 syf.

2009-11-02T01:00:00.002+02:00

GÖÇEBE

Stephenie Meyer

Kadınların hayalgücü daha mı fazla çalışıyor ne? Popüler fantastik kitaplarda kadın yazarların imzalarını çokça görmeye başladık. Alacakaranlık dizisinin yazarı, çok satanlar listelerinden inmeyen Stephenie Meyer de bu yazarlardan biri. Göçebe hariç kitaplarını okumadım ama dizinin ilk filmini izledim. Sevdim mi, hayır, vampir hikayelerinden hoşlanmıyorum modernize edilmiş olsa da. Göçebe elime geçtiğinde kafamda soru işaretleri gitti geldi, hem çok satan dedim, hem vampir hikayeleri yazmış dedim, kalın da bir kitap, okusam mı okumasam mı, zaman kaybı olmasın dedim, en sonunda da "ee çok uzattın, hele bir başla dedim" ve başladık okumaya...

İlk sayfalar... Anlatılan sahneyi gözümün önüne getirmeye çalışıyorum. Şifacı, sahip, ruh, avcı, tesellici... İnsan bedenine girmiş ruhlar, bir şifacı eşliğinde -ki bu doktor oluyor- intihar etmiş bir insanın bedenine yeni bir ruh yerleştiriyorlar. Bu ruh, dünyadan önce yedi gezegende yaşamış, öyle ki kimi zaman bir çiçek, kimi zaman bir örümcek, bir ayı, bir yarasa hatta su yosunu olmuş. Şimdiyse Melanie adlı bir genç kızın bedenine yerleştirilecek. Çok gezegen gördüğü içinse yeni adı Göçebe olacak.

Dünya, kendisini "vahşi, saldırgan ve öldüren" insanların elinden kurtarıp daha güzel, yaşanılacak bir yer haline getirmek isteyen ruhların istilasına uğramıştır. Avcı adı verilen bu ruhlar, insanları yakalayıp bir şifacı eşliğinde, kiryoterapi adlı kutularda bekletilen ruhları tranplantasyon adı verilen bir işlemle insan bedenine yerleştirirler. Dünya, bu yeni bedenler sayesinde çok daha sakin bir yere dönüşmüştür. Ama henüz tüm insan ırkı bu değişimden geçmemiştir. Dışarda hâlâ insan avına çıkmış avcılar ve mağaralarda yaşayan "insan" avlar vardır.

Ve Göçebe, üniversitede tarih dersi hocalığı yaparken bir yandan da yeni bedeniyle dünya hayatına uyum sağlamaya çalışmaktadır. Ama bedenin eski sahibine -yani asıl sahibi- ait hatıralar rahat durmamakta ve bedenin yeni sahibi Göçebe'yi rahatsız etmektedir. Bu, ruh yerleştirme işleminden sonra nadir görülen bir durumdur ve bir şifacının duruma el atması gerekmektedir. Yeni bir bedene yerleştirilme ihtimali ve bedenin asıl sahibi Melanie'nin hatıraları onu bir karar eşiğine getirir. Bu hoş olmayan durumdan kimseye bahsetmeyecek ve içinde ikinci bir kişilik gibi yaşayan Melanie'nin dediklerini yapacaktır.

Melanie, kardeşi Jamie ve erkek arkadaşı Jared'ı bulması için Göçebe'den yardım ister. Bir beden ve iki kişilik olarak, arkalarında Göçebe'yi takibe alan Avcı'yı atlatarak çölde bir arayışa çıkarlar. Açlık, susuzluk ve yorgunluktan bayıldıklarında bir el yardımcı olur onlara, daha doğrusu Göçebe'ye. Göçebe, insan bedenine girmiştir ama ruhlarla insanları birbirinden ayıran ve içine bir ruh yerleştirilmiş bedeni ele veren gözleri onu insanların gizlendikleri mağarada bir esarete mahkum eder. Bu mağarada, avcılardan saklanmış insanların arasında o bir ruhtur. Onu bulup mağaraya getiren ise Melanie'nin Jeb Amca'sıdır.

