Perşembe, Temmuz 31, 2008

OLASILIKSIZ

Adam Fawer

Çok satanlara ve popüler kitaplara temkinli yaklaşırım genelde. Olasılıksız'ı da bu yüzden alıp okumayı erteledim. Ama teyzemin kitaplığında görünce ve arka kapağında büyük harflerle "Bitirmek için yarını, başkasına anlatmak için bitirmeyi beklemeyeceksiniz" gibi iddialı yazıyı okuyunca kitabı ödünç alarak okumaya başladım. Sayfa sayısının çokluğuna rağmen okuması kısa süren,sürükleyici bir kitap. Genelde dönüşümlü olarak okuduğum için ben üç-dört günde bitirdim kitabı. Ama tek kitap okuyorsanız ve hızlıysanız iki günde bitirebilirsiniz.

Olasılıksız bir ilk kitap. Yazarın ilk kitabıyla bu kadar geniş yankı uyandırması, kitabın çok baskı yapması ( bendeki 29. baskı) yadsınamaz bir başarı elbette ama bunda reklamın payı da gözardı edilemez.

Kitabı seven de var, sıkıcı bulan da. Ben ikisinin arasındayım sanırım. Kitapta kumar terimleri, bilim teorileri,olasılık hesapları konu gereği de olsa detaylı olduğu için bu konulardan uzak okuyucuları biraz sıksa da aksiyon sahnelerinin başlamasıyla kitap sürükleyicilik kazanıyor ve sonuçlardan çok nedenleri merak etmeye başlıyorsunuz. Aralarda bazı düğümler çözülse de son iki sayfada her şey açığa çıkıyor. Aslında konuya giriş ve aksiyon sahneleri fazla uzatıldığı halde açıklayıcı son kısım biraz kısa tutulmuş gibi geldi bana. Yazar kitaba birkaç sayfa daha ilave etseymiş sonu daha güzel olurdu sanki.

. ...................................................

Baş karakter David Caine adında üniversitede istatistik dersi veren ama geçirdiği sara nöbetleri yüzünden işine ara vermiş bir öğretim görevlisidir. Uzun süredir görmediği bir ikiz kardeşi vardır, Jasper. Jasper akıl hastanesinde şizofreni tedavisi görmektedir. Bir de Nava vardır, ailesini teröristlerin bombaladığı uçak kazasıyla kaybedince, törere duyduğu nefretle CIA ajanı olmuş bir Rus kadını. Ama hiçbir yere aidiyet hissetmeyen bir karakter.

BİRİNCİ BÖLÜM

Kitap D.Caine'in poker masasında oyunuyla başlıyor. Caine pokerde yenilir ve Rus mafyasına borçlanır. Oyun sırasında sara nöbeti geçirir, bayılır. Uyandığındaysa hastane odasındadır, başucundaysa uzun zamandır görmediği, şizofren hastası kardeşi Jasper vardır. Caine'e epilepsi teşhisi konmuştur. Nöbet öncesi olmayan kokular, sesler duyabilir ya da deja vu yaşayabilir ( Yani bazı olayları yaşarken, ona sanki bunları önceden de yaşamış veya görmüş gibi gelebilirdi.).

Caine ilaç ve diğer tedavilere cevap vermeyince Dr. Kummar'ın ilaç denemesi yaptığı bir araştırmada kobay olma teklifini kabul eder. Bu süre içinde Caine, kendisinde şizofren semptomları görülebileceğini öğrenir. Yani ikizi Jasper gibi davranmaya başlayabilir, kafiyeli konuşma da bunlardan biri.

Dr. Tversky yaptığı bilimsel araştırmalarında öğrencisi ve sevgilisi Julia'yı denek olarak kullanır. Julia'da da şizofren belirtileri görülür.

Nava, CIA ajanıdır ama gizlice ABD hükümetinin sırlarını başka devletlere satıyordur, Kuzey Kore gibi.Nava, CIA'den UGA'ya transfer edilir, Bilim ve Teknoloji Araştırma Laboratuvarları'nda Forsythe'nin başkanlığında çalışmaya başlar.Dr.Tversky'nin araştırma verilerini ve Alfa deneğini -ki bu Julia'dır- Kuzey Korelilere teslim etmesi gerekmektedir yoksa Koreliler peşini bırakmayacaktır.

Tommy tam intiharın eşiğindeyken çalan telefonla piyangoyu kazandığını öğrenir.On yıldır rüyasında görüp oynadığı sayılar sonunda onu zengin eder.