Göçebe, Melanie'nin bedenine sahip olduğu için Jeb Amca korumasında olsa da mağaradaki diğer insanlar için o bir "yaratık"tır ve öldürülmesi gerekmektedir. Jeb Amca, Göçebe'yi insanların öfkesinden uzak tutabilmek için önceleri onu bir hücrede tutar, bir süre sonraysa onu aralarına dahil eder. Yiyecek tedariki için birkaç haftalığına bir grupla mağaradan ayrılan Jared, mağaraya döndüğünde gördüğü manzara karşısında dehşete kapılır. Melanie karşısındadır ama o artık bir yabancıdır. Melanie'nin bedenini ele geçiren bu ruha, Göçebe'ye karşı önceleri çok acımasız davranan Jared, Melanie'nin kardeşi Jamie'nin Göçebe'den -mağarada verilen adıyla Göçer'den- hoşlanmasıyla zamanla durumu kabullenir. Göçer de Melanie gibi Jared'den hoşlanmıştır ama Jared'in aklındaki Melanie'dir ve Göçer, beyninde hiç susmayan Melanie'nin sesiyle duygularını belli etmemeye çalışır. Göçer, bir süre sonra birkaç kişi dışında herkesin sevgisini kazanmıştır. Özellikle Ian, Göçer'den çok hoşlanmıştır ama bedenin asıl sahibi Melanie bu durumdan hiç hoşnut değildir. Melanie'nin hâlâ Göçer'le birlikte aynı bedende olduğunu öğrenen Jared, Melanie'nin aralarına dönmesini istemektedir ama bunun için Göçer'in bedeni terk etmesi gerekmektedir. İnsanların sevgisini kazanan Göçer, büyük bir özveriyle bedeni terk edeceği ve öleceği sırada bambaşka bir şey olur. Melanie bedenine geri döner, peki Göçebe'ye ne olur?

Ve insanlar, ruhların istila ettiği dünyada şimdi ne yapacaklar?...

Kitap, sayfa sayısının çokluğuna ve ilk yüz sayfa kadar kısmın sıkıcılığına rağmen sabırlı davranırsanız size keyifli bir okuma yaşatıyor. Sıkıcı evreyi geçtikten sonra çabuk ilerleyen, sürükleyici bir anlatımla ve hareket kazanan sahneleriyle fantastik edebiyatın lezzetini okura tattırıyor Göçebe.

Epsilon Yayınevi, basım yılı 2009, 679 syf.

2009-10-30T02:45:00.003+02:00

DA VINCI ŞİFRESİ

Dan Brown

Çok satan kitaplardan bir diğeri... 2003 yılında New York Times tarafından tüm zamanların en çok satan kitapları arasında ilan edilen bir kitap, yine çok satanlar listesinde aynı anda dört kitabıyla yer alan tek yazar ünvanlı bir kalem... Time dergisi yazarı dünyayı etkileyen 100 önemli insan arasında göstermiş. Bu kadar yüceltilmiş bir yazar kitabında ne anlatmış olabilir? Kitap hakkında hiçbir fikrim olmasaydı sadece bu özelliklerini bilseydim acaba konuyu tahmin edebilir miydim? Belki. Zaten adı da kendini ele veriyor. Şifre... Demek ki biraz şifreler, biraz sanat (Da Vinci), biraz komplo teorileri, illaki din, çokça kovalamaca...

Kitap, Hristiyanlığın ve kilisenin nasıl yozlaştığını okura aktarırken, İncil'in/lerin nasıl oylamayla kabul edildiğini ironiyle anlatırken, Hristiyanlığı bu kadar irdeleyen bir kitabın nasıl olur da Hristiyan âleminde kıyamet kopartmadığını düşündürüyor okura. İyi ya da kötü nasıl adlandırmak istersiniz bilemem ama şifreyle başlayan kitap başlı başına bir şifre...

Tapınak Şövalyelerinden tutun, Masonlara, Opus Dei'ye, Kutsal Kase'ye, İncil'e, Hz.İsa'ya dek çok kapsamlı Hristiyan öğeler yer alıyor içinde.

Konusuna gelince:

Dini simgebilim profesörü Robert Langdon konferans konuşmacısı olarak Paris'te bulunduğu bir akşam, polis tarafından Louvre Müzesi'ne götürülür.Müze müdürü J.Sauniere öldürülmüştür ve müdürün randevu defterinde R.Langdon'ın adı vardır. Polis cesedin üzerinde ve çevresinde yer alan bazı simgeler için profesörün yardımını istemektedir. O gece polisin baş şüphelisi olduğundan habersiz soruları yanıtlarken kriptoloji uzmanı Ajan Sophie Neveu, Langdon'a tehlikede olduğunu ve müzeden kaçması gerektiğini söyler. Müze müdürünün kanıyla bıraktığı şifreleri çözmeye çalışırlar ve Louvre'dan kaçarlar. Bu arada Langdon, müze müdürünün Ajan Sophie N.'nin yıllardır görüşmediği dedesi olduğunu öğrenir. Dedesi Sophie'ye hayatlarının tehlikede olduğunu ve Robert Langdon'u bulmasını söylemiştir. Ve artık ikili tehlikeli bir arayışın içinde kendilerini bulurlar. Leonardo Da Vinci'nin tablosuna gizlenen şifreler, emanet bankasında bir kasayı açan anahtar, kasadaki kutu içinde iki kripteks, kripteksin içindeki şifreler ve bulunacak bir Kutsal Kase.

Şifreler ve Sophie'nin henüz küçükken dedesiyle birlikte yaşadığı günlerdeki hatıraları dedesinin bir tarikatın Büyük Üstat'ı olduğunu ortaya çıkarır. Kripteksi açabilmek ve peşlerindeki Fransız polisinden kaçabilmek için sığınacakları tek adres vardır: Kutsal Kase meraklısı İngiliz Kraliyet Tarihçisi Sir Teabing'in evi. İkili Sir Teabing'le kripteksi açacak şifreyi bulmaya çalışırlarken eve gizlice giren bir keşişin karşılarına çıkışıyla şaşkına dönerler. Keşiş Silas'ı, Opus Dei (Vatikan Piskoposluğu) Piskoposu Aringorasa tarafından kripteksi almakla görevlendirilmiş albino adamı etkisiz hale getirip yanlarına alarak Londra'ya uçarlar. Londra'da taşlar yerine oturacak, Sir Teabing'in gerçek kimliği ortaya çıkacak ve S.Neveu küçükken kazada öldüklerini bildiği ailesi ve kendi hakkında şaşırtıcı bilgiler edinecek. Hz.İsa ve Magdalalı Meryem'in soyundan geldiğini mesela...

Ve Langdon başladığı yere geri dönecek... Kutsal Kase'yi bulacak mı? Belki...

Kitap, kısaca Hz.İsa'ya tanrısal özellikler veren kiliseyle, aslında Hz.İsa'nın Magdalalı Meryem'le eş olduğunu, hatta çocukları olduğunu söyleyen Sion Tarikatı arasında bir sır saklama oyununu anlatıyor. Ve Hristiyanlık, Hz.İsa ile ilgili gerçeklerin sembolü Kutsal Kase (burada Kase'nin bilindik anlamı yerine mecazi olarak dişiyi yani Magdalalı Meryem'i temsil ettiği söyleniyor)'nin sır olarak saklanan yerinin dünyaya açıklanmaması için verilen savaşı konu alıyor. Çünkü bu bilgi, Hristiyanlığı temelinden sarsacak bir güç...

Yazar, bu bilgilere nasıl ulaşmış diye düşünürken ve kitabın başında yer alan belgelerin, gizli âyinlerin gerçek olduğu cümlesini de aklımda tutarken "şaştım, kaldım, afalladım" ve "olabilir, mümkündür, kesin doğrudur" cümlelerini de zihnimden geçirdim.

Bu dünyada her şey olabilir, din kitlelerin afyonu da olabilir, din sömürücülüğü de yapılır, para için, iktidar için hatta çok daha büyük emeller için insanlar kuzu gibi güdülebilir, hepsi olur artık hiçbirine şaşırmam da kendisine verilen en büyük nimetin akıl olduğunu anlamayan iki ayaklının haline acırım. Ama "aklın içinde kalan akılsız"a daha çok acırım...

Kitaba dönersek, dini bilgiler, şifreler, sanat eserleri, komplo teorileri, gizli tarikatlar... bunlarla başa çıkabilecek okur için gizemli ve sürükleyici aksi için çok sıkıcı bir kitap olabilir.

Bir de filmi var, Melekler ve Şeytanlar'ı izlemiş ve sıkılmış bir izleyici olarak belki izlerim.

Altın Kitaplar, basım yılı 2003, 495 syf.

2009-10-27T00:01:00.000+02:00

KURTLAR İMPARATORLUĞU

Jean Christophe Grange

Neymiş, bu naçizane kitap düşkünü okur, kütüphanede bir Grange köşesi bulmuş. Neler varmış köşede: Siyah Kan, Kurtlar İmparatorluğu, Leyleklerin Uçuşu ve Taş Meclisi... Kurtlar İmparatorluğu hemen köşesinden alındı, iki günde okundu şimdi Taş Meclisi mi yoksa Leyleklerin Uçuşu mu ardından okunmalı sorunsalı kaldı. Okuduğum iki kitabı da beğendiğim için üçüncüde hayal kırıklığı yaşayabilme ihtimali gözümü korkutuyor, büyüyü bozmak istemiyorum.

Bu kitabın önemli bir kısmı Türkiye'de geçiyor, İstanbul'da ve Nemrut Dağı'nda. Üç önemli karakter var, biri de Türk. Kurtlar nerden geliyor? Tabiki Bozkurtlardan. Enteresan geldiyse kitaba dalışa geçelim bakalım:

Yer Fransa...Türk mahallesinde seri cinayetler işleyen bir katil... Kurbanlarını kızıl saçlı işçi Türk kızları arasından seçen katili bulma işi polis müfettişi Paul Nerteaux'a verilir. Paul de kendisine yardımcı olarak emekli bir polisi seçer. Zamanında kötü polisi oynayan Schiffer, Türk mahallesi ve Türkler hakkında bilgi sahibi olduğu için tüm kötü şöhretine rağmen Paul'ün seçimi olur ve ikili seri katilin peşine düşerler. Önce tek tek öldürülen kızların patronlarıyla görüşürler. Ama bu görüşmelerden fazlaca bir şey öğrenemezler. Çünkü tüm mahalleli ağızbirliği etmişçesine sessizdir, sakladıkları şeyi bulmak ikili için zor olacaktır. Paul, kurbanın vücudunda neden azot kabarcıkları olduğunu ve katilin kurbanlarını neden akla hayale gelmedik yöntemlerle öldürdüğünü ve onlara neden eski heykeller gibi görüntü verdiğini araştırırken, Schiffer ondan hızlı davranır ve kurbanların aslında asıl aranan kişiye benzemek gibi bir talihsizlikleri olduğunu öğrenir ve katilin henüz aradığı doğru kişiyi bulamadığı için öldürmeye devam edeceğini anlar. Önemli bir ipucu yakalar. Öldürülen son kızı çalıştığı yerden götüren kar maskeli adamların varlığını ve kendilerine "Bozkurtlar" dediklerini öğrenir ve daha da önemlisi bütün bu olanların tanığı bir başka kadın şok geçirmiş olduğu halde polisler tarafından götürülmüştür ve bir daha dönmemiştir. Schiffer bu kadını aramaya koyulur.

Anna Heymes... Güzel bir genç kadın, bir heykel kadar da soğuk. Son günlerde artan hafıza kaybı, yüzleri tanıyamama gibi şikayetler nedeniyle bir dizi teste tabi tutulmakta. Ve nihayetinde kapısında askerlerin beklediği radyasyon uygulanan bu tedavi merkezinde doktor nihai kararını söylüyor: Biyopsi. Anna, beynine girilmesine izin vermiyor kocasının da tüm ikna çabaları yetersiz kalıyor. Anna'nın tanımakta zorluk çektiği yüz kocasının yüzü. Ve bir gün gizlice gittiği kadın psikolog, ona kendisini tanımasında yardımcı oluyor. Anna'nın şimdiki yüzünün tamamen estetik ameliyattan geçtiğini hatta bir Fransız olmadığını öğreniyorlar. Tırnak dibindeki kınadan ve beynine girmek isteyen doktoru zorla konuşturduklarında duyduklarından adının Anna Heymes olmadığını hatta aslında bir Fransız bile olmadığını öğrenirler.İsmi Sema Gökalp'tir ve bir Türk'tür. Bir tür hafıza silme ve yeni hafıza yükleme programının deneği olmuştur. Gidip gelen eski hafıza görüntülerinden kim olduğunu, Fransa'da ne aradığını öğrenir. Filmin kötü kızı odur...

Schiffer, aradığı kadını, Sema Gökalp'i bir mezarlıkta bulur. Filmin kötü polisi de Schiffer'dır ve aslında Sema Gökalp'le seri cinayetlerden başka bir bağlantısı vardır. Silahlar konuşur ve Schiffer ölür. Paul, Schiffer'ın gerçek yüzünü ve Sema Gökalp'le ilişkisini öğrenir ama onun için de çok geçtir, Kurtlar'ın elinden kurtulamaz.

Şimdi Kurtlar, başından beri aradıkları tek kadının yani Sema Gökalp'in peşindedirler. Sema Türkiye'ye döner ama asıl hesaplaşma burada başlar... Fransa'da başlayıp, Adıyaman'da Nemrut Dağı'nda noktalanan bir kovalamaca...

Kitapta, yer yurt isimlerinden tutun, Türk siyasetçilere ve Türk siyasetine, milliyetçi hareketin oluşumuna, uyuşturucu trafiğine, mafyababalarına kadar konuya oldukça hakim görünmüş yazar. Bu kadar bilgiyi nasıl elde etmiş, acaba ne kadarı kurgu olabilir diye düşünmedim değil. Türkiye'nin karanlık yüzünü göstermiş. Kitap, filme de çekilmiş henüz izlemedim ama izlemeyi düşünüyorum. Her ne kadar kitaptaki başarının filme yansıtılamadığı hakkında pek çok olumsuz yorum okusam da Kızıl Nehirler'le birlikte bu filmi de izleme listeme alacağım.

Yine kitaba dönersek, oldukça sürükleyici ve merak duygusunu taze tutan, Siyah Kan kadar germeyen, polisiye yönü baskın bir kitap. Dört yüz sayfa olmasına rağmen, kısa sürede okunuyor. Ne diyelim Grange, kendini okutturuyor bu da onun başarısı.

Doğan Kitap, basım yılı 2003, 405 syf.

Çeviren: Şevket Deniz

2009-10-25T22:30:00.003+02:00

BİR KEDİ, BİR ADAM, BİR ÖLÜM

Ö.Zülfü Livaneli

Leyla'nın Evi'nden sonra okuduğum ama ondan önce yazılmış, 2001 Yunus Nadi Roman Ödülü'nü almış Zülfü Livaneli kitabı. Güzel bir okumaydı.