Caine hastanedeyken borçlu olduğu Rus mafya üyesi Vitaly arar ve parayı alması için adamını Caine'e gönderir. Caine hastanede Rus mafyasından kaçmaya çalışırken beynindeki sesi dinler ve küçük Elizabeth'in odasına girer. Odadan çıkıp acil kapısına geldiğinde Vitaly'nin adamını karşısında bulur. Jasper da elinde silahıyla çıkagelir. Adamı etkisiz hale getirdikten sonra Caine ve kardeşi eve giderler.

Caine kumar borcunu ödeyebilmek için üniversitedeki eski hocasından yardım istemeyi düşünür ve hocasının dersine girer. Derste hocası Doc'un isteğiyle, olasılık teorisi üzerine konuşma yapar.

Dr. Tversky araştırmasına kaynak ve fon arayışıyla Forsythe'ye gider. F. kanıt olmadan T.'ye yardım edemeyeceğini söyler.

Caine ve Doc ders sonrası gittikleri lokantada Dr.Peter Hanneman ile karşılaşırlar ve Caine burada tanışır onunla.

Caine kumar borcunu ödeyebilmek için tekrar kumar oynamaya başlar.

Nava, Tversky'i takibe alır ve Alfa deneğinin Julia olduğunu öğrenir. T. deney sırasında J.'nin beyin ölümünün gerçekleştiğini görünce ne yapacağını bilemez ve J.'yi laboratuvarın penceresinden aşağı atar. J. deney sırasında pek çok şey söyler T.'ye. En önemlisi "David Caine'i öldür" sözüdür.

İKİNCİ BÖLÜM

Nava, laboratuvar binasının dışında Tversk'yi takibe aldığı için Julia'nın pencereden atılan bedenini görür. Alfa deneğinin öldürüldüğünü anlar. Yanına gider. Julia gözlerini açar, Nava'ya birşeyler söyler ve ölür.

Caine ise kumarda yine kaybeder. Jasper oturdukları binanın dışında Caine'nin dönmesini bekler. Rus mafyasının adamları Jasper'ı Caine zannederek döverler.

Nava, Julia'nın ölmeden önce söylediği David Caine'i arar ve bulur. Caine'nin Tversky'nin beta deneği olduğunu öğrenir. Nava'nın yeni görevi Caine'i yakalayıp Forstyhe'ye getirmektir. Caine oyundan döner, Jasper'ı yaralı bulur. Nava ise çoktan Caine'in evini izlemeye almıştır. Caine eve girdikten sonra Nava, laboratuvara gider ve yaralı adamla Caine'in resimlerini karşılaştırır. Yaralıyla Caine'in aynı yüze sahip olduğunu görünce Caine'in bir ikizi olduğunu anlar.

Jasper, gazetede piyango milyoneri haberini okurken talihliyi resminden tanır. Adam Tommy'dir yani Caine'in lise arkadaşı. Hemen Tommy'nin telefon numarasını bulup ararlar. Tommy'le bir buluşma ayarlarlar.

Nava, Forstyhe'nin ayarladığı ekiple Caine'nin evinin dışında bekler. Nava'nın bir planı vardır. Caine'in ikizi olduğunu kimse bilmediğine göre, Jasper'ı kaçırtıp F.'ye onu Caine olarak tanıtacak, gerçek Caine'i ise kendi ele geçirip kaçacaktır. Caine ve Jasper evden çıkarlar. Nava'nın oyunuyla F.'nin adamları Caine diye Jasper'ı yakalar.

Tversky, Julia'nın sözlerinin bir bir gerçekleştiğini görünce yine J.'nın sözüne uyarak Caine'i öldürmeye karar verir. Silahını hazırlar ve Caine'i beklemeye başlar. Caine ile Tommy'nin buluşacağı yere yakın bekler.

Jasper'ın gerçek kimliği anlaşılır ve Nava'nın oyunu ortaya çıkar. F. Nava'nın peşine adamlarını takar.

Caine buluşma yerine gelir ve hala Nava'nın takibi altındadır. Tversky bombayı patlatır. Patlamada Tommy yaralanır.Bolca aksiyon sahnesi sonrasında Nava kendisi de yaralı bir şekilde Caine'i kurtarır. Nava, Caine'i Korelilerle buluştuğu daireye getirir. Yaralarını temizler. Dairede geçirdikleri saatlerde Nava, Caine'in isteği üzerine kendini anlatmaya başlar. Annesinin ve kardeşlerinin teröristlerin düşürdüğü uçakta öldüğünü, babasıyla ilişkisini, aldığı eğitimleri ve Amerika'ya neden geldiğini anlatır. Caine'i niçin takip ettiğini ve kurtardığını, Caine'in Laplace'in Şeytanı olduğunu düşündüklerini de.
( Kitapta Caine'in ifadesiyle: Laplace'in Şeytanı deyimi geleceği tahmin edebilecek, her şeyi bilen bir varlığı tanımlamak için kullanılan bir sözcük s:263 )
Nava ve Caine daireden çıkarlar ve Caine'in iç sesine uyarak trene binerler. Forstyhe ise eski bir FBI ajanı olan Martin Crowe'u peşlerine takar. Crowe önemli bir karakterdir.Final bölümünde önemi anlaşılacak.Lösemi hastası küçük kızı Betsy için işi kabul eder.