Başlayalım bakalım: Ana karakter Sami Baran, sağ-sol çatışmasının hararetli olduğu dönemde Ankara'da felsefe okuyan, sinema meraklısı bir üniversite öğrencisidir. Yine elinde kamerası çekim yaparken gördüğü kimya öğrencisi Filiz'e âşık olur. Eylemler yapan, toplantılara giden solcu Filiz'in aksine Sami kendisini sağcı ya da solcu olarak görmez. İki genç tanışırlar ve ailelerin de onayıyla nişanlanırlar. Sami'nin Filiz'i arabasıyla evine bırakacağı bir akşam -evlerine alacakları perdeleri konuşurken- birden nasıl olduğunu anlamadığı bir şekilde trafik durur, Filiz ona ses vermez ve kafasını çevirdiğinde sevdiği kızın yüzünün yarısının yokolduğunu görür. O daha hiçbir şeye anlam veremeden arabadan çıkartılır ve gözlerini tekrar açtığında kendini bir sorgu odasında bulur. Burada her şey netlik kazanır. Filiz, bir askerin tüfeğinden çıkan kurşunla ölmüştür. Nedeni ise şüpheli bulunan aracın dur ihtarına uymamasıdır ama onlar ihtarı duymamışlardır bile. Karşısında "bir adam" vardır, ondan kendisiyle konuşmak isteyecek olan basına, Filiz'in solcu bir eylemci olduğunu, kendisinin ise bunu bilmediğini söylemesini ister ve böylece bu olayın üstü kapatılacaktır. Ne de olsa her gün sağ-sol çatışmasından insanlar ölmektedir. Ama Sami Baran, adamın sözlerine şiddetle karşı çıkar. Gördüğü işkenceler, yattığı hapis sonrası ailesinin de yardımıyla İsveç'e siyasi mülteci olarak yerleşir, 1980 darbesi sonrasında.

İsveç, bambaşka bir ülkedir, buz gibi havası, kasvetli gri rengiyle. Kendisi gibi pek çok siyasi mülteci vardır ülkede, İran'dan, Şili'den, Japonya'dan ve dünyanın daha başka yerlerinden gelen pek çok mülteciye kucak açar ülke. Kalacak yer, iş, yemek ve giyecek parası, tedavi masraflarını da karşılar üstelik. Sami de önce kursa gider ve ülkenin dilini öğrenir. Çöp kamyonu sürücüsü olur. Bir gün, bir siyam kedisi gelir çöreklenir kapısına. Sahibinin ölümünden sonra mahallede kimsenin ilgisini istemeyen, mağrur kedi tüm kayıtsızlığıyla yeni sahip olarak Sami'yi seçer. Sami ve Sirikit... İkisi de birbirine kayıtsız...

Ve göl evi... Farklı ülkelerden siyasi mültecilerin yer aldığı bu pansiyon evde, Sami'nin Türk arkadaşları da vardır. Ve bir gün, bu göl evinde bir cinayet planı yapılacaktır. Ama ondan önce:
Sami İsveçli doktorların kısaca hastalık hastası olarak nitelendirdiği bir hastadır ve kendi isteğiyle hastaneye yatar. Ve bir gün hastanede kendisi gibi bir Türk'ün daha kaldığını öğrenir. Ama beyninde ur olan, ölümü bekleyen bu yaşlı adam memleket hasreti giderilecek biri olmaktan çok uzaktır. Onu ilk gördüğünde anlar bunu, çünkü tanır onu. O, "bir adam"dır, bir zamanın çok can yakan bakanı...

Sami, göl evindeki arkadaşlarına verir haberi. Ve göl evinden karar çıkar. Adam öldürülecektir. Sami, her gece adamın odasına gider, uzun uzun izler onu. Ve bir gün adam da onun odasına gelir. Sami'nin kendisini izlediğinden haberi vardır. Sami, adamın dil bilmemesinden ötürü doktorla arasında tercümanlık yapmak zorunda kalır. Adama karşı nefret doludur, karar verilmiştir, adam Filiz'in öldüğü günde öldürülecektir. Sami, göl evinde kaldığı sırada tanıdığı ve hoşlandığı Şilili Clara'yla birlikte plan yapar ve göl evindeki diğer mültecilere adamın hastaneden ayrıldığını ve Türkiye'ye döndüğünü söyler. Ve bir gün, Clara'yla birlikte adamı hastaneden kaçırırlar. Onu göl evine götüreceklerini söylerler ve buz tutmuş gölün üzerinde yürürlerken adam incelmiş buzun kırılmasıyla suyun içine gömülür. Artık hepsinin, ülkelerinden kopup bu soğuk Kuzey ülkesine sığınmalarına sebep olan düşüncenin ete kemiğe bürünmüş ortak müsebbibi ortadan kaldırılmıştır onlara göre...

Peki böyle mi bitti Bir Kedi, Bir Adam, Bir Ölüm? Yazar öyle yazmış ama Sami Baran bunu yalanlıyor. Bu nasıl oluyor? Zülfü Livaneli'nin kurgusu burada, aslında kitabın başında devreye giriyor.

Sami Baran'ın hayat hikayesini yazmak isteyen kendisi gibi siyasi mülteci bir arkadaşı yazıyor önce. Sami Baran anlatıyor ve o kurguluyor. Sami Baran da kitaba eklenmesi için notlar tutuyor ama bakıyor ki bu notlar kitabı bile aşmış, yazarın hiç de hoşuna gitmeyecek bir şey yapıyor. Önce yazar anlatıyor Sami Baran'ı, sonra kendisi "el yazıları" adıyla kendini anlatıyor. Yani kitabın iki anlatıcısı var ve durum böyle olunca "son" da iki tane oluyor. Asıl son Sami Baran'da ve Sirikit'te.

Sami Baran, önceki hayatında köpek olduğunu, mülteci yaşamında kedi olmayı seçtiğini söylüyor. Diz çökmeyen, eğilmeyen ve mağrur.

Başarılı çizilmiş bir karakter Sami Baran. Aslında Sami Baran'ın hikayesi değil yalnızca diğer mülteci karakterlerin hikayeleri de oldukça etkileyici. Özellikle Japon mülteci Yoriko'nun İsveç semalarında kanat çırptığı hikayesi...

Zülfü Livaneli kendisi de İsveç'e siyasi sığınmacı olarak yerleşmiş ve bu kitap, o yılların birikimiyle yazılmış. Durum analizlerinden ziyade insanları yazmayı sevdiğini söylemiş yazar, kitapla ilgili okuduğum bir röportajında. İnsandaki "değişim"i çok güzel ifade ettiğini düşünüyorum bu kitabında, karakterlerin öncesi ve sonrasında bunu görmek mümkün.

İki anlatıcılı kurgu da okumaya farklı bir güzellik katmış, pek beğendim. Kitap kapağını da es geçmemek lazım. Gördüğüm en güzel kapak resimlerinden biri oldu kendileri.

Yazarın, kitap açılışını yapan Victor Hugo'nun Deniz İşçileri adlı romanından alıntıladığı sözle yazıyı noktalayalım:

"Yanardağlar taşları fırlatır, ihtilaller de insanları..."

Remzi kitabevi, basım yılı 2001, 221 syf.

2009-10-24T01:00:00.002+03:00

ONLAR HEP ORADAYDI

Sunay Akın

Onun için şair, yazar, araştırmacı, gazeteci, tv programcısı diye başlayabilirdim ama ben sadece "oyuncak müzesi kurucusu" demek istiyorum. Kulağa çok hoş geliyor. İşte "oyuncak müzesi kurucusu", Nazım Hikmet ve Can Yücel sevdalısı, Kızılderili meraklısı, Kız Kulesi âşığı, tahkiye ustası Sunay Akın'ın okuduğum ilk kitabı. Geç kalınmış bir okuma olduğunu biliyorum.

Onlar Hep Oradaydı, bir deneme kitabı. Kızılderililer üzerine yazılmış bir denemeler bütünü de diyebiliriz kitap için. "Kızılderili'nin Ay'a Gönderdiği Mesaj", "Kara Bahtlı Kara Bart","Nazım Hikmet ve Kadın Kalbi" gibi hoş denemelerin yer aldığı kitapta; Kızılderililerin kökeninden (Türk olma ihtimali) yerlisi oldukları kıta üzerinde uğradıkları aşağılanma ve daha da kötüsü soykırıma, Kızılderili hikayelerine; Prenses Diana'nın ölümüne; ünlü Titanic gemisini kaçıran Türk'e, Manisa Tarzanı'na kadar detay seven okurların hoşuna gidecek denemeler/bilgiler mevcut. Denemelerin bitimindeyse konularla ilintili fotoğraflar yer alıyor.

Sunay Akın, çok başarılı bir anlatıcı. Araştırmalarını, bilgi birikimini, düşüncelerini yazıya dökerken okuru şaşırtıyor, konu toparlama ve konuları birbirine bağlamadaki maharetini de gösteriyor okura ve böylece yoğun bilgi içeren denemeleri de sıkılmadan keyifli bir şekilde okunuyor.

"Onlar" kim mi? Onlar, tarihin "özgürlük direnişçileri"...

Çınar Yayınları, basım yılı 2002, 199 syf.