Tren garında yine aksiyon sahnelerinin ardından nihayet trene binerler. Jasper, Philadelphia'ya dönmüştür. Caine'in ısrarıyla ve tabi iç sesiyle oraya gitmeye karar verirler. Yine birbirine bağlı olaylar gelişir ve tren hiçbir durakta durmadan Philadelphia'ya doğru ilerler. Crowe ve adamları yerlerini saptar. Tren Philadelphia garına girer ve burada Amerikan aksiyon filmlerini aratmayan sahneler geçer. Nava tek başına -yanında Caine de olsa- ajanların üstesinden gelir. Nava ve Caine'in oyunuyla Crowe yanlış adamı yakalar. Crowe gerçeği anlayana kadar, onlar gardan çıkar.Önlerinde duran arabada Doc vardır yani Caine'in üniversiteden hocası. Arabaya binerler ve Doc'un telefonu çalar. Arayan Jasper'dir. Buluşmayı ayarlarlar ve barda buluşurlar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Barda Laplace'ın Şeytanı teorisi hakkında konuşurlar ve sıra Caine'in kendi isteğiyle geleceği görebilme gücünün olup olmadığı konusuna gelir. Caine gözlerini kapar ve bardaki insanların geleceklerini görür. Caine Tversky'i arar, Tversky de Forstyhe'e haber verir.

Başka bir semtte Nava'nın arkadaşının evine giderler. Caine burada da geleceği görür. Evde tedbirler aldırır. Crowe ve adamları izlerini bulmuştur. Saldırıya geçerler. Caine kurtulur ama Jasper, Forstyhe'nin eline geçer. Caine elinde Nava'nın çantasıyla Rus mafyasının kumarhanesine gelir ve Nava'nın parasıyla oynar, kazanır.

Nava,Dr.Tversky sandığı Peter Hanneman'ın elinde, laboratuvardadır. Burada Hanneman ve Tversky'nin ortak olduğunu, Tversky'nin ise aslında Doc'la aynı kişi olduğunu öğrenir. Dr. Hanneman, Caine'in telefonuyla Nava'yı kurtardığını ve laboratuvara getirdiğini söyler Nava'ya.

Jasper, Tversky'nin elindedir yani Doc'un. Doc, Jasper'a hepsinin yakalandığını söyler. Caine'i kurtarmak istiyorsa söylediklerini yapmasını, geleceği görmesini isterler.

Caine, evine döner. Beynindeki sesi dinleyerek Crowe ve adamlarını beklemeye başlar. Bir zarfın üzerine mesaj yazarak kucağına koyar.

Dr. Hanneman'ın telefonu çalar. Arayan Rus mafyası Vitaly'dir. Nava'yı ister telefona. Caine'in isteği üzerine onunla buluşması gerektiğini söyler. Nava'yı alırlar, Vitaly'nin yerinde buluşurlar. Nava'ya silah temin ederler.

Crowe, Caine'i yakalar. Caine'e Jasper'ın kurtulmasını istiyorsa denilenleri yapması söylenir. Geleceği görebilmesini engelleyebilmek için gözlerine damla damlatırlar. Böylece Caine, gözlerini kapayamaz ve gelecekle ilgili görüntüleri göremez. Caine ve Doc yüzleşirler. Caine Doc yerine Forstyhe ile çalışmak istediğini söyler. Bilgisayar ekranından Jasper'a yapılanları görür ve mecbur F.'nin testlerini kabul eder. Gözlerini kapatmasına izin verirler. Yazı-tura testi yaparlar. Caine parayı atacak, paranın yazı mı tura mı geleceğini bilecektir. Bilmesinden ziyade paranın her defasında yazı olmasını sağlayacaktır. Caine elli kez paranın yazı gelmesini sağlar.

Nava, Caine ve Jasper'ın olduğu binaya gelir. İçeri girer, güvenliği etkisiz hale getirdikten sonra Caine'in odasını aramaya koyulur. Crowe'la çarpışırlar ve Crowe vurulur. Ölmeden önce Nava'ya Caine'in evine baskın yapıldığında kucağında tuttuğu zarfın üzerinde yazanları söyler:
"Martin Crowe'a özel: Nava nerede olduğumu sorduğunda ona söyle. Betsy'yi ancak bu şekilde kurtarabilirim. David Caine " Ve Crowe ölür.