2009-10-17T00:30:00.001+03:00

VEDA

Ayşe Kulin

Okuduğum ikinci Ayşe Kulin kitabı. "Bir Gün" kitabını okuduğumda kalemini çok başarılı bulmamıştım, ya da sıradanlıktan uzak bulmamıştım diyelim. Bu kitap da önceki fikirlerimi doğrular nitelikte. Ama ben Ayşe Kulin'i biraz Ahmet Mithat Efendi'yle bağdaştırıyorum. Hangi bakımdan olduğuna gelince,ikisinin de kitap okumayı sevdirmek gibi bir misyonu var. Ahmet Mithat Efendi bunu bilinçli yapıyordu ama Ayşe Kulin'i bilemiyorum. Yine de kolay okunan, çok farklı bir kurgusu olmayan günlük hayatın içinden, yanıbaşımızda duran hikayeleri kurguluyorlar. Bu özellik okumayı fazla sevmeyen okurlar için iyi, çünkü ikisi de okuru çok zorlamayan, okura keyifli vakit geçirten, sürükleyici kitaplar yazmışlar. Yazarı bu noktada başarılı buluyorum ama edebi bir ziyafet çekemiyorum kaleminden.

Gelelim popüler yazarın yine tarihi-biyografik izler taşıyan kitabı Veda/Esir Şehirde Bir Konak'a:

Yer İstanbul... İşgal yılları. Ana mekan imparatorluğun son Maliye Nazırı Ahmet Reşat Bey'in konağı. Eşi ve iki kızı, teyzesi Saraylıhanım, yeğeni Kemal ve uzaktan akraba, küçük yaşta konağa getirilen gencecik güzel Mehpare'dir konak halkı. Ahmet Reşat Bey, işgal kuvvetlerinin yurdun her yerine yayıldığı, İstanbul'un işgal kuvvetlerince başına gelecekleri beklediği o çetin günlerde padişaha bağlılığını sonuna dek sürdürmektedir, yeğeni Kemal'in tam tersine. Yeğeni Kemal, gönüllü olarak gittiği Sarıkamış'tan dönmüştür dönmesine ama vereme yakalanmıştır. Uzun zaman gönüllü hemşireliğini yapar Mehpare Kemal'in. Kemal, padişah karşıtıdır ve Ankara'da kurulan yeni hükümetten umutludur, yurdun her yanında başlayan direniş hareketlerine katılmak için arkadaşı Azra gibi tüm engellemelere rağmen ayrılır konaktan. Geride Mehpare'yi bırakarak...

Mehpare, Kemal Bey'e âşıktır. Aralarındaki yaş dahil tüm farklara rağmen Kemal Bey de çekimine kapılır Mehpare'nin ve ikili arasında herkesten gizledikleri bir ilişki başlar. Ama bu gizlilik uzun sürmez. Saraylıhanım olanların farkına varır, Mehpare'nin hamileliğinin de. Kemal ve Mehpare evlenirler. Ama bu evlilik ve doğacak çocuk engel olamaz Kemal'in gitmesine. Kemal gider ama dönemez...

Saltanat kaldırılır ve son padişah Vahdettin artık Halife olarak oturur sarayında. Ama günleri sayılıdır ve kaçar ülkesinden, başka seçeneği yoktur çünkü. Ve idamı istenenler arasında Maliye Nazırı Ahmet Reşat da vardır, o da terketmek zorunda kalır ülkesini, çok sevdiği İstanbul'u...

Geride koca konağın kadınları kalır, yeni doğan bebekleriyle birlikte. Aile artık Mahir Bey'e emanettir, Kemal'in arkadaşı ve doktoru damat beye...

Veda... Kimin vedası, kendi ülkesini terk etmek zorunda kalanların mı, yoksa koskaca bir imparatorluğun vedası mı? Yeni bir başlangıç olsa da ümit dolu, vedalar hep buruk değil mi?

Everest Yayınları, basım yılı 2007, 387 syf.

2009-10-16T00:10:00.003+03:00

SİYAH KAN

Jean Christophe Grange

Kızıl Nehirler, Kurtlar İmparatorluğu ve Taş Meclisi gibi popüler ve çok satan kitaplara imza atmış Fransız yazara ait okuduğum ilk kitap. Yani, yine bir tanışma faslı, polisiye-gerilim meraklısı bu okura tabir yerindeyse "vay be" dedirten bir okuma serüveni.
Yazarın ikinci ve belki üçüncü bir kitabını okuduktan sonra fikrim değişir mi bilemem ama yazarın sürükleyici anlatımı, kurgunun başarısı ve gerilim duygusunu sıcak tutan hayalgücünün ürettiği akla ziyan sahneler, yazarın bu türde öne çıkmasını gayet iyi açıklıyor. Bütün anlatılanların kurgu olması da bir insan evladı olarak içimi rahatlatan noktalardan biri.

Kitap, bir yakalama sahnesi ve tropiklerde işlenmiş bir seri cinayet haberiyle açılışı yapıyor. Yazıyı yazan ise eskinin paparazzi muhabiri şimdinin haber muhabiri Parisli Marc Dupeyrat. Hakkında yazı yazdığı kişi ise yıllar önce dalış sporunda ödülleri olan ünlü isim Jack Reverdi. Jack Reverdi, Malezya'da bir kızı öldürdüğü gerekçesiyle hapse atılır. Ne ki bu ünlü Fransız sporcunun ilk cinayeti değildir ama diğerleri gibi bu son cinayeti de Reverdi'nin işlediği kanıtlanamamıştır. Reverdi çok büyük ihtimalle alacağı idam cezasını beklerken, kendi ülkesinde bir gazeteci onu araştırmaya koyulur. Marc Dupeyrat adlı bu gazeteci kurbanlarını genç kadınlar arasından seçen ve onları havasız bırakarak öldüren katilin öfkesini, niçin cinayet işlediğini ve öldürme itkisini anlayabilmek için Reverdi'yle temasa geçmeye çalışır. Öncelikle Reverdi'ye mektup yazarak başlar işe. Ama bu mektuplar Elisabeth Bremen imzalıdır. Kendisini psikoloji masterı yapan yirmi dört yaşında bir genç kız olarak tanıtan M.Dupeyrat, mektuplarına önce olumsuz cevaplar alsa da durumu kendi lehine çevirmeyi başarır ve Reverdi cinayet sırlarını teker teker anlatmaya başlar çok etkilendiği Elisabeth'e. Kullandığı sahte ismi çaldığı bir pasaporttan bulan M.Dupeyrat, fotoğraf olarak da eskiden birlikte çalıştığı paparazzi fotoğrafçısının yeni gözde manken adayını kullanır. Reverdi'nin Elisabeth'ten tuhaf bir isteği olur. Kanının rengi... Gazeteci bu sorulara Reverdi'nin istediği gibi cevap verebilmek için soluğu kadın doktorunda alır. İstediği cevapları ona verdikten sonra Reverdi, Elisabeth'e cinayetleri çözebilmesi ve kendisini anlayabilmesi için bir yolculuğa çıkmasını söyler. Bu yolculuk, Reverdi'nin işlediği cinayetlerin mekanı Kamboçya, Tayland ve Malezya'yadır. Elisabeth yani M.Dupeyrat için yolculuğun ilk durağı Kuala Lumpur'dur. Elisabeth/Marc burada Reverdi'nin tarif ettiği "Hayat Yolu"nu bulur. Ve ardından Reverdi'nin talimatlarına uyarak onun geçtiği her yerden yavaş yavaş düğümleri çözerek geçer. Reverdi'nin gömdüğü bir cesedi bulur ve katilin seçtiği kurbanları hava geçirmez kulübelerde nasıl oksijensiz bıraktığını, açtığı yaraları nasıl kapattığını, kurbanın oksijeni bitene kadar Reverdi'nin odada beklediğini ve kapattığı yaraları nasıl tekrar açtığını öğrenir... Katilin neden böyle bir ritüel uyguladığını da çözüyor sonunda. Oksijensiz kan yani siyah kandır bulduğu...

Ve Elisabeth/Marc hiçbir açıklama yapmadan, izini kaybettiriyor. Paris'e dönüyor. Reverdi ona ulaşabileceği posta adresine yazmaya devam ediyor. Marc, bütün bu araştırmasını kağıtlara döküyor kurgu karakterlerle ve kitabın adı Siyah Kan oluyor. Ama bir gün, tam da Reverdi'nin idamını beklediği günlerde Reverdi'nin nakil arabasının denize uçtuğunu ve Reverdi'nin cesedinin bulunamadığını öğreniyor. Reverdi'nin sıradaki avı Elisabeth oluyor. Marc Dupeyrat hoşlandığı ve onun da kendisinden hoşlandığını bildiği manken kız Hatica'yı da yanına alarak kaçıyor.

Peki Reverdi onları buluyor mu? Av kim? Avcı kim? Marc Dupeyrat neden Reverdi'yi takıntı haline getirmiş olabilir? Finalde kim sağ çıkacak oksijensiz odadan?

Klişedir ama çocukluk travmalarının insan üzerindeki etkisini -ki kitapta yazar bunun sağlamasını karakter/ler üzerinden çok güzel vermiş- seri cinayetlere kadar uzanan bu gerilim hattını etkileyici bir kurguyla okura sunuyor yazar. Kitap sürükleyiciliğiyle film kareleri gibi geçiyor gözünüzün önünden. Ama şiddet sahnelerin büyüklüğü azımsanmayacak şekilde olduğu için Reverdi ve Marc Dupeyrat karakterleri bırakın sadece sayfalar arasında kalsın.

Yazarın diğer kitaplarını -kütüphanede bulabilirsem- okumayı düşünüyorum. Zeka ve hayalgücü ikilisinin yazarda yüksek dozda olduğunu hissettiğimden.

Doğan Kitap, basım yılı 2005, 458 syf.