Caine kendini HerAn'a bırakır. Gözleri kapalı görmeye başlar. Bir kadınla konuşur, kendisi gibi yeteneği olan bir kadınla.

Nava, Crowe'un söylediği odayı bulur ve Caine'i kurtarır. Birlikte Jasper'ı da kurtarırlar. Vitaly'nin yerinde yaraları sarılır. Olayları tahlil ederler. Caine, avukatıyla görüşür. Patlamada yaralanan piyango talihlisi arkadaşı Tommy'nin onu varisi ilan ettiğini, tüm yetkilerini ona devrettiğini öğrenir. Tommy hayat destek ünitesine bağlıdır. Caine, Tommy'inin kan örneğini alır, testler yaptırır. Hastanede küçük Elizabeth'in yanına gider...

Devamı birkaç sayfada herşey sonuçlanıyor. Olayların nedenleri açıklanıyor. Ama sonu yazmıyorum, her zamanki gibi okumamış olanlara haksızlık olmasın. Popüler bir kitap, merak edip okumak isteyeni çoktur.Kitabın tadını kaçırmayalım. Okuyucular kendileri keşfetsin.
(Aslında epey de uzun yazdım ama sonu yazmadığımız sürece sorun yok :-))
Kuantum fiziği, Laplace'ın Şeytanı teorisi, Evrim teorisi, Olasılık teorisi gibi bilimsel konulara meraklı olanların çok daha keyifle okuyabileceği, edebi eserden ziyade bir aksiyon filmi senaryosu okuduğumu hissettiğim, çok başarılı kurgulanmış, kapak resmi çok akıllıca çizilmiş hoş bir kitap. Bir de şizofreniye başka bir açıdan bakmak isteyenlere de ilginç gelebilir.

detay:Kitapta bazı markaların reklamı okurun gözüne batıyor ister istemez.
Yazar bu kitabıyla en iyi ilk roman dalında 2006 International Thriller Writers Award ödülünü kazanmış.



"Filler daha bebekken kalın demir zincirlerle bağlanırlar.O ilk aylar boyunca ne kadar çabalarlarsa çabalasınlar, bu zincirleri kıramadıklarıın görürler. Eğiticiler filler zincirleri kıramayacaklarını öğrenene kadar ip kullanmazlar. Aslında o filleri orada tutan ipler değil,kendi akıllarındaki koşullanma.
İşte bu yüzden bilgi önemlidir. Eğer bir şey yapabileceğini düşünürsen, aslında bu mümkün olmasa bile yapabileceğini görürsün. Eğer yapamayacağını düşünürsen, o zaman da çoğunlukla yapamazsın, çünkü denemezsin bile yapmayı." ( s: 326)


A.P.R.I.L YAYINCILIK , basım yılı 2008, 472 syf.

5 yorum:

Öykücü dedi ki...

Çok güzel bir kitap değildi gerçekten de.Karışıktı bir kere.Aynı yazarın empati isimli kiabı çok daha güzeldi bence.

SERAP dedi ki...

Benim gibi arada kalanlardan olacağını düşünmüştüm bende:)Ama gerçekten çok iyi anlatmışsın.Eğer senden önce okumasaydım emin ol ki sadece sonunu okurdum.Sevgiyle kal.Ranayıda öp benim için...

evvelzamanicinde dedi ki...

:-)Serap, teşekkür ederim güzel sözlerin için.
Olasılıksız'ı sen de güzel yorumlamışsın. Ben de senin yorumunu okuduktan sonra kitabı okumaya karar verdim.
Benden de Eylül'e öpücükler :-)

sevgiler...

Boogie dedi ki...

Olasılıksızı bir arkadaşımın yoğun ısrarları sonucu okudum. O kadar övdü ki açıkçası okumadan önce daha mistik bir konusu olduğunu düşünmüştüm. Okuyunca bir macera, aksiyon romanından bir farkı olmadığını görüp, biraz hayal kırıklığı yaşadım...

kitapcil dedi ki...

ilk 100 sayfayı 3 haftada falan okudum. çok karşıktı, belli bir konu yoktu, okurken sıkılıyordum ama 150. sayfalardan sonra kalanı 2 günde bitirdim.. verdiğim arkadaştan geri gelirse tekrar okuyup takas yapmayı düşünüorum. takas yapmayı düşündüğünüz kitaplar varsa ve içlerinden hoşuma giden kitap olursa takas yapabilirim